"İçtihat Metni"
MAHKEMELERİ : 1- Doğubayazıt 2. Asliye Ceza Mahkemesi
2- Nevşehir 3. Asliye Ceza Mahkemesi
SAYILARI : 1- 2016/386 Esas, 2017/1 96... - 2020/ 469 Esas, 2021/630 Karar
SUÇ : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma
KARARLAR :1- Mahkumiyet
2- Hükmün açıklanmasının geri bırakılması
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararların kanun yararına bozulması
Doğubayazıt Cumhuriyet Başsavcılığının 13.04.2016 tarihli iddianamesi ile hükümlü hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 191/1-2 ve 53. maddeleri uyarınca açılan dava ile yapılan yargılama neticesinde Doğubayazıt 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 08.03.2017 tarihli kararı ile 1 yıl 8 ay hapis cezasının ertelenemsine karar verildiği, kararın 19.04.2017 tarihinde usûlüne uygun şekilde kesinleştiği,
Nevşehir Cumhuriyet Başsavcılığının 12.06.2020 tarihli iddianamesi ile hükümlü hakkında 5237 sayılı Kanun'un 191/1-6, 53... . maddeleri uyarınca açılan dava ile yapılan yargılama neticesinde Nevşehir 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 06.07.2021 tarihli kararı ile 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 231/5. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, kararın 08.09.2021 tarihinde usûlüne uygun şekilde kesinleştiği,
Anlaşılmıştır.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 17.01.2025 tarihli ve 2022/26485 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 23.01.2025 tarihli ve KYB-2025/9482 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin;
"1-Doğubayazıt 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 08/03/2017 tarihli ve 2016/386 esas, 2017/196 sayılı kararı yönünden yapılan incelemede;
Benzer bir konuya ilişkin olarak Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 23/12/2019 tarihli ve 2019/5427 esas, 2019/8638 karar sayılı ve aynı Dairenin 05/10/2020 tarihli ve 2020/3684 esas, 2020/4900 karar sayılı ilâmlarında da değinildiği üzere, şüpheli hakkında verilen "Kamu davasının açılmasının ertelenmesi" kararı ve bu karar ile birlikte verilen tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin kararların, şüpheliye tebliğ edilmeden tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazına başlanamayacağı,
Somut olayda, şüpheli hakkında verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve 1 yıl süre ile tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına dair karara karşı itiraz yoluna başvuru süresinin 15 gün yerine 7 gün olarak belirtilmek suretiyle şüphelinin yanıltıldığı, usulüne uygun bir yasa yolu bildirimi yapılmaması sebebiyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine dair kararın kesinleşmediği ve kovuşturma şartının gerçekleşmediği cihetle, kamu davasının durmasına karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesinde,
2-Nevşehir 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 06/07/2021 tarihli ve 2020/469 esas, 2021/630 sayılı kararı yönünden yapılan incelemede;
Dosya kapsamına göre; sanık hakkında önceden işlemiş olduğu aynı nev'iden suç sebebiyle açılmış bir kamu davası olduğundan, bu kez inceleme konusu 09/01/2020 tarihli suçtan dolayı kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilmeden 5237 sayılı Kanun'un 191/6. maddesi gereğince doğrudan kamu davası açılması üzerine, Nevşehir 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 06/07/2021 tarihli kararı ile sanığın mahkûmiyetine karar verilmiş ise de,
Sanığın evvelce 01/03/2015 tarihinde işlediği aynı nitelikteki başka bir suçu sebebiyle Doğubayazıt Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 12/05/2015 tarihli ve 2015/1456 soruşturma, 2015/31 sayılı kamu davasının açılmasının ertelenmesine dair kararda, anılan karara karşı itiraz yoluna başvuru süresinin 15 gün yerine 7 gün olarak belirtilmek suretiyle şüphelinin yanıltıldığı, dolayısıyla usulüne uygun bir yasa yolu bildirimi yapılmaması nedeniyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine dair kararın kesinleşmediği, bu kapsamda 5237 sayılı Kanun'un 191/6. maddesindeki şartın gerçekleşmediği ve sonraki eylemlerin tek başına dava konusu yapılmayıp, dava dosyalarının birleştirilerek tek bir kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilmesi gerektiği cihetle, kovuşturma şartının gerçekleşmesini beklemek üzere durma kararı verilerek gereği için ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına bildirimde bulunulmasına karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesinde,
İsabet görülmemiştir." şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Doğubayazıt 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 08.03.2017 tarihli ve 2016/386 Esas, 2017/196 Karar sayılı kararının yapılan incelemesinde;
1-Şüpheli hakkında, 01.03.2015 tarihinde işlediği iddia olunan kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan yapılan soruşturma sonucunda, Doğubayazıt Cumhuriyet Başsavcılığının 12.05.2015 tarihli ve 2015/1456 Soruşturma, 2015/31 Karar sayılı kararı ile 5237 sayılı Kanun’un 191/2. maddesi uyarınca beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine, aynı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına, dördüncü fıkrası uyarınca erteleme süresi içerisinde kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi ya da tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması durumunda hakkında kamu davası açılacağının ihtarına karar verildiği, kararda itiraz kanun yoluna başvuru süresinin 7 gün olarak gösterildiği,
2. Sanığın tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri yükümlülüklerine uymaması ile Doğubayazıt Cumhuriyet Başsavcılığının 13.04.2016 tarihli ve 2016/1417 Soruşturma, 2016/623 Esas, 2016/483 sayılı iddianamesi ile Doğubayazıt 2. Asliye Ceza Mahkemesine kamu davası açıldığı,
3. Doğubayazıt 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 08.03.2017 tarihli ve 2016/386 Esas, 2017/196 Karar sayılı kararı ile sanığın 5237 sayılı Kanun'un 191/1, 62... . maddeleri uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezasının ertelenmesine karar verildiği, kararın 19.04.2017 tarihinde kesinleştiği,
Anlaşılmıştır.
4. 28.06.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'la değişik 5237 sayılı Kanun'un 191. maddesinde, kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı ve bu kararla birlikte verilecek olan tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin kararlara yönelik herhangi bir kanun yolu öngörülmemiş ise de; kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı ile bu karara bağlı olarak verilen tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin kararlara yönelik 5237 sayılı Kanun'un 191/2. maddesinin ikinci cümlesinde yer alan "Cumhuriyet savcısı, bu durumda sanığa, erteleme süresi zarfında kendisine yüklenen yükümlülüklere uygun davranmadığı veya yasakları ihlal ettiği takdirde kendisi bakımından ortaya çıkabilecek sonuçlar konusunda uyarır." şeklindeki düzenleme gereği, "Kamu davasının açılmasının ertelenmesi" kararı ve bu karar ile birlikte verilen "tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına" ilişkin kararların itiraz yolu açık olmak üzere verilmesi ve şüpheliye tebliğ edilmesi gerektiği, şüpheliye hakkında verilen karara karşı itiraz hakkı tanınmadan ve kendisine tebliğ edilmeden tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazına başlanamayacağı gibi beş yıllık erteleme süresinin de işlemeye başlamayacağı,
Sanık hakkında Doğubayazıt Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 12.05.2015 tarihli kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin kararda itiraz kanun yoluna başvuru süresinin 7 gün olarak gösterildiği, sanığa anılan karara karşı usule uygun itiraz kanun yoluna başvuru hakkı tanınmadığı, bu nedenle kararın kesinleşmediği, kararın kesinleşmemesi nedeniyle, tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri yükümlülüklerine uymadığından söz edilemeyeceği, kovuşturma şartının gerçekleşmediği anlaşıldığından; mahkemesince, 5271 sayılı Kanun'un 223/8. maddesinin ikinci cümlesi uyarınca "durma" kararı verilerek, 11.10.20 18... .09.2021 tarihli eylemlerine ilişkin ortak bir "kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına" ilişkin kararın, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 5271 sayılı Kanun'un 173. maddesinin 7499 sayılı Kanun ile değişik haline göre "iki hafta" içinde ilgili Sulh Ceza Hakimliğine itiraz hakkı bulunduğu ihtarı ile birlikte usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilmesinin sağlanması ve usulüne uygun şekilde kesinleştirilmesini takiben geçerli tebligat işlemleri yapılarak erteleme ve denetimli serbestlik kararının infazının sonucunun beklenilmesi gerektiği gözetilmeden mahkumiyet kararı verilmesi,
B. Nevşehir 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 06.07.2021 tarihli ve 2020/469 Esas, 2021/630 Karar sayılı kararının yapılan incelemesinde;
1. Şüpheli hakkında, 09.01.2020 tarihinde işlediği iddia olunan kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan yapılan soruşturma sonucunda, Nevşehir Cumhuriyet Başsavcılığının 12.06.2020 tarihli ve 2020/1267 Soruşturma, 2020/500 Esas, 2020/406 sayılı iddianamesi ile 5237 sayılı Kanun'un 191/1-6. ve 35. maddeleri uyarınca Nevşehir 3. Asliye Ceza Mahkemesine kamu davası açıldığı,
2. Nevşehir 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 06.07.2021 tarihli ve 2020/469 Esas, 2021/630 Karar sayılı kararı ile sanığın 5237 sayılı Kanun'un 191/1 ve 62. maddeleri uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Kanun'un 231/5. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, kararın 08.09.2021 tarihinde usûlüne uygun şekilde kesinleştiği,
Anlaşılmıştır.
3.Kanun yararına bozma istemine konu 01.03.2015 tarihli eyleme ilişkin verilen 12.05.2015 tarihli kamu davasının açılmasının ertelenmesi karara karşı itiraz yoluna başvuru süresinin "15 gün" yerine "7 gün" olarak belirtilmek suretiyle hükümlünün yanıltıldığı anlaşılmakla; erteleme kararı usulûne uygun şekilde kesinleşmeden tedbirin infazına başlanamayacağı gibi müdürlük tarafından yapılan işlemlerin hukuken geçersiz olacağı, 5237 sayılı Kanun'un 191/6. maddesindeki şart gerçekleşmediğinden 09.01.2020 tarihli eylemi tek başına dava konusu yapılamayacağı ve aynı nitelikte işlenen tüm suçlara ilişkin dosyaların birleştirilerek tek bir kamu davası açılmasının ertelenmesi kararı verilmesi gerektiğinden kovuşturma şartının gerçekleşmesini beklemek üzere "durma" kararı verilerek Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına kararları verilmesi ,
Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma istemi yerinde görülmüştür.
III. KARAR
A. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,
B. Doğubayazıt 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 08.03.2017 tarihli ve 2016/386 Esas, 2017/196 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,
5271 sayılı Kanun’un 309/4-b maddesi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
C. Nevşehir 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 06.07.2021 tarihli ve 2020/469 Esas, 2021/630 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,
5271 sayılı Kanun’un 309/4-a maddesi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 13.01.2026 tarihinde karar verildi.