"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/1055 E., 2025/1189 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 52. İş Mahkemesi
SAYISI : 2024/203 E., 2025/46 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 14.11.2019 tarihinden itibaren ... Eğitim ve Araştırma Hastanesinde eski hükümlü sürekli işçi kadrosunda temizlik görevlisi ünvanında görev yaptığını, davacının bilgisayar programcılığı üzerine eğitimi bulunması sebebiyle ve ihtiyaç üzerine bilgi işlem bölümünde görevlendirme yapıldığını, bu şekilde çalışması devam ederken 10.05.2024 tarihinde evlendiğini, davacının evlendiği ... tıp doktoru öğretim üyesi olarak ... Üniversitesinde çalışmakta iken, doçentliğe yükselme şartlarını yerine getirdiğini ve o tarihte ... Üniversitesinde doçentlik için kadro açığının bulunmaması sebebiyle kadro için ilana çıkmış olan ... Üniversitesine yaptığı başvurunun kabul edilmesi üzerine 27.01.2023 tarihinden itibaren ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Cerrahi Tıp Bilimleri Tıbbi Patoloji Anabilim dalında doçent kadrosunda çalıştığını, davacının farklı bir ilde çalışan eşi ile bir araya gelerek aile birliğinin temini için 21.05.2024 tarihli dilekçesi ile; Sağlık Bakanlığının 16.01.2024 tarihinde yürürlüğe giren Sürekli İşçilerin Yer Değişmelerine İlişkin Usul ve Esaslar'ın ilgili hükmüne uygun olarak eşinin görev yaptığı ... iline yer değişikliğinin yapılması talebinde bulunduğunu, başvurusunun 23.05.2024 tarihli üst yazı ile Sağlık Bakanlığına iletildiğini, Bakanlık tarafından 03.07.2024 tarihli yazı ile; Sürekli İşçilerin Yer Değişmelerine İlişkin Usul ve Esaslar'ın aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliğine ilişkin “Kapsama dahil sürekli işçilerin, aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliği talepleri standardın uygun olması halinde beşinci maddede belirtilen dönemde (mayıs ayında) yapılabilir” şeklindeki 7/1 hükmüne yer verildiği, talebin bu hüküm çerçevesinde değerlendirilmesiyle naklen atama talebinde bulunulan ... ilinde davacının ünvan ve branşına ait kadro standardının dolu olması sebebiyle talebin uygun görülmediğinin bildirildiğini, yazının davacıya 08.07.2024 tarihinde tebliğ edildiğini, 01.01.2023-31.12.2023 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinin 19/8 hükmünde; eski hükümlü olarak sürekli işçi kadrosunda istihdam edilenlerin işyeri değişikliğine ilişkin %2 eski hükümlü kontenjanı çerçevesinde genel kurallara yer verildiğini, 19/11 hükmünde ise; "Aile birliğinin sağlanması için yapılacak başvurular mezkûr Yönergede belirtilen standardın uygunluğu ve vizeli boş sürekli işçi kadrosu olması kaydıyla ihtiyaçlar çerçevesinde iş bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen dönemde değerlendirilerek neticelendirilir. Aile Birliğine dayalı olarak yapılacak yer değişikliği taleplerinin değerlendirilmesine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenecektir" düzenlemesinin yer aldığını, toplu iş sözleşmesiyle atıf yapılan Sürekli İşçilerin Yer Değiştirmelerine İlişkin Usul ve Esaslar'ın 4. maddesinde yer değişikliğine ilişkin temel ilkelerin düzenlenmiş olduğunu, maddenin (f) bendinde ise; aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliği taleplerinde, işçi işe başladıktan sonra evlenmiş ise herhangi bir süre şartı aranmaksızın yer değişikliği yapılabileceğinin belirtilmiş olduğunu, davacının hem bulunduğu yerde toplam çalışma süresi hem de 10.05.2024 tarihinde evlenmiş olmasından dolayı madde kapsamındaki bütün şartları haiz bulunduğunu, zira evliliğin davacının ... ilinde, eşinin ise ... ilinde çalıştığı süreçte gerçekleşmiş olduğunu, evlilikten sonra eşlerin tercihen başka yerlerde çalışmaya başlamasının söz konusu olmadığını, mazeret hâllerine dayalı yer değiştirme taleplerinin değerlendirilip işleme konulduktan sonra genel nitelikteki yer değiştirme işlemlerinin yapılmasının anayasal bir zorunluluk olduğunu, aksi takdirde aile birliğinin tesisinin sürekli imkânsız hâle geleceğini, davalının resmî internet sitesinde yer değişikliği başvurusu ilan metninde ... ilinde davacının ünvanı ve branşına uygun boş kadro bulunduğunun ilan edildiğini, İdareye başvuru tarihinde boş kadronun mevcut bulunduğunu, bu nedenle nakil isteğinin ret gerekçesinin kabul edilemeyeceğini, kadro boş olduğu hâlde işlem yapılmayarak kadroyu doldurduktan sonra kadro yokluğu gerekçesiyle tayin talebinin reddine ilişkin Bakanlığın 03.07.2024 tarihli işleminin hukuka aykırılığının tespiti ile işlemin kaldırılmasına/iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı Bakanlığın 16.01.2024 tarihli onayı ile Sürekli İşçilerin Yer Değiştirmelerine İlişkin Usul ve Esaslar'ın yürürlüğe girdiğini, söz konusu düzenlemenin "Kurum içi yer değişikliği" hakkındaki 5. maddesinde; "Sürekli işçilerin iller arası yer değişikliğine ilişkin duyuru ile standardın uygun olduğu yerlerdeki ... pozisyonlar Bakanlıkça her yıl Mayıs ayında ilan edilir. Talepler ilan'da belirtilecek şekilde toplanır. Yapılacak değerlendirme neticesinde talepleri uygun görülenlerin yer değişikliği işlemleri Haziran ayında hizmet süresi üstünlüğü esasına göre yapılır. Hizmet süresinin eşit olması halinde daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara, bunların da eşitliği halinde işçinin yaşına bakılır, yaşı büyük olana öncelik tanınır, bunun da eşitliği halinde yer değişikliği işlemleri kura ile yapılır." hükmünün, "Aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliği" hakkındaki 7. maddesinde; " Kapsama dahil sürekli işçilerin, aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliği talepleri standardın uygun olması halinde beşinci maddede belirtilen dönemde yapılabilir." hükmünün yer aldığını, yine "Temel İlkeler"i düzenleyen 4. maddesinin; "a) Yer değiştirmelerde kadro imkânı ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurulacaktır. Standart kadronun üstünde yer değişikliği yapılmaz. b)Sürekli işçilerin, hizmet gerekleri de dikkate alınarak, adil ve dengeli dağılımı sağlanacaktır. Yer değiştirmelerde hizmet süresi esas alınır. c)İşyerlerindeki aktif çalışanların dikkate alınarak işyerlerinin hizmet ihtiyacının karşılanması için; aylıksız izin, askerlik veya geçici görev gibi nedenlerle aktif olmayan pozisyonlar standart kadro sayısına %10 oranında dahil edilir. d)4857 sayılı İş Kanunu'nun 30 uncu maddesine göre; engelli ve eski hükümlü işçilerin yer değişikliklerinde mezkûr maddede belirtilen oranlar göz önünde bulundurulur. e)Personelin başvuru tarihinde yürürlükte olan usul ve esaslar çerçevesinde işlem yapılır. f)Kurum içi yer değişikliği (son başvuru tarihi itibarıyla), öğrenim mazereti ve boşanma nedeniyle yer değişikliği taleplerinde işçinin bulunduğu yerde fıilen iki yıl görev yapması şarttır. Aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliği taleplerinde, işçi işe başladıktan sonra evlenmiş ise herhangi bir süre şartı aranmaksızın yer değişikliği yapılabilir. Bunun haricinde aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliği taleplerinde işçinin bulunduğu yerde başvuru tarihi itibarıyla fıilen iki yıl görev yapması şarttır. Yıllık izin, hafta sonu tatili ile resmi tatil günleri fıili çalışmadan sayılır. Sağlık, ... güvenliği mazereti ve karşılıklı yer değişikliği taleplerinde ise standart, dönem ve süre şartı aranmaz." şeklinde düzenlenmiş olduğunu, söz konusu Sürekli İşçilerin Yer Değiştirmelerine İlişkin Usul ve Esaslar'ın 4857 sayılı İş Kanunu ile ... ve ... İşverenler Sendikası (TÜHİS) ile yetkili sendika arasında imzalanan toplu iş sözleşmesi hükümlerine dayanılarak hazırlanmış olduğunu, dolayısıyla ilgili düzenlemelere aykırı olarak yer değişikliği yapılamayacağını, aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliği taleplerinde yer değişikliği yapma konusunda inisiyatifin davalı Bakanlıkta bulunduğunu, düzenlemede kesin bir hükmün söz konusu olmadığını, davacının naklen atanma talebinde bulunduğu ... ilindeki ünvan/branşına ait kadro standardının dolu olması sebebiyle talebin uygun görülmediğini, Bakanlıkça yapılan idari işlemin usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının 14.11.2019 tarihinden itibaren davalıya ait ... Eğitim ve Araştırma Hastanesinde çalışmaya başladığı ve SGK kaydına göre çalışmasının devam ettiği, davacı sürekli işçi-temizlik görevlisi olarak iş yerinde çalışmaya başladığı, akabinde bilgi işlem birimi teknik servis network ve donanım işlerini yürütmek üzere görevlendirildiği, nüfus kaydına göre davacının 10.05.2024 tarihinde evlenmiş olduğu, şahsi sicil dosyası içinde bulunan ... Üniversitesi Rektörlüğü Tıp Fakültesi yazısına göre davacının eşinin 14.05.2024 tarihi itibarıyla ... Üniversitesi Tıp Fakültesinde görevli bulunduğu, dosyada bulunan belgelere göre; davacının eşinin görev yazısı, aile durumunu gösterir nüfus kaydı ile birlikte 15.05.2024 tarihinde aile birliğinin sağlanması için ... iline atamasının yapılması isteğini Hastane Başhekimliğine bildirmiş olduğu, davacının bu talebinin davalı ... tarafından 03.07.2024 tarihinde "kadronun dolu olduğu" gerekçesiyle ve başkaca objektif bir ret sebebi ileri sürülmeksizin reddedildiği, redde ilişkin yazının 08.07.2024 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, davacının iş sözleşmesinin 4. maddesinde işçinin görev yerinin düzenlendiği, 16/1-(a) hükmünde ise işçinin, işverenin çıkartacağı yönetmelik, yönerge, genelge, sirküler talimat gibi düzenlemelere uymayı kabul ettiğinin belirtildiği, ... Sürekli İşçilerin Yer Değiştirmelerine İlişkin Usul ve Esaslar'ın 5. maddesinde; ... pozisyonların mayıs ayında ilan edileceği, ilan edilen şekilde taleplerin toplanacağı, yer değişikliği işlemlerin haziran ayında yerine getirileceğinin düzenlenmiş olduğu, 7. maddesinde ise; aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliği şartlarına yer verildiği, davacının 06.12.2019 tarihi itibarıyla sendika üyesi bulunduğu ve nakil talebi tarihinde 01.01.2023-31.12.2024 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinden faydalanmakta olduğu, toplu iş sözleşmesinin 19. maddesinde ve Yönerge 5 ve 7. maddesinde aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliğinin düzenlenmiş olduğu, iş sözleşmesinde de atamaya engel olabilecek herhangi bir maddenin mevcut olmadığı, 10.05.2024 tarihinde evlenmiş olan davacının ilanda ve yönergede belirtilen şekilde mayıs ayı içerisinde eş birleşme talebinde bulunmuş olduğu, davacı sürekli işçi kadrosunda temizlik görevlisi ünvanı taşımaktaysa da bilgi işlem bölümünde çalıştırıldığı buna göre hem temizlik görevlisi hem bilgi işlem kısmı hem de genel olarak Mayıs- Haziran-Temmuz 2024 ayında ... ilinde Sağlık Bakanlığına bağlı işyerindeki boş kadro sayısı celp edilmiş olmakla tayin istenen mayıs ayında ve atamanın yapılması gereken haziran ayında ve hatta atama talebinin reddedildiği temmuz ayında 9-13 adet boş sürekli işçi kadrosunun bulunduğunun bildirilmiş olduğu, davacının usulüne uygun şekilde aile birliğini sağlamak adına eşinin görev yaptığı ... iline nakil talep ettiği, talep tarihi itibarıyla ve atama talebinin reddi tarihinde dahi ... ilinde davalı Bakanlığa ait iş yerinde boş sürekli işçi kadrosu bulunduğu sabit olduğundan işverenin işçinin nakil/ yer değiştirme talebinin reddine ilişkin kararın hukuka aykırı olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle davaya konu işleminin hukuka aykırı olduğunun tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; aile birliği mazereti nedeniyle ...'dan ...'ye naklini talep eden davacının, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye ( 375 sayılı KHK) eklenen geçici 23. madde çerçevesinde sürekli işçi kadrosuna geçtiği ve sürekli işçi kadrosunda görev yaptığı konusunda uyuşmazlık bulunmadığı, 375 sayılı KHK’ya eklenen geçici 23. maddenin, "....sürekli işçi kadrolarına geçirilenler, birinci fıkrada öngörülen şartları taşıdıkları sürece ve çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde geçiş işlemi yapılmadan önceki sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilebilir." düzenlemesini içerdiği, buna göre davacının başka bir il veya bölgeye naklinin mümkün olmadığı, davada talep edilen hususun, işverenin nakil talebine ilişkin kararının yerindelik denetimi sonucunu doğurduğu, toplu iş sözleşmesinde aile birliğine ilişkin düzenlemelerin işverenin takdirinde bulunduğu ve Mahkemece işverenin bu hususa ilişkin verdiği kararın denetlenmesinin mümkün olmadığı gözetilmeden Mahkemece verilen kararın isabetli bulunmadığı gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde;
1. Davacı işçinin 375 KHK'nın geçici 23. maddesi kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçirilen işçilerden olmadığını, 4857 sayılı İş Kanunu'nun (4857 sayılı Kanun) 30. maddesi kapsamında eski hükümlü kontenjanından sürekli işçi kadrosunda istihdam edildiğini,
2. Davacının, Sağlık Bakanlığının 16.01.2024 tarihli ve 234396808 sayılı onayı ile yürürlüğe giren "Sürekli İşçilerin Yer Değiştirmelerine İlişkin Usul ve Esaslar” ile üyesi olduğu ... Sendikasının iş yerinde yürürlükte olan ilgili toplu iş sözleşmesi hükümlerine tâbi olduğunu,
3. Bölge Adliye Mahkemesince, davacının istihdam şekli ve tâbi olduğu statüde yanılgıya düşülmek suretiyle davacı 375 sayılı KHK’nın geçici 23. maddesi kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçirilen işçiymiş gibi değerlendirilerek dava konusu işleme uygulanması gereken kanun hükmü konusunda hata yapılmış olduğunu,
4. Davalı işverenin, sadece 4857 sayılı Kanun'un 30. maddesine göre istihdam edilenler için yayımladığı resmî internet sitesinde yer değişikliği başvurusu ilan metninde ... ilinde davacının ünvan ve branşına uygun boş kadro ilan edilmiş olduğunu, başvuru tarihinde boş kadronun bulunmasına ve davacının yer değişikliği için diğer bütün şartları da karşılamasına karşın, talebinin "kadronun dolu olduğu" şeklindeki gerçeğe aykırı gerekçe ile reddedilmiş olduğunu, Bakanlığın işleminin öncelik sırasına, eşitlik prensibine, kanuna ve hukuka aykırı, keyfî bir işlem niteliğinde olduğunu ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davalı Bakanlığa bağlı Hastane işyerinde eski hükümlü olup sürekli işçi kadrosunda çalışan ve aile birliği mazereti nedeniyle ...'dan ...'ye naklini talep eden davacının talebinin reddine dair işlemin hukuka uygun olup olmadığının tespitine ilişkindir.
14.11.2019 tarihinden itibaren davalı Bakanlığa ait ... Eğitim ve Araştırma Hastanesinde sürekli işçi kadrosunda çalışmakta iken 10.05.2024 tarihinde evlenen davacının, eşinin ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Cerrahi Tıp Bilimleri Tıbbi Patoloji Anabilim dalında doçent doktor olarak görev yapması nedeniyle, farklı bir ilde bulunan eşi ile bir araya gelerek aile birliğinin temini için 21.05.2024 tarihli dilekçesi ile Sağlık Bakanlığının Sürekli İşçilerin Yer Değişmelerine İlişkin Usul ve Esaslar'a ilişkin hükümler kapsamında eşinin görev yaptığı ... iline yer değişikliğinin yapılması talebinde bulunduğunu; ancak davacının bu talebinin davalı ... tarafından 03.07.2024 tarihinde "kadronun dolu olduğu" gerekçesiyle reddedildiği, bunun üzerine davacı tarafından davalının resmî internet sitesinde yer değişikliği başvurusu ilan metninde ... ilinde davacının ünvanı ve branşına uygun boş kadro bulunduğunun ilan edildiği, İdareye başvuru tarihinde boş kadronun mevcut bulunduğu, bu nedenle nakil isteğinin ret gerekçesinin kabul edilemeyeceği, kadro boş olduğu hâlde işlem yapılmayıp kadro doldurulduktan sonra boş kadro bulunmadığı gerekçesiyle tayin talebinin reddine ilişkin Bakanlığın 03.07.2024 tarihli işleminin hukuka aykırılığının tespiti istemiyle dava açıldığı, İlk Derece Mahkemesi tarafından ... Sürekli İşçilerin Yer Değiştirmelerine İlişkin Usul ve Esaslar'ın 5. maddesinde; ... pozisyonların mayıs ayında ilan edileceği, ilan edilen şekilde taleplerin toplanacağı, yer değişikliği işlemlerin haziran ayında yerine getirileceğinin düzenlenmiş olduğu, 7. maddesinde ise; aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliği şartlarına yer verildiği, davacının 06.12.2019 tarihi itibarıyla sendika üyesi bulunduğu ve nakil talebi tarihinde 01.01.2023-31.12.2024 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinden faydalanmakta olduğu, toplu iş sözleşmesinin 19. maddesinde ve Yönerge'nin 5 ve 7. maddesinde aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliğinin düzenlenmiş olduğu, iş sözleşmesinde de atamaya engel olabilecek herhangi bir maddenin mevcut olmadığı, 10.05.2024 tarihinde evlenmiş olan davacının ilanda ve Yönerge'de belirtilen şekilde Mayıs ayı içerisinde eş birleşme talebinde bulunmuş olduğu, davacı sürekli işçi kadrosunda temizlik görevlisi ünvanı taşımaktaysa da bilgi işlem bölümünde çalıştırıldığı buna göre hem temizlik görevlisi hem bilgi işlem kısmı hem de genel olarak Mayıs - Haziran-Temmuz 2024 ayında ... ilinde Sağlık Bakanlığına bağlı işyerindeki boş kadro sayısının sorulmuş olduğu, gelen cevapta; tayin istenen mayıs ayında ve atamanın yapılması gereken haziran ayında ve hatta atama talebinin reddedildiği temmuz ayında 9-13 adet boş sürekli işçi kadrosunun bulunduğunun bildirilmiş olduğu, davacının usulüne uygun şekilde aile birliğini sağlamak adına eşinin görev yaptığı ... iline nakil talep ettiği, talep tarihi itibarıyla ve atama talebinin reddi tarihinde dahi ... ilinde davalı Bakanlığa ait işyerinde boş sürekli işçi kadrosu bulunduğu sabit olduğundan işverenin işçinin nakil talebinin reddine ilişkin kararın hukuka aykırı olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle davaya konu işleminin hukuka aykırı olduğunun tespitine karar verilmiştir. Davalı tarafın istinaf başvurusunda bulunması üzerine ise Bölge Adliye Mahkemesi tarafından davacının 375 sayılı KHK'ya eklenen geçici 23. madde çerçevesinde sürekli işçi kadrosuna geçmiş olduğu ve söz konusu maddenin sürekli işçi kadrolarına geçirilenlerin çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde geçiş işlemi yapılmadan önceki sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilebilecekler düzenlemesini içerdiği, buna göre davacının başka bir il veya bölgeye naklinin mümkün olmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar vermiştir.
Ne var ki, Bölge Adliye Mahkemesince yapılan belirleme dosya kapsamı ile uyumlu bulunmamaktadır. Zira, davacı eski hükümlü olup 4857 sayılı Kanun ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik hükümleri kapsamında 25.10.20 18... .10.2018 tarihlerinde noter huzurunda gerçekleştirilen sürekli işçi alım kurası neticesinde ve Bakanlık Hukuk Hizmetlerinin 23.10.2019 tarihli görüşleri ile 14.11.2019 tarihinde eski hükümlü kadrosunda temizlik görevlisi sürekli işçi olarak çalışmaya başlamış olup Bölge Adliye Mahkemesi kararında ifade edildiği üzere 375 sayılı KHK kapsamında kadroya geçirilen işçilerden değildir. Kaldı ki davalı tarafın da bu yönde bir iddiası bulunmamaktadır. Aksine, 375 sayılı KHK'nın geçici 23. maddesi kapsamında istihdam edilenler hariç Sağlık Bakanlığının ... ve ... teşkilatında çalışan sürekli işçileri kapsadığı içeriğinde açıkça yazılı olan "Sürekli İşçilerin Yer Değiştirmelerine İlişkin Usul ve Esaslar" başlıklı düzenlemeye atıfla ilgili hükümlere aykırı olarak yer değişikliği yapılamayacağını, davacının naklen atanma talebinde bulunduğu ... ilindeki ünvan/branşına ait kadro standardının dolu olması sebebiyle talebin uygun görülmediğini, Bakanlıkça yapılan idari işlemin usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı vekilinin atıf yaptığı, Sağlık Bakanlığının davacı işçi gibi 375 sayılı KHK’nın geçici 23. maddesi kapsamında olmayan kadrolu işçilerinin yer değiştirme taleplerine ilişkin olarak 16.01.2024 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren "Sürekli İşçilerin Yer Değiştirmelerine İlişkin Usul ve Esaslar" başlıklı düzenlemenin ilgili hükümleri incelendiğinde; “Kapsam” başlıklı 2. maddesi "... ... ve ... teşkilatında çalışan (375 sayılı KHK’nın geçici 23. maddesi kapsamında istihdam edilenler hariç) sürekli işçileri kapsar."; “Dayanak” başlıklı 3. maddesi " 4857 sayılı İş Kanunu ile ... ve ... İşverenler Sendikası ile Yetkili Sendika arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesi Hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır"; "Temel İlkeler" başlıklı 4. maddesi "Bu kapsamdaki bütün işyeri değişikliklerinde;
a) Yer değiştirmelerde kadro imkânı ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurulacaktır. Standart kadronun üstünde yer değişikliği yapılmaz.
b)Sürekli işçilerin, hizmet gerekleri de dikkate alınarak, adil ve dengeli dağılımı sağlanacaktır. Yer değiştirmelerde hizmet süresi esas alınır.
c)İşyerlerindeki aktif çalışanların dikkate alınarak işyerlerinin hizmet ihtiyacının karşılanması için; aylıksız izin, askerlik veya geçici görev gibi nedenlerle aktif olmayan pozisyonlar standart kadro sayısına %10 oranında dahil edilir.
d)4857 sayılı İş Kanunu' nun 30 uncu maddesine göre; engelli ve eski hükümlü işçilerin yer değişikliklerinde mezkur maddede belirtilen oranlar göz önünde bulundurulur.
e)Personelin başvuru tarihinde yürürlükte olan usul ve esaslar çerçevesinde işlem yapılır.
f)Kurum içi yer değişikliği (son başvuru tarihi itibarıyla), öğrenim mazereti ve boşanma nedeniyle yer değişikliği taleplerinde işçinin bulunduğu yerde fıilen iki yıl görev yapması şarttır. Aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliği taleplerinde, işçi işe başladıktan sonra evlenmiş ise herhangi bir süre şartı aranmaksızın yer değişikliği yapılabilir. Bunun haricinde aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliği taleplerinde işçinin bulunduğu yerde başvuru tarihi itibarıyla fiilen iki yıl görev yapması şarttır. Yıllık izin, hafta sonu tatili ile resmi tatil günleri fıili çalışmadan sayılır. Sağlık, ... güvenliği mazereti ve karşılıklı yer değişikliği taleplerinde ise standart, dönem ve süre şartı aranmaz."; "Kurum içi yer değişikliği" başlıklı 5. maddesi "(1) Sürekli işçilerin iller arası yer değişikliğine ilişkin duyuru ile standardın uygun olduğu yerlerdeki ... pozisyonlar Bakanlıkça her yıl Mayıs ayında ilan edilir. Talepler ilan'da belirtilecek şekilde toplanır. Yapılacak değerlendirme neticesinde talepleri uygun görülenlerin yer değişikliği işlemleri Haziran ayında hizmet süresi üstünlüğü esasına göre yapılır. Hizmet süresinin eşit olması halinde daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara, bunların da eşitliği halinde işçinin yaşına bakılır, yaşı büyük olana öncelik tanınır, bunun da eşitliği halinde yer değişikliği işlemleri kura ile yapılır."; "Aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliği" başlıklı 7. maddesi ise " 1) Kapsama dahil sürekli işçilerin, aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliği talepleri standardın uygun olması halinde beşinci maddede belirtilen dönemde yapılabilir. ..." şeklinde düzenlenmiştir.
Yine söz konusu düzenlemede atıf yapılan ... Sendikası ile TÜHİS arasında 05.06.2023 tarihinde imzalanan 01.01.2023-31.12.2024 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinin 19/1 hükmü; "Kapsama dahil işçilerin iller arası işyeri değiştirme dönemi Haziran ayıdır. İller arası işyeri değişikliği isteyen işçi Haziran dönemi için Mayıs ayında bağlı bulunduğu İl Sağlık Müdürlüğü'ne talepte bulunur. İl Sağlık Müdürlüklerince toplanan talepler toplu olarak Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü' ne gönderilir. Talep sahiplerinin işyeri değişikliği vizeli boş sürekli işçi kadrosu olması kaydıyla ... ... Teşkilatı Kadro Standartları ile çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönergesinde belirtilen standartında uygunluğu halinde ihtiyaç çerçevesinde gerçekleştirilir."; 19/2 hükmü; "İller arası işyeri değiştirme talebinde bulunacak işçi , bulunduğu işyerinde fiilen 2(iki) yıl çalışmadıkça işyeri değişikliği talebinde bulunamaz”; 19/8 hükmü; “Eski hükümlü olarak görev yapan kapsama dahil işçilerin kurum içi yer değişikliği belirlenen usuller çerçevesinde mezkur Yönergede belirtilen standartın uygunluğu ve vizeli boş sürekli işçi kadrosunun olması halinde yapılacak olup, işverenin 4857 sayılı Kanun’un 30. maddesi gereğince istihdam etmek zorunda olduğu yüzde iki eski hükümlü kontenjanı yapılacak işyeri değiştirme işleminde gözönüne alınacaktır. ..."; 19/11 hükmü ise; “Aile birliğinin sağlanması için yapılacak başvurular mezkur Yönergede belirtilen standartın uygunluğu ve vizeli boş sürekli işçi kadrosunun olması kaydıyla ihtiyaçlar çerçevesinde iş bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen dönemde değerlendirilerek neticelendirilir. Aile birliğine dayalı yer değiştirme taleplerinin değerlendirilmesine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenecektir." şeklindedir.
İlk Derece Mahkemesi tarafından yürütülen yargılamada davacının yer değişikliği talebinde bulunduğu 21.05.2024 tarihi ile talebinin reddedildiği Temmuz 2024 dönemleri arasında ... ilinde Mayıs 2024, Haziran 2024 ve Temmuz 2024 tarihi itibarıyla "temizlik görevlisi" veya davacının fiilen çalıştırıldığı "bilgi işlem personeli" ya da diğer ... kadro sayısının tablo hâlinde bildirilmesi istenmiş olup ... İl Sağlık Müdürlüğünce verilen cevaplarda; 2024 Mayıs, Haziran ve Temmuz aylarında temizlik görevlisi kadrosunda 115-145 arası ... kadro olduğu, bilgi işlem personeli ya da diğer ... kadro sayısının ise 2024 de (+4) iken Haziran ve Temmuz aylarında (-19) ve (-23) olduğu bildirilmiştir. Bakanlık Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından ise genel yönetim bütçesine bağlı olarak aynı dönemde 9-13 boş kadro olduğunu bildirilmiştir.
İşveren; amaç ve içeriğini belirlemekte serbest olduğu kararları, yönetim hakkı kapsamında alabilecektir. İşçinin başka bir işyerine nakli aksi yönde düzenleme bulunmuyorsa işverenin yönetim hakkı kapsamındaki bir konudur. Ancak işveren yönetim yetkisi kapsamındaki bu hakkını kullanırken 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 2. maddesi uyarınca, keyfî davranmamalı, dürüstlük kurallarına uygun davranmalıdır.
Somut uyuşmazlıkta davacının eski hükümlü kadrosunda istihdam olunduğu da dikkate alınmak suretiyle, tâbi olduğu Sürekli İşçilerin Yer Değiştirmelerine İlişkin Usul ve Esaslar'ın yukarıda madde numaraları belirtilen "Yer değiştirmelerde kadro imkânı ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurulacaktır. Standart kadronun üstünde yer değişikliği yapılmaz."; "4857 sayılı İş Kanunu' nun 30 uncu maddesine göre; eski hükümlü işçilerin yer değişikliklerinde mezkur maddede belirtilen oranlar göz önünde bulundurulur." ve "Kapsama dahil sürekli işçilerin, aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliği talepleri standardın uygun olması halinde beşinci maddede belirtilen dönemde yapılabilir." şeklindeki ilgili hükümleri çerçevesinde değerlendirme yapılarak sonucuna ve tüm dosya kapsamına göre davacının talebinin reddine dair işlemin hukuka uygun olup olmadığının tespiti konusunda bir karar verilmesi gerekmektedir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
15.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.