"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/588 E., 2025/838 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ereğli (Konya) 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/330 E., 2025/24 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; mülkiyeti Hazineye ait 1 61... parsel sayılı mera taşınmazının yaklaşık 26267,00 m²'sinin davalı tarafça ekin ekmek suretiyle izinsiz haksız yere kullanıldığını, bu durumunun .. Kaymakamlığının yaptırmış olduğu 09.05.2024 tarihli alınan fen bilirkişi raporu ve yerinde yapılan tetkik ve tahkikle tespit edildiğini belirterek, taşınmaza el atmanın önlenmesi ve dava konusu taşınmazına haksız yere ve izinsiz tecavüz eden ve meranın vasfını bozan davalılardan dava konusu taşınmazın eski haline getirilmesi bedelinin tahsilini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... ve ... ayrı ayrı cevap dilekçelerinde; davanın reddini savunmuşlardır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu mera parselinin davalı ... tarafından buğday ekilmek suretiyle tarımsal amaçlı olarak kullanıldığı ve davalının mera vasfının bozulmasına sebebiyet verdiği; diğer davalı ...'ün ise davaya konu meraya el atmadığı gerekçesiyle davanın davalı ... yönünden kabulüne, diğer davalı ... yönünden ise reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili ve davalı ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; uyuşmazlığın meranın haksız kullanımı nedeniyle elatmanın önlenmesi ve eski hâle getirme bedelinin tahsili istemine ilişkin olduğu, dinlenen mahalli bilirkişi beyanı ve tüm dosya kapsamına göre dava konusu mera vasıflı taşınmazı davalı ...'ın kullandığı, davacı tarafça dava konusu meranın davalı ... tarafından kullanıldığının ispat edilemediği, böylece Mahkemece verilen karar yerinde olduğundan tarafların esasa ilişkin istinaf başvurusunun reddine;
Meralar kamu orta malı niteliğinde olup serbest piyasada alınıp satılan taşınmazlardan olmadığından, konusu mera olan bir davanın belli bir değer üzerinden harçlandırılmasının düşünülemeyeceği, hâl böyle olunca; davanın kabulü veya reddi halinde hükmedilecek vekâlet ücretinin, maktu vekâlet ücreti olması gerektiği, (Yargıtay 7. HD. 2023/5045 Esas, 2024/4327 Karar sayılı ilâmı), meraya el atmanın önlenmesi talebi hakkında olumlu olumsuz hüküm kurulurken meranın değeri dikkate alınmadan, karar ve ilâm harcı ile vekâlet ücretine maktu miktarda hükmedilmesi, konusu para ile değerlendirilebilen eski hâle getirme bedeline hükmedildiğine göre bunun değeri için nispi harca ve vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle davacı tarafın istinaf başvurusunun reddi, davalı tarafın istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile, İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 hükmü uyarınca yeniden hüküm tesis edilerek davanın ... yönünden kabulü ile; 1 61... parsel sayılı mera nitelikli taşınmazın, A harfi ile gösterilen 20.584,37 m²'lik kısmına davalı ...'ın el atmasının önlenmesine, eski hâle getirme bedeli olan 66.226,44 TL'nın davalı ...'tan alınarak davacıya verilmesine, davalı ... hakkında açılan davanın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde;
1. Sadece bir mahalli bilirkişi beyanı ile davalı ...'in taşınmazı kullanmadığına karar verilmesinin hatalı olduğunu, yeteri kadar mahalli bilirkişi dinlenmediğini,
2. Meralarda nispi harç ve vekâlet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığı şeklindeki kararın hatalı olduğunu,
3. 492 sayılı Harçlar Kanununun 16. maddesi hükmüne göre elatmanın önlenmesi davalarında taşınmazın değerinin nazara alınması gerektiğini ileri sürerek hükmün bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, meraya el atmanın önlenmesi ve eski hâle getirme bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı ... vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
22.01.2026 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.