"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ: Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2025/1834 E., 2025/1946 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: Trabzon 5. İş Mahkemesi
SAYISI: 2024/316 E., 2025/173 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2007 yılında ... Devlet Hastanesinde alt işveren işçisi olarak işe başladığını, daha sonra 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında sürekli işçi olarak atandığını, veri giriş kontrol işletmeni olarak görev yaptığını, müvekkili hakkında yürütülen ... Müdürlüğü Disiplin İşlemleri Birimince düzenlenen 14.09.2023 tarihli muhakkik raporunda, davacının toplu iş sözleşmesinin Disiplin Ceza Cetveli 21. maddesindeki “işçinin kendi görevi ile ilgili iş ve işlemleri kendisine hatırlatıldığı hâlde yerine getirmemekte ısrar etmek veya savsaklamak” fiilini işlediği tespit edildiğinden ihtar cezasına; toplu iş sözleşmesinin Disiplin Ceza Cetveli 8. maddesindeki “amirine hakaret etmek” fiilini işlediği tespit edildiğinden 3 yevmiye cezası kesintiye uğraması yaptırımlarına tâbi tutulduğu, aynı raporda idari yönden ise işyeri değişikliği önerilmesinin neticesinde müvekkilinin ... ilçesine görevlendirildiğini, bu işlem yapılırken müvekkilinin eşinin ... ilçesinde görev yaptığı ve müşterek çocuklarının eğitim durumunun gözetilmediğini; ayrıca müvekkilinin %40 ortopedik engelinin bulunduğunu ve yapılan işlemin 5620 sayılı Kamuda Geçici İş Pozisyonlarında Çalışanların Sürekli İşçi Kadrolarına veya Sözleşmeli Personel Statüsüne Geçirilmeleri, Geçici İşçi Çalıştırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un Ek-2. maddesine aykırılık teşkil ettiğini, üstelik soruşturmaya konu eylemlerin sübuta ermediğini, müvekkilinin amirlerine hakaret kastının olmadığı, ortopedik engelli oluşu ve yeni görev yerindeki çalışma koşullarının engel durumuna uygun olamaması ve aynı hastanenin acil girişinde tedavisinin devam etmesi nedeniyle 27.04.20 23... .04.2023 tarihleri arasında işyerine geldiği hâlde yeni görev yerine gidemediği hususunun belgeler ile sabit olduğunu ileri sürerek davalı işverence ...ilçesinden ... ilçesine nakledilmesine ilişkin 18.09.2023 onay tarihli ve 224769460 sayılı işyeri değişikliğine ilişkin davalı İdare işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu işlemin idari işlem olması sebebiyle 60 gün içerisinde dava açılmadığından davanın zamanaşımından reddi gerektiğini, taraflar arasındaki belirsiz süreli iş sözleşmesinin "İşçinin görev yeri ve yapacağı işler" başlıklı 4. maddesi ile işyerinde yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesinin "İşyeri Değişikliğine İlişkin Usul ve Esaslar" başlıklı 19/16 hükmü dikkate alındığında davacının işyeri değişikliğinin, usulüne uygun şekilde yürütülen idari soruşturma neticesinde verilen karara istinaden ...Sağlık Müdürlüğü makamınca yerine getirildiği, yapılan işlemin usul ve kanuna uygun olduğunu, davacı hakkında daha önce tutulmuş olan tutanaklar ve gerçekleştirilmiş olan disiplin soruşturmalarına ilişkin belgeler dikkate alındığında davacının başka bir işyerine naklinin hem kendi hem de çalıştığı kurumun huzuru ve verimliliği için elzem hâle geldiğini, davacının mağdur olmaması için de eski kurumuna ve ikametine en yakın diğer bir sağlık kuruluşuna naklinin sağlandığını, yapılan işlemde esas bakımından da hukuka aykırılık bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacıya aynı eylemden dolayı muhakkik raporunda da teklif edildiği üzere hem yer değişikliği hem de ihtar cezası ve yevmiye kesme cezasının verildiği, davacıya verilen yer değiştirme cezasının hâlen devam ettiği, aynı eylemden dolayı birden fazla ceza verilmesine hukuken imkân bulunmamakla birlikte disiplin ceza cetveline göre "görev yerinin değiştirilmesi" cezasının disiplin ceza cetvelinde yer almadığı, işyerinde yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesinde yer alan düzenlemenin ise verilecek bir başka cezanın yanında da ayrıca yer değiştirme cezası verilebileceği şeklinde yorumlanamayacağı, söz konusu düzenlemeyle, disiplin soruşturması sonucunda usul ve kanuna uygun kullanılma şartı ile takdir hakkı olarak sadece yer değiştirme cezası tesisine imkân verildiği, davalı işveren tarafından davacı hakkında yapılan soruşturma kapsamında, soruşturmanın sağlıklı yürütülebilmesi açısından tedbiren görev yeri değiştirilmediği, aksine soruşturma tamamlandıktan sonra görev yeri değiştirildiği hususu dikkate alındığında işyeri değişikliği/naklen atama işleminin disiplin hukuku hükümlerine aykırı olduğu gerekçesiyle ... İl Sağlık Müdürlüğünün 18.09.2023 onay tarihli ve 224769460 sayılı yazısı ile davacının işyerinin ...Devlet Hastanesinden ... Dr. ... ... İlçe Devlet Hastanesine nakledilmesi işleminin hukuka aykırı olduğunun tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; verilen naklen atama cezasının disiplin ceza cetvelinde yer almadığı gibi işyerinde yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesinde yer alan düzenlemenin verilecek bir başka cezanın yanında da ayrıca yer değiştirme cezası verilebileceği şeklinde yorumlanamayacağı, söz konusu düzenlemeyle, disiplin soruşturması sonucunda usul ve kanuna uygun kullanılma şartı ile takdir hakkı olarak sadece yer değiştirme cezası tesisine imkân verildiği, buna göre atama işleminin dayanağı olan disiplin soruşturma raporunda yer alan yer değiştirme cezasının, öncelikle aynı eyleme dayanılarak verilen ikinci ceza olması hasebiyle usul ve kanuna uygun olmadığı, İlk Derece Mahkemesi kararının yerinde olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde;
1. Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 02.12.2024 tarihli ve 2024/11816 Esas, 2024/15647 Karar sayılı ilâmı;14.10.2024 tarihli ve 2024/8747 Esas, 2024/13573 Karar sayılı ilâmı; 26.02.2025 tarihli ve 2024/14674 Esas, 2025/2069 Karar sayılı ilâmı içerikleri dikkate alındığında disiplin soruşturması neticesinde işçinin disiplin cezası yanında işyeri değişikliği işleminin de uygulanabileceğinin yerleşik içtihat hâline geldiğini,
2. İşyeri değişikliğinin disiplin cezası mahiyetinde olmadığını, İdare tarafından yapılan işlemin usul ve kanuna uygun olduğunu ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, işyerinde toplu iş sözleşmesinin 19. maddesine göre uygulanan nakil (işyeri değişikliği) işleminin hukuka uygun olup olmadığına ilişkindir.
Kural olarak mahkemelerce nakil talebinin reddi işleminin iptali yahut naklin sağlanması gibi icrai nitelikte karar verilmesi mümkün değil ise de ret işleminin hukuka aykırı olup olmadığının tespiti mümkündür. Aynı şekilde Dairemizin yerleşik hâle gelen içtihatları uyarınca nakil işleminin iptaline ilişkin açılan bir davada işlemin iptaline karar verilemez ise de; nakil işleminin hukuka aykırı olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre hukuka aykırılığın tespitine karar verilebilir. Davacının nakil işleminin hukuka aykırı olduğunun tespit edilmesinde hukuki yararı bulunmaktadır.
İlk Derece Mahkemesince; ... İl Sağlık Müdürlüğünün 18.09.2023 onay tarihli ve 224769460 sayılı yazısı ile davacının işyerinin ...Devlet Hastanesinden ... Dr. ... ... İlçe Devlet Hastanesine nakledilmesi işleminin hukuka aykırı olduğunun tespitine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince de yapılan nakil işleminin cezasının disiplin ceza cetvelinde yer almadığı gibi işyerinde yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesinde yer alan düzenlemenin verilecek bir başka cezanın yanında da ayrıca yer değiştirme cezası verilebileceği şeklinde yorumlanamayacağı, söz konusu düzenlemeyle disiplin soruşturması sonucunda usul ve kanuna uygun kullanılma şartı ile takdir hakkı olarak sadece yer değiştirme cezası tesisine imkân verildiği, buna göre nakil işleminin dayanağı olan disiplin soruşturma raporunda yer alan yer değiştirme cezasının, öncelikle aynı eyleme dayanılarak verilen ikinci ceza olması nedeniyle usul ve kanuna uygun olmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
İşyerindeki toplu iş sözleşmesinin 19/16 hükmünde; "İller arası işyeri değişiklikleri Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünce, il içindeki yer değişikliği işlemleri ise İl Sağlık Müdürlüklerince yapılacaktır." düzenlemesi; 19/19 hükmünde ise "İşyeri değişikliği ceza mahiyetinde olamaz. Ancak, hakkında adli, idari, inzibati soruşturma neticesinde görev yeri değişikliğine karar verilmesi hâli saklıdır." düzenlemesi yer almaktadır.
... İl Sağlık Müdürlüğünün 18.09.2023 onay tarihli ve 224769460 sayılı yazısı ile davacının işyerinin ...Devlet Hastanesinden ... Dr. ... ... İlçe Devlet Hastanesine nakledilmesi işleminin davacı hakkında gerçekleştirilen14.09.2023 tarihli soruşturma raporu neticesinde muhakkik önerisi ile gerçekleştirildiği, aynı rapor ile davacının eylemleri sebebiyle işyerindeki toplu iş sözleşmesinin "Disiplin Hükümleri" başlıklı 13. maddesi ve Ek-1 Sayılı Disiplin Ceza Cetvelinin 8. ve 21. maddeleri uyarınca üç yevmiye kesme cezası ile ihtar cezası yaptırımlarına tâbi tutulduğu ihtilaf dışıdır.
İlk Derece Mahkemesinin gerekçesinde de belirtildiği üzere, işyerindeki toplu iş sözleşmesinin eki niteliğindeki disiplin ceza cetvelinde yer alan hükümler incelendiğinde işyeri değişikliğinin disiplin cezası mahiyetinde düzenlenmediği sabittir. Ancak ilgili toplu iş sözleşmesinin 19/19 hükmünü, yalnızca soruşturmanın sağlıklı yürütülebilmesi açısından tedbiren görev yerinin değiştirilmesi ile sınırlı olacak şekilde yorumlamak da mümkün değildir. Zira ilgili hüküm, yalnızca soruşturma sırasına özgü olmayıp "soruşturma neticesinde" görev yeri değişikliğine karar verilmesi hâlini de saklı tutmaktadır.
Davacı hakkında disiplin soruşturması yürütülmesi ve hakkında disiplin cezası tayin edilmesi neticesinde naklen tayin işleminin gerçekleştiği görülmektedir. Burada uyuşmazlığa konu olan davalı işverence verilen naklen tayin kararı, disiplin cezası mahiyetinde olmayıp hizmet kalitesi ve sunumu içindir. Davacının geçmiş dönem çalışmalarına ilişkin hakkında yürütülen disiplin soruşturmalarının varlığı, hükmedilen cezaların sayısı ve niteliği de dikkate alındığında, davalı İdare tarafından verilen görev yeri değişikliğine ilişkin bu kararın yönetim yetkisi kapsamında kaldığı ve keyfî şekilde kullanılmadığı anlaşılmaktadır. Buna göre davanın reddi gerekirken kabulü hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
19.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.