"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1508 E., 2023/1648 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Milas Kadastro Mahkemesi
SAYISI : 2021/225 E., 2022/57 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Muğla ili ... ilçesi ... Mahallesi çalışma alanında 3402 sayılı Kadastro Kanunu' nun (3402 sayılı Kanun) geçici 8. maddesi uyarınca yapılan kadastro sırasında, 2 51... parsel sayılı 2.235,75 m² yüzölçümündeki taşınmaz, kadastro tutanağının beyanlar hanesine, "Bu parsel üzerindeki zeytin ağaçları ... oğlu ...'a aittir. Bu parsel 1. derece doğal sit sınırı içinde kalmaktadır." şerhi yazılarak, tarla vasfıyla Hazine adına tespit edilmiş iken, ...'ın itirazı üzerine kadastro komisyonu kararıyla tarla vasfıyla ... adına tespit edilmiştir.
2. Davacı Hazine vekili dava dilekçesinde; Muğla ili ... ilçesi ... Mahallesi 2 51... parsel sayılı taşınmazın taşlık, makilik ve çalılık olduğunu, yüzeyinde şahıslarca tamamen açılmak suretiyle yakın zamanda çalışmalar yapıldığını, taşınmaz üzerinde herhangi bir kullanımın bulunmadığını, zilyetlikle kazanma koşullarının oluşmadığını ileri sürerek, taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın 1950'li yıllarda ... tarafından zeytin ağaçları dikilerek kullanılmaya başlandığını, irsen intikal ve taksim sonucu kızı ...'e kaldığını, onun da taşınmazın zilyetliğini satış yoluyla ...'a devrettiğini, müvekkilinin taşınmazı ...'tan satın aldığını, tüm bu devir işlemleri sırasında taşınmazın kullanımına devam edildiğini, taşınmaz üzerinde 60-70 yaşlarında zeytin ağaçlarınun bulunduğunu, bu ağaçların bakımı ve hasadının müvekkili tarafından yapıldığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "... dava konusu taşınmazın 1974, 1992 yıllarına ait hava fotoğraflarının incelenmesinde ağaçlarla kaplı olduğu, keşif sırasında dinlenen mahalli ve tespit bilirkişi beyanlarına göre o dönemlerde ilk zilyet ... tarafından zeytin ağaçlarının kullanıldığı ve 1991 yılında vefatından sonra mirasçılarının bir bütün halinde olan taşınmazı 11.10.1995 tarihli zilyetlik satış senedine göre dört parçaya böldükleri, dava konusu taşınmazın mirasçı ...'e bırakıldığı, dava konusu yerle ilgilenilmediği ve 2007 yılında çıkan yangında taşınmazın tamamen yandığı, keşif sırasında yeni temizlenmiş ve sürülmüş olan taşınmazda yanan ağaçlara ait kalıntıların bulunmadığı, yangından sonra uydu fotoğrafları incelendiğinde taşınmazın kendi haline bırakıldığı, ...'in 25.10.2016 tarihli senetle taşınmazın zilyetliğini ...'a devrettiği, mahalli ve tespit bilirkişilerin ...'ın dava konusu taşınmazda tarımsal faaliyet yapmadığını ifade ettikleri, davalının ise taşınmazı 15.08.2018 tarihli senetle satın aldığı, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde ...'ın vefat ettiği 1991 yılından sonra iradi terkin gerçekleşmiş olduğu ..." gerekçesiyle, davanın kabulüne ve dava konusu Muğla ili ... ilçesi ... Mahallesi 2 51... parsel sayılı taşınmazın 19.12.2020 tarihli kadastro komisyon tutanağının iptali ile taşınmazın tarla vasfıyla davacı Hazine adına tesciline, taşınmazın beyanlar hanesine "Bu parsel 1. derece doğal sit sınırı içinde kalmaktadır." şerhinin yazılmasına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, "... dava konusu taşınmazın teknik bilirkişi raporu ile orman sayılan yerlerden olduğunun anlaşıldığı ancak davacı Hazine tarafından bu yönde istinaf başvurusunda bulunulmadığından İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığı, vasfa ilişkin bu hususun eleştirilmesi ile yetinildiği ..." belirtilerek, istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353/(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu taşınmazın çalılık ve taşlık iken ... tarafından kullanıma açıldığını, üzerindeki zeytin ağaçlarının aşılanıp, bakımlarının yapıldığını, bir kaç adet ağaç dikildiğini, zemininde ise arpa, buğday ve bahçe bitkileri yetiştirildiğini, zilyedin ölümü üzerinde taşınmazın mirasçılarına intikal ettiğini, sonrasında zilyetlik devir sözleşmeleri ile müvekkiline devredildiğini, dava konusu taşınmazın 2007 yılında çıkan yangında zarar gördüğünü, ağaçların çoğunun yandığını, toprak yapısının bozulduğunu, köylülerin bir kaç yıl taşınmazlara giriş yapamaması nedeniyle o dönem taşınmazların bakımının yapılamadığını, ancak daha sonra taşınmazın ve ağaçların bakımının yapılmasına devam edildiğini, her ne kadar geçmiş yıllarda taşınmazda tarım yapılmış ise de taşınmazın makineli tarıma uygun olmaması gibi nedenlerle tarım faaliyetlerine irade dışı nedenlerle son verilmek durumunda kalındığını, keşif sırasında alınan beyanların da bu durumu doğrular nitelikte olduğunu, bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın orman sayılmayan yerde kaldığı, orman içi açıklık olmadığının belirlendiğini, dosya kapsamında toplanan delillerden dava konusu taşınmaz üzerinde zilyetlikle kazanma koşullarının çok önceden oluştuğunun anlaşıldığını, bu deliller göz ardı edilerek yoruma dayalı gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu belirterek, hükmün bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava konusu taşınmaz üzerinde davalı yararına zilyetlikle iktisap koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.
1. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 sayılı Kanun’un 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Ancak, 3402 sayılı Kanun’un 1. maddesi uyarınca kadastro hakimi doğru, infazı kabil ve infaz sırasında tereddüt oluşturmayacak şekilde hüküm kurmak zorundadır.
İlk Derece Mahkemesince, taşınmazın 19.12.2020 tarihli kadastro komisyon kararının iptaline karar verilmesi gerekirken komisyon tutanağının iptaline karar verilmesi infazda tereddüte sebebiyet verebileceğinden usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmekte ise de, bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun'un 370/2 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması suretiyle İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,
Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinin 3. satırında yer alan "kadastro komisyon tutanağının" ifadesinin hükümden çıkartılarak yerine "kadastro komisyon kararının" ibaresinin yazılmasına ve hükmün, bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
İstek halinde peşin harcın temyiz eden davalıya iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
12.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.