"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Samsun 1. Tüketici Mahkemesi
SAYISI : 2019/1 E. 2023/96 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... kayyımı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Asıl davada davacı vekili; müvekkilinin davalı ... vekili ...'dan ...'ın inşa ettiği 45 65... parsel 7 ve 8 nolu bağımsız bölümleri 05.09.2016 tarihli harici satış sözleşmesine istinaden 260.000,00 TL bedelle satın aldığını, satış bedelinin 60.000,00 TL'sini 2016/Eylül ayında ödediğini, müvekkilinin daireleri teslim aldığını belirterek, öncelikle merci tayini yapılarak taraflar arasındaki harici satış sözleşmesi gereğince bakiye satış bedeli olan 200.000,00 TL'yi davalı işletme adına yatırabilmek için taraflarına yetki verilmesini, bakiye satış bedelinin yetkili firmaya veya mahkemece uygun görülecek mercie ödenmek suretiyle tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tescilini, kabul edilmezse müvekkilinin ödemiş olduğu 60.000,00 TL satış bedelinin ödeme tarihlerinden itibaren işlemiş avans faizi ve faiz ile karşılanmayan munzam zararları ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
2. Birleştirilen davada davacı vekili; davacı ile inşaat yapımı işlerinde uğraşan davalıların yaptıkları ...Blok ile ... Evlerindeki iç-dış boya ve işleri karşılığında davacıya .. İlçesi .. Mahallesi 45 27... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan 4 katlı apartmanın zemin kat 1 No.lu dairesinin, aynı yer 45 65... No.lu parsel üzerinde bulunan apartmanın 7. kat 20 No.lu dairesi ile 1. kat 7 No.lu dairesinin teslim ve tescil edileceğinin taahhüt edildiği, davacının üzerine düşen tüm sorumluluklarını yerine getirdiği, ancak davalılar tarafından taahhüt edilen dairelerin kendisine verilmediğinden bahisle, dava konusu taşınmazların tapularının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesi, bunun mümkün olmaması hâlinde ise taşınmazların dava tarihindeki değerinin ticari faiz ile birlikte tahsilini talep etmiştir. Samsun 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/183 Esas sayılı dosyasının 30.06.2020 tarihli duruşmasında verilen ara karar gereğince .. ilçesi .. Mahallesi 45 65... parsel, .. No.lu bağımsız bölüm için tefrik kararı verilerek, aynı mahkememin 2020/188 esasına kaydedildiği, sayılı taşınmaz Samsun 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 08.10.2020 tarihli ve 2020/188 Esas, 2020/268 Karar sayılı ilâmı ile de görevsizlik kararı verilerek dosyanın mahkememize gönderildiği, Mahkememizin 2021/10 esasına kaydedildiği, Mahkememizin 20.01.2021 tarih, 2021/10 Esas, 2021/27 Karar sayılı ilâm ile Mahkememizin 2019/1 Esas sayılı dosyası ile birleştirildiği işbu asıl dosya olan 2019/1 Esas sayılı dosyası içine alındığı görülmüştür. Birleştirilen davada davacı vekili 06.05.2021 tarihli beyan dilekçesinde; davalı ... yönünden dava ve taleplerinden feragat ettiklerini beyan etmiştir. Birleştirilen davada davacı vekili 21.03.2022 tarihli beyan dilekçesinde; dava konusu taşınmazın diğer davalı ... adına kayıtlı olmaması nedeniyle tapu iptal ve tescil talebi konusuz kalmış olduğundan bu davalı yönünden tapu iptal ve tescil talebinden feragat ettiğini, ancak taşınmazın rayiç değeri üzerinden alacak talebinin devam ettiğini beyan etmiştir.
3. Asli müdahale talebinde bulunan ... vekili; müvekkilinin de davalıdan 01.11.2013 tarihli sözleşme ile dava konusu taşınmazlardan 45 65... parseldeki .. Kat .. No.lu bağımsız bölümü satın aldığını, müvekkil ile Kayyım arasındaki mülkiyete ilişkin davanın Samsun 2. Tüketici Mahkemesinin 2017/467 Esas kayıtlı olup dosyanın hâlen Yargıtayda olduğunu, arsa sahibinin hak sahiplerinden ve kayyımdan mal kaçırmak amacıyla bu davanın açıldığını, zira davacının aslında aynı bölgede diğer inşaat olan ... evlerindeki .. No.lu bağımsız bölümü satın aldığını ve orada ikamet ettiğini, davanın reddi ile davaya asli müdahil olarak katılmalarına karar verilmesini istemiştir.
II. CEVAP
Asıl ve birleştirilen davada davalı ... (Ticari İşletmesi) Kayyımı vekili; görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olması nedeniyle davada görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, davanın dayanağı olan 05.09.2016 tarihli sözleşmenin adi sözleşme olup, noterde düzenlenmediğinden geçerli olmadığını, sözleşmeye konu ödemelerin yapıldığına ilişkin herhangi bir belge ya da makbuzun dosyaya ibraz edilmediğini, sözleşme tarihi sonradan atılmış olabileceğinden satış yetkisi verilen vekaletnamenin sözleşmeden sonra düzenlenmiş olabileceğini belirterek davanın öncelikle usulden, değilse esastan reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, asıl dosya açısından; yapsatçı konumunda olan davalı ...'ın yazılı sözleşmeyle satışının alacağın temliki hükümlerine tabi olması nedeniyle geçerli olduğu, inşaat bitirme seviyesinin %100 olduğu, davacı tarafça 290.613,90 TL'nin depo edildiği ve alacağın temliki hükümleri gereğince tapu devri talep hakkının olduğu gerekçesiyle, davacı tarafından davalı ... Ticari İşletmesi aleyhine açılan davanın kabülü ile, dava konusu 4565 Ada, 9 Parsel, 7 No.lu bağımsız bölümün ... adına olan tapu kaydının iptali ile, davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, dava konusu 4565 Ada, 9 Parsel, 8 nolu bağımsız bölümün ... adına olan tapu kaydının iptali ile, davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, Mahkeme veznesine depo edilen 290.613,90 TL'nin (nemalandırılmış hâli ile) karar kesinleştiğinde davalı ... Ticari İşletmesine ödenmesine, birleştirilen dosya açısından; davalı yüklenicinin kendisine düşecek bağımsız bölümü yazılı sözleşmeyle satışının alacağın temliki hükümlerine tabi olması nedeniyle geçerli olduğu, davacının 7 No.lu bağımsız bölümün dava tarihindeki rayiç bedelini davalı ...'den talep etme hakkının olduğu gerekçesiyle, davacı ... tarafından, davalı ... Ticari İşletmesi aleyhine aleyhine açılan tapu iptal ve tescil davası ile alacak davasının feragat nedeniyle reddine, davacı ... tarafından, davalı ... aleyhine açılan (birinci kademedeki) tapu iptal ve tescil davasının husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacı ... tarafından, davalı ... aleyhine açılan (ikinci kademedeki) alacak davasının kabülü ile, 170.000,00 TL'nin dava tarihi 05.04.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'tan alınarak davacı ...'e verilmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... (Ticari İşletmesi) Kayyımı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, kararın usul ve yasaya uygun bulunduğu gerekçesiyle, başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı ... (Ticari İşletmesi) kayyımı vekili temyiz dilekçesinde;
1. Davaya konu sözleşmenin noterde yapılmadığından geçerli olmadığını,
2. Davaya konu sözleşme alacağın temliki niteliğinde kabul edilse bile ilgili taşınmazın alıcının zilyetliğinde olmadığını ve alıcı tarafından sözleşmede yer alan edimlerin tamamının ifa edilmediğini,
3. ... tarafından verilen 23.08.2016 tarihli vekaletname ile ... tarafından sözleşmenin imzalandığını, vekaletnamede satış vaadi sözleşmesi yapma yetkisinin 'noterliklerde satış vaadi sözleşmesi yapma ve imzalama' olarak verildiğini, sözleşme akdeden ..'ın vekaletname yetkileri dışında hareket ettiğini,
4. Vekâleten sözleşme yapan ..'ın almış olduğu ödemelerin yazılı olarak ispatının gerektiğini, alındığı iddia olunan bedellerin ... Ticari İşletmesi hesaplarında görünmediğini,
5. ... işletmesine Fetö soruşturmaları kapsamında TMSF'nin Kayyım atanması, terör soruşturması sebebiyle daha önce yapılan işlemlerde muvazaa şüphesinin varlığı gözönüne alınarak yapılan ödemeye ilişkin araştırmanın yapılması gerektiğini,
6. Tapu iptali ve tescil davalarında alacağın temliki hükümlerinin uygulandığı durumların arsa sahibi ile müteahhit arasında yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesine istinaden müteahhit ile 3. kişiler arasında akdedilen satış vaadi sözleşmesine dayalı olduğunu, oysa davaya konu harici satış vaadi sözleşmesinin doğrudan arsa sahibi ile imzalandığını, bu durumda alacağın temliki hükümlerinin uygulanmayacağını beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, asıl dava; tapu iptali ve tescil olmadığı takdirde alacak, birleştirilen dava; yüklenici temlikine dayalı tapu iptal ve tescil olmadığı takdirde alacak istemlerine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... (Ticari İşletmesi) Kayyım vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
21.01.2026 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.