"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/3075 E., 2024/3107 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 45. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/544 E., 2024/179 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi, 3 26... parsel sayılı 84 metrekare yüzölçümlü kargir ev niteliğindeki taşınmazın el birliği halinde 1/3 oranındaki payının ortakları .. Markez, .. kızı .., .. .., ..'nin gaip olması nedeni İstanbul 11. Sulh Hukuk Mahkemesinin 09.02.2012 tarihli ve 2011/1060 Esas, 2012/123 Karar sayılı ilamı ile .. Defterdarının kayyım tayin edildiğini iddia ederek TMK'nın 588. maddesi gereğince adı geçen tapu kayıt maliklerinin gaipliğine, malvarlığının Hazineye intikaline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; TMK'nın 588. maddesinin koşullarının oluşmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 06.06.20 24... /544 Esas, 2024/179 sayılı kararında; "3 26... parsel sayılı taşınmazın 1/3 hisse malikleri olan .. Markez, .. kızı .., .. .., .. ..'nin İstanbul 11. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/1060 Esas, 2012/123 Karar ve 09.02.2012 tarihli karar ile taşınmazlardaki hisselerinin kayyım idaresi altına alındığı, kayyımla idare süresinin 10 yılı doldurduğu, yapılan gazete ilanı neticesinde hisse maliklerine veya mirasçılarına ulaşılamadığı bu bakımdan TMK'nın 588. maddesinde ön görülmüş olan koşulların gerçekleştiği" gerekçesiyle dava konusu .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi, .. Yokuşunda bulunan adreste 3 26... parsel sayılı taşınmazın 1/3 malikleri olan .. kızı .. Markez, .. kızı .., .. .., ..'nin gaip olması nedeni ile bu kişiler adına olan tapu kayıtlarının iptali ile davacı Hazine adına tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı İlk Derece Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle;
1. Adı geçen tapu kayıt maliklerinin gaipliğine karar verilmesi gerektiğini,
2. Verilen bu karar ile tapu müdürlüğünde kararın infaz edilemeyeceğini ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
1. Uyuşmazlık, TMK'nın 588. maddesi gereğince gaiplik ve mal varlığının Hazineye intikali istemine ilişkindir.
2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 588. maddesinde, "Sağ olup olmadığı bilinmeyen bir kimsenin malvarlığı veya ona düşen miras payı on yıl resmen yönetilirse ya da malvarlığı böyle yönetilenin yüz yaşını dolduracağı süre geçerse, Hazinenin istemi üzerine o kimsenin gaipliğine karar verilir.
Gaiplik kararı verilebilmesi için gerekli ilân süresinde hiçbir hak sahibi ortaya çıkmazsa, aksine hüküm bulunmadıkça, gaibin mirası Devlete geçer.
Devlet, gaibe veya üstün hak sahiplerine karşı, aynen gaibin mirasını teslim alanlar gibi geri vermekle yükümlüdür." şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
3. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 32. maddesinde; “Ölüm tehlikesi içinde kaybolan veya kendisinden uzun zamandan beri haber alınamayan bir kimsenin ölümü hakkında kuvvetli olasılık varsa, hakları bu ölüme bağlı olanların başvurusu üzerine mahkeme bu kişinin gaipliğine karar verebilir.”,
4. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 33. maddesinde; "Gaiplik kararının istenebilmesi için, ölüm tehlikesinin üzerinden en az bir yıl veya son haber tarihinin üzerinden en az beş yıl geçmiş olması gerekir. Mahkeme, gaipliğine karar verilecek kişi hakkında bilgisi bulunan kimseleri, belirli bir sürede bilgi vermeleri için usulüne göre yapılan ilânla çağırır.",
5. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 35. maddesinde; “İlândan sonuç alınamazsa, mahkeme gaipliğe karar verir ve ölüme bağlı haklar, aynen gaibin ölümü ispatlanmış gibi kullanılır. Gaiplik kararı ölüm tehlikesinin gerçekleştiği veya son haberin alındığı günden başlayarak hüküm doğurur.” hükümlerine yer verilmiştir.
6. Somut uyuşmazlıkta; Mahkemece dava konusu 3 26... parsel sayılı taşınmazın tapu kayıt malikleri .. .. kızı .. .., .. kızı .., .. .., .. ..'nin gaip olduğu tespit edildiğine göre gaiplik kararı verilerek dava konusu taşınmazda adı geçen tapu kayıt maliklerinin paylarının iptali ile davacı Hazine adına tesciline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç hususunda karar verilmesine yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
15.01.2026 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.