"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/849 E., 2025/1356 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Adana 6. İş Mahkemesi
SAYISI : 2013/566 E., 2022/299 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Amerika Birleşik Devletleri (ABD) personeli ve ailelerine sivil hizmetler sunan davalı işveren nezdinde 1975 yılında bebek bakıcısı olarak çalışmaya başladığını ve 16.07.2008 tarihine kadar kesintisiz çalıştığını, ... yapılan soruşturma neticesinde sigortasız işçi çalıştırıldığı anlaşılınca davacının iş sözleşmesine son verildiğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık ücretli izin alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının iddialarının yasal dayanaktan yoksun olduğunu, ev hizmetlerinde çalışanların 4857 sayılı İş Kanunu kapsamı dışında olduğunu, bu nedenle açılan davanın görevsizlikten reddi gerektiğini, müvekkili Şirketin ...'nin Türkiye'de bulunan müşterek savunma tesislerinin aracı üs bakım müteahhidi olduğunu, kontratında mevcut olan pozisyonlarda ve ihale gereği yapması gereken görevleri gerçekleştirebilecek işçileri işe aldığını, ... Hava Üssünde çalışan personele ve ailelerine sivil hizmet sunmaya ilişkin görevleri bulunmadığını, davacının hiçbir zaman müvekkili Şirketin çalışanı olmadığını, çalışan tüm işçilerin sigortalı olduğunu, ... görevli Amerikan vatandaşı askerler veya sivil ailelerin evlerinde kendi özel işlerini görmek üzere çalıştırdıkları kişilerin işe alım, Üsse giriş izin kartı başvurusu ve alımı aşamalarının hiçbirinde müvekkili Şirketin müdahalesi olmadığını, davacının iş görme edimini müvekkiline ait işyerinde gerçekleştirmediğini ve ücretini müvekkilinden almadığını, müvekkili ile davacı arasında iş ilişkisi kurulmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı tarafından açılan hizmet tespiti davasında davacının 01.07.1990-16.07.2008 tarihleri arasında davalı işyerinde asgari ücret ile çalıştığının kabul edildiği ve kararın kesinleştiği, bu karar dikkate alınarak davacının 01.07.1990-16.07.2008 tarihleri arasında davalı işverenin organizasyon yapısı içerisinde ... Hava Üssündeki ailelerin yanında asgari ücret ile çalıştığının kabul edildiği, davalı tarafça iş sözleşmesinin kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı ödenmeyecek şekilde sona erdirildiği ispatlanamadığından davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı ve davalı tarafça yıllık ücretli izinlerin kullanıldığının veya fesihten sonra ücretinin ödendiğinin ispat edilemediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden yerinde olduğu gerekçesi ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde:
1. ... Üssünde Amerikan askerlerin evlerinde ev hizmetlerini ifa etmek üzere çalışan bakıcı, bahçıvan, hizmetçi gibi görevlilerin ... olan Amerikalı askerler tarafından sigortasız çalıştırıldıkları hususunda ... araştırması başlatıldığını, meclis araştırması kapsamında görevlendirilen ... Güvenlik Kurumu müfettişleri tarafından tanzim edilen raporun müvekkili Şirkete ayrılan bölümünde müvekkilinin bahse konu işçilerin işvereni olmadığının açık bir biçimde tespit edildiğini,
2. Müvekkili Şirkette çalışan bütün işçilerin sigorta kayıtlarının yaptırıldığını, ev hizmetlerinde çalışan kişileri müvekkilinin istihdam etmediğini, bu kişilerle aralarında hiçbir organik veya fiilî bağ bulunmadığını, davacının Amerikan askeri personeli tarafından istihdam edildiğini,
3. Davacının hizmetinin sürekli değil kesintili olduğunu, Mahkemece çalışma kesintisiz sürmüş gibi hüküm kurulduğunu, müvekkilinin davacı ve davacı gibi işçilere aracılık etmediğini, iş sözleşmesinin iş görme, ücret ve bağımlılık unsurlarının gerçekleşmediğini, dosyanın esasının incelenmesi durumunda hizmet süresi yönünden davacının ve tanıklarının beyanlarına göre değil Üsse giriş çıkış kayıtlarına göre karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, taraflar arasında iş sözleşmesi bulunup bulunmadığı, davalının dava konusu alacaklardan sorumlu olup olmadığı, hizmet süresi, iş sözleşmesinin feshi ile davacının dava konusu alacaklara hak kazanıp kazanmadığı ve alacakların hesaplanması noktalarında toplanmaktadır.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
02.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.