"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/63 E., 2024/420 K.
Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar dâhili davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 2068 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, davalının bu taşınmaz üzerine kısmen ev yapmak suretiyle işgalci konumunda olduğunu iddia ederek el atmanın önlenmesine, taşınmaz üzerindeki yapının kâl'ine ve fazlaya ilişkin hak ve talepleri saklı kalmak kaydı ile 100,00 TL ecrimisil bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 05.01.2016 havale tarihli dilekçesi ile ecrimisil istemini 5.320,00 TL olarak ıslah etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... davanın reddini savunmuştur.
III.MAHKEME KARARI
Mahkemenin 04.02.2016 tarihli kararında; "... mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi raporu tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde davacının mülkiyetinde olan taşınmaza davalının üstün bir hakka sahip olmaksızın haksız müdahale ettiği, davacının uğramış olduğu haksız işgal tazminatının bilirkişi marifeti ile hesaplanması yapılan 5.320,00 TL ecrimisil bedelinin davalıdan alınmasının uygun olduğu" gerekçesiyle davanın kabulü ile davalının dava konusu .. ili, .. ilçesi, .. Köyü 2068 parsel sayılı taşınmaza fen bilirkişisinin 25.11.2015 tarihli rapor ve krokisinde A harfi ile belirtilen 84.78 metrekarelik kısma yönelik müdahelesinin meni'ne, bu kısmın kâl'ine, 5.320,00 TL ecrimisilin bedelinin davalıdan alınmasına karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
Mahkemece verilen 04.02.2016 tarihli kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 20.10.2020 tarihli ve 2018/5061 Esas, 2020/6416 sayılı ilâmında özetle; "...Davalı vekilinin el atmanın önlenmesi isteminin kabulüne yönelik temyiz itirazlarının reddine, davalı vekilinin yıkım ve ecrimisil isteminin kabulüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde: ...dava konusu evin bulunduğu taşınmazın tapu kayıtlarının dosya arasına alınarak kayıt maliki olan diğer paydaşlar yönünden de taraf teşkili sağlanarak, yapılacak yargılamada hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği, ecrimisil hesabının usul ve yasaya uygun yapılmadığı" gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucunda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; "...davalıların 2068 parsel sayılı taşınmaza fen bilirkişisinin 29.11.2023 tarihli rapor ve krokisinde A harfi ile belirtilen 84,78 metrekarelik kısma yönelik müdahalesinin men'ine, fen bilirkişinin 29.11.2023 tarihli rapor ve krokisinde A harfi ile belirtilen 84,78 metrekarelik ev ve sundurma olarak yapılan kısmın kâl'ine ve davacının uğramış olduğu haksız işgal tazminatının bilirkişi marifeti ile hesaplanması sonucu 5.458,52 TL ecrimisil bedeli tespit edilmiş ise de davacı vekili tarafından 05.01.2016 tarihli ıslah dilekçesi 5.320,00 TL üzerinden ecrimisil talep edildiği, davalı ...'in haksız işgalci durumunda olduğu ve dava konusu taşınmazı kötüniyetli kullanmış olduğunun anlaşıldığı, malik olan davacının malik olmayan haksız zilyet olan davalı ...'den ecrimisil isteme hakkı olduğu" gerekçesiyle davanın kabulüne; davalıların dava konusu .. ili, .. ilçesi, .. Köyü, 2068 parsel sayılı taşınmaza fen bilirkişisinin 29.11.2023 tarihli rapor ve krokisinde A harfi ile belirtilen 84,78 metrekarelik kısma yönelik müdahalesinin men'ine, bu kısmın kâl'ine, 5.320,00 TL ecrimisil bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Dâhili davalı ... temyiz dilekçesinde özetle;
1. Eksik inceleme ile karar verildiğini,
2. 1469 parsel sayılı taşınmazın maliki olsa da dava konusu taşınmazın merkezde olduğunu, kendi taşınmazının ise .. Mahallesinde olduğunu,
3. 2068 parsel sayılı taşınmazın ... Mahallesinin bitiş noktasında bulunduğunu,
4. Tam anlamıyla inceleme yapılmış olsaydı dava konusu edilen 1469 parsel sayılı taşınmazın kendisine ait 1469 parsel sayılı taşınmaz ile ilgisinin bulunmadığının tespit edilmiş olacağını,
5. Bilirkişi raporunun tebliğ edilmediğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
1. Uyuşmazlık, el atmanın önlenmesi, kâl ve ecrimisil istemine ilişkindir.
2. İlk Derece Mahkemesi, bozma kararından sonra kararında direnir ya da bu bozma kararına iradi ve kanuni şekilde uyabilir. Bozmaya uyma kararı verilmesi hâlinde Mahkeme, bozma kararı kapsamında inceleme yapmak ve hüküm kurmak zorundadır. Her ne kadar hâkimin ara kararından dönebilmesi mümkün ise de bozmaya ilişkin karar bu kuralın istisnasıdır. İlk Derece Mahkemesi, bozma kararına iradi ve kanuni şekilde uyma kararı verdikten sonra, bozma kararında gösterilen şekilde inceleme, araştırma yapmak ve hüküm vermek zorundadır.
3. Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında re’sen göz önünde bulundurulması gerekir. Savunma hakkı Anayasa'nın 36. maddesi ile güvence altına alınmış olup 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. maddesinde de "Hukuki dinlenilme hakkı" başlığı altında ayrıca düzenlenmiştir. Hakim, tarafları dinlemeden veya iddia ve savunmalarını bildirmeleri için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez. Buna göre hâkim iddia ve savunma haklarını kullanabilmeleri için tarafları duruşmaya çağırmak zorundadır.
4. Somut olaya gelince, her ne kadar Mahkemece, bozma ilâmına uyulmasına karar verilmiş ise de, bozma gereklerinin tam olarak yerine getirildiğini söyleyebilme olanağı bulunmamaktadır. Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 20.10.2020 tarihli ve 2018/5061 Esas, 2020/6416 Karar sayılı ilâmında, davacının kâl talebi de bulunduğu gözetilerek taşkın yapının bulunduğu taşınmaz olan 1469 parsel sayılı taşınmazın maliklerinin davaya dâhil edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Davacıya ait 2068 parsel sayılı taşınmaza sınırdaş olan .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesinde kain 1469 parsel sayılı taşınmazın tapu kayıt maliklerinin davaya dâhil edilmesi gerekirken ... Mahallesinde bulunan 1469 parsel sayılı taşınmazın maliki ...'a husumet yöneltilmiştir. Dava konusu olmayan taşınmazın malikine husumet yöneltilmesi doğru görülmemiş hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Dâhili davalı ...'ın temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
Karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
22.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.