"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/528 E., 2025/2505 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 39. İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/430 E., 2024/599 K.
MAHKEMESİ : ... 39. İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/446 E., 2023/450 K.
MAHKEMESİ : ... 58. İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/499 E., 2024/95 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Davacı vekili ... 39. İş Mahkemesi 2023/430 Esas sayılı dosyasındaki dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Şirket bünyesinde 22.12.2022 ayına kadar yazılım geliştiricisi olarak çalıştığını, 2016 yılında başlayan çalışmasının fesih tarihine kadar devam ettiğini, 22.12.2022 tarihinde çalışma koşulları, psikolojik taciz (mobbing) ve çalışma barışının işveren kaynaklı bozulması sebepleri ile iş sözleşmesini ihtarname keşide etmek suretiyle haklı nedenle feshettiğini belirterek kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin, hafta tatili, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalı ... Mühendislik ... Üretim Taah. Tic. AŞ'den (... Şirketi) tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
2. Davacı vekili ... 39. İş Mahkemesi 2023/446 Esas sayılı dosyasındaki dava dilekçesinde; yıllık ücretli izin alacağı bakımından 2023/430 Esas sayılı dosyada açtıkları davanın tefrik edilerek usulden reddedilmesi üzere dava şartı arabuluculuk sağlanarak, yıllık ücretli izin alacağının davalı ... Şirketinden tahsiline karar verilmesi talep etmiştir.
3. Davacı vekili ... 58. İş Mahkemesi 2023/499 Esas sayılı dosyasındaki dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Şirket bünyesinde 22.12.2022 ayına kadar yazılım geliştiricisi olarak çalıştığını, 2016 yılında başlayan çalışmasının fesih tarihine kadar devam ettiğini, 22.12.2022 tarihinde çalışma koşulları, psikolojik taciz ve çalışma barışının işveren kaynaklı bozulması sebepleri ile iş sözleşmesini ihtarname keşide etmek suretiyle haklı nedenle feshettiğini belirterek kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin, hafta tatili, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalı... ve ... AŞ'den (... Şirketi) tahsiline karar verilmesi talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, belirsiz alacak davası açılamayacağını, davacının çalışma süresinin iddia ettiği gibi olmadığını, davacının kendi isteğiyle işten ayrıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.
2. Davalı ... Şirketi vekili ... 58. İş Mahkemesi 2023/499 Esas sayılı dosyasındaki cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının çalışma süresinin iddia ettiği gibi olmadığını, davacının kendi isteğiyle işten ayrıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacının haklı nedenle iş sözleşmesini feshettiği, ödenmeyen yıllık ücretli izin alacağının olduğu, davalı Şirketlerin birlikte sorumlu tutulması gerektiği, davacının diğer taleplerini ispatlayamadığı gerekçesiyle kıdem tazminatı ile yıllık ücretli izin alacağı davalılardan müştereken ve müteselsilen hüküm altına alınmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının kesintisiz olarak 02.12.2015-22.12.2022 tarihleri arasında toplam 7 yıl 21 gün süreyle aralarında organik bağ ve birlikte istihdam ilişkisi bulunan davalılar nezdinde çalıştığı, davacının hizmet cetvelinin incelenmesinde davalı tarafından her ay hizmet bildiriminin iki parça olarak yapıldığı, prime esas kazancının belirtilen şekilde ödendiği, davalılar tarafından davacının bir kısım projelerde çalışması nedeniyle bu şekilde yatırıldığının savunulduğu, ancak bu hususu ispatlar deliller ibraz edilmediği, davacının iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiği ve kıdem tazminatına hak kazandığı, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden yerinde olduğu gerekçeleriyle davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalılar vekilleri temyiz dilekçesinde;
1. Mahkemece elektronik delillerin esas alınmadığını,
2. Davacı tarafından psikolojik taciz iddiasının ispatlanamadığını,
3. Yıllık ücretli izin alacağı olduğunun kabul edilmesinin hatalı olduğunu, ayrıca bu alacaktan davacı üst düzey yönetici olduğundan indirim yapılması gerektiğini,
4. Eksik gün bildirimi kabulünün hatalı olduğunu,
5. Kararın gerekçesiz olduğunu ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, kıdem tazminatı ve yıllık ücretli izin alacağının ispat ve hesaplanmasına ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekillerinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Somut uyuşmazlıkta davacı, psikolojik taciz ve çalışma barışının işveren kaynaklı bozulması sebepleri, yıllık ücretli izinlerinin kullandırılmaması, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ile fazla çalışma ücretlerinin ödenmemesi nedenleriyle iş sözleşmesini ihtarname keşide etmek suretiyle haklı nedenle feshettiğini beyan etmiştir. Davalılar, davacının kendi isteği ile haklı bir neden olmadan işten ayrıldığını savunmuştur. Davacı tarafından gönderilen ihtarname içeriği incelendiğinde; davacının, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ve ödenmeyen diğer alacaklarının ödenmesi ve olumsuz çalışma koşullarının (iş şartlarında başkalaşma, asıl işe ilaveten asıl işle bağdaşmayan tarzda ilave işler yaptırılması) giderilmesini işverenden talep etmesine karşın belirtilen işçilik alacaklarının ödenmemesi, olumsuz çalışma koşullarının devam etmesi, işe başlama evresinde söylenen iş saatleri ve mesai yükünün zamanla artırılması ve işverene yapılmış olan başvuruların her defasında sonuçsuz kalması, son 2 yıldır düzenli şekilde psikolojik taciz uygulanması gerekçeleriyle iş sözleşmesini haklı nedenle sonlandırdığını bildirdiği görülmektedir.
Mahkemece davacının haftalık çalışmalarının 45 saati aşmadığı, ulusal bayram ve genel tatil ile hafta tatili ücreti alacaklarının varlığının ispatlanamadığı gerekçeleriyle bu alacak taleplerinin reddine karar verilmiştir. Dosya kapsamına göre davacı tarafça bildirilen diğer fesih nedenleri de yöntemince ispatlanmış değildir.
Fesih sebebiyle bağlılık ilkesi gereği davacı, bildirdiği fesih nedenleriyle bağlı olup fesih gerekçesi olarak bildirilen hususlar, yorum yoluyla değiştirilemez. Davacının ödenmeyen işçilik alacaklarının bulunmadığı ve bildirdiği fesih sebebi ile fesih sebebi ile bağlılık ilkesi uyarınca bağlı olduğu dikkate alındığında, SGK hizmet cetveline göre davalı tarafından her ay hizmet bildiriminin iki parça olarak yapıldığı ve prime esas kazancının da belirtilen şekilde ödendiği gerekçesiyle davacının iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini kabul etmek de mümkün değildir. Yapılan açıklamalar doğrultusunda kıdem tazminatı talebinin reddi gerekirken kabulü hatalıdır.
3. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 59. maddesinde, iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi hâlinde, işçiye kullandırılmayan yıllık izin sürelerine ait ücretlerin son ücret üzerinden ödeneceği hükme bağlanmıştır. Yıllık izin hakkının ücrete dönüşmesi için iş sözleşmesinin sona ermesi şarttır. Bu noktada, sözleşmenin sona erme şeklinin önemi bulunmamaktadır. Yıllık ücretli izinlerin kullandırıldığı noktasında ispat yükü işverene aittir. İşveren yıllık ücretli izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belge ile kanıtlamalıdır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 31. maddesinde hâkimin davayı aydınlatma ödevi düzenlenmiş olup madde uyarınca, hâkim uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında taraflara açıklama yaptırabileceği, soru sorabileceği ve delil gösterilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.
Somut uyuşmazlıkta, davalıya ait işyerinde 7 yıl 21 gün çalışması bulunan davacının çalışma süresi boyunca hiç izin kullanmadığı kabul edilerek yıllık ücretli izin karşılığı alacak hesabı yapılmıştır. Davacının çalışma süresi boyunca hiç yıllık izin kullanmadan çalışması hayatın olağan akışına aykırı bulunduğundan, 6100 sayılı Kanun’nun 31. maddesinde düzenlenen hâkimin davayı aydınlatma ödevi çerçevesinde Mahkemece, davacı asılın çalışma süresi boyunca yıllık ücretli izin kullanıp kullanmadığı, kullanmış ise kaç gün kullandığı konusunda beyanı alınmalı, bundan sonra sonucuna ve tüm dosya kapsamına göre bir karar verilmelidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
02.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.