"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2012/258 E., 2013/115 K.
Mahkemece verilen 08.01.2025 tarihli ek karar davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, .. ilçesi, 1 07... parsel ile 1 50... sayılı parsellerin tarafların müşterek murisi ... ..'ten taraflara intikal ettiğini, dava konusu gayrimenkullerin taksimi mümkün olmadığından ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılara usulüne uygun tebligat yapılmış, davalılar davaya cevap vermemiştir.
III. MAHKEME KARARI
1. Mahkeme yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararda özetle; davaya konu 1 07... parsel ve 1 50... parsel sayılı taşınmazların hissedarlar arasında taksiminin mümkün olmadığı, ortaklığın satış suretiyle giderilmesi gerekçesiyle davanın kabulüne karar vermiştir.
2. Bir kısım davalılar kararı temyiz etmiş, Yargıtay 14. (Kapatılan) Hukuk Dairesinin 27.06.2013 tarihli ve 2013/8322 Esas, 2013/9895 Karar sayılı ilâmı ile hükmün düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.
IV. EK KARAR
1. Davacılar vekili 08.08.2024 tarihli dilekçe ile dava konusu taşınmazların satışı için dosyanın satış memurluğuna tevdii talebinde bulunmuştur.
2. Mahkeme 08.01.2025 tarihli ek karar ile; ".... talebin mahiyeti itibarıyla 10 yıllık zamanaşımına tâbi oluşu ve bu süreçte zamanaşımını kesen bir işlemin bulunmayışı esas alınarak, dava konusu taşınmazların satış işlemleri için satış memurluğuna tevdii talebinin zamanaşımı sebebiyle usulden reddine... ” şeklinde ek karar vermiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili ek karara karşı temyiz dilekçesinde;
1. Zamanaşımı def’inin ancak taraflarca ileri sürülebileceğini, Mahkemece re'sen nazara alınamayacağını,
2. İlâmın üzerinden 10 yıllık süre geçmiş olsa da davalılar tarafından zamanaşımı itirazında bulunulmadığını ileri sürerek ek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; ortaklığın giderilmesi davasında Mahkemece verilen ek karara ilişkindir.
Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.
Somut olayda; mahkemece 18.03.2013 tarihinde hüküm tesis edilmiş, hükmün bir kısım davalılar tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay 14. (Kapatılan) Hukuk Dairesinin 27.06.2013 tarihli kararı ile hükmün düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir. Davacı vekili tarafından sunulan 08.08.2024 tarihli dilekçe ile dosyanın satış memurluğuna gönderilmesinin talep edilmesi üzerine, Mahkemece dosyanın kesinleşmesinden sonra 10 yıllık zamanaşımı süresinin geçtiği gerekçesi ile talebin usulden reddine yönelik 08.01.2025 tarihli ek karar verilmiş, davacı vekili işbu ek kararı temyiz etmiştir.
Mahkeme ilâmları, verilmesi tarihinden itibaren 10 yıl içinde karşı tarafa tebliğ edilmezse zamanaşımına uğrar (2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu md. 39/1). İlâm, hükmün verilmesi tarihinden itibaren 10 yıldan fazla bir zaman geçtikten sonra, borçluya tebliğ edilirse, borçlu, süresi içinde temyiz yoluna başvurarak hükmün yalnız ilâmın zamanaşımına uğramış olması nedeniyle bozulmasını sağlayabilir.
2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 39. maddesinde belirtilen on yıllık zamanaşımı süresi hukuki açıdan def'i niteliğinde olduğundan, ancak zamanaşımı def'inin taraflarca ileri sürülmesi hâlinde Mahkeme tarafından değerlendirileceği, taraflarca ileri sürülmediği taktirde Mahkemece re'sen dikkate alınamayacağı açıktır.
Bu itibarla; def'i niteliğinde olan zamanaşımı süresinin Mahkemece re'sen dikkate alınarak talebin reddi yönünde ek karar verilmiş olması hatalı olduğundan ek kararın bozulması gerekmiştir.
VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile 08.01.2025 tarihli EK KARARIN BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
20.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.