"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2021/1593 E., 2022/418 K.
SUÇ : 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu'na muhalefet
HÜKÜMLER : Beraat
İTİRAZNAME GÖRÜŞÜ : Bozma kararı verilmesi
İTİRAZA KONU KARAR : Onama
İTİRAZ EDEN : Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
Dairemizin, 13.10.2025 tarihli ve 2023/18893 Esas, 2025/12278 Karar sayılı kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 11.12.2025 tarihli ve 7-2023/98250 sayılı itirazı üzerine yapılan inceleme neticesinde;
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 308/1. maddesinde belirtilen kanunî süresinde yapılan aleyhe itiraz başvurusu üzerine dava dosyası, aynı Kanun’un 308/2. maddesi gereği Dairemize gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İTİRAZ SEBEPLERİ
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz başvurusu, ''...İtiraz konusu uyuşmazlık görevli mahkemece karar verilip verilmediğine, ayrıca eksik inceleme ve araştırma ile karar verilip verilmediğine ilişkindir.
1-Her ne kadar sanıklar hakkında 5977 sayılı Kanun'un 15/3. maddesini ihlal ettikleri iddiası uyarınca kamu davası açılmış ise de maddenin uygulanması bakımından eylemlerin bu kapsamda değerlendirilmesi için Kanunda belirtilen esaslar çerçevesinde ithal edilip işlenmesi gereken ürünler olması gerekir.
Bilimsel Risk Değerlendirme Komitesi ve Sosyo Ekonomik Değerlendirme Komitesi tarafından hazırlanan raporlar üzerine Biyogüvenlik Kurulunca yem amaçlı kullanım için GDO'lu 15 adet soya fasulyesi çeşidi ve 21 adet mısır çeşidinin onaylandığı tespit edilmiştir (https://www.tarimorman.gov.tr/
Konu/949/GDO%27-lu-Yemler). Biyogüvenlik Kurulunun 26/01/2011, 27/01/2011, 24/12/2011, 21/04/2012, 11/06/2013, 28/03/2015, 16/07/2015, 05/11/2015, 02/08/2017, 06/05/2020, 23/01/2021, 27/02/2021, 07/01/2022, 27/04/2022, 30/12/2022, 28/06/20 24... /03/2025 tarihli Resmi gazetelerde yayınlanmış olan kararlarının incelenmesinde (https://tbbdm.tarimorman.gov.tr/Sayfa/Detay/2068) GDO'lu herhangi bir pamuk çeşidinin kullanılabileceğine dair karar verilmediği anlaşılmaktadır.
Dolayısıyla suça konu ürünler, anılan Kanunda belirlenen esaslar çerçevesinde ithal edilen veya işlenen GDO’lardan elde edilen ürünler değil, aynı Kanun'un 15/1. maddesinde belirtildiği üzere "Kanun hükümlerine aykırı olarak ithal edilen, üretilen veya çevreye serbest bırakılan" GDO ve ürünler olduğundan, delillerin taktir ve değerlendirmesinin üst dereceli ağır ceza mahkemesince yapılmasının uygun olacağı kabul edilmelidir.
1 nolu uyuşmazlığın yerinde görülmemesi halinde;
2- Dosya kapsamına göre, sanıklarından yetkilisi olduğu işletmede yapılan denetimler kapsamında sığır süt tamamlayıcı yeminden alınan numuneler üzerinde yapılan analizler sonucunda, Biyogüvenlik Kurulu tarafından onaylanmayan MON 1445 Pamuk, MON 15985 Pamuk ve MON 531 Pamuk genlerinin tespit edildiği anlaşılmıştır. Belirlenen değerler, Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerine Dair Yönetmeliğin 23/4. maddesinde belirtilen bulaşan sınırının altında kalmakta ise de analize konu ürün etiketinde yer alan bileşenler arasında pamuk ürünün bulunmadığının anlaşılmaktadır. Buna göre, suç kastının belirlenmesi için sanıkların suç tarihi itibarıyla işyerlerinde mısır küspesini de ham madde olarak kullandıkları başka bir üretim yapıp yapmadıklarının araştırılarak, yapıyorlarsa, yem ham maddesi olarak aldıkları ürünler üzerinde inceleme yapılıp, raporda belirtilen ve ithal izni verilmeyen pamuk kaynaklı GDO'ları taşıyıp taşımadıkları da belirlendikten sonra, üretimi yapılan tüm ürünlerin çeşit itibarıyla üretim şemalarıda getirtilerek dosyadaki raporda belirtilen GDO'ların, suça konu yem açısından, GDO bulaşanı olup olmayacağının tespitinden sonra sanıkların hukuki durumunun tayin ve taktiri yerine, gerekçede yer verilen ve yasal ve yeterli olmayan tespitlere dayanılarak, eksik inceleme ve değerlendirme ile aynı zamanda yasaya uygun olmayan gerekçelerle sanıkların beraatine karar verilmesinin hukuka aykırı olacağı değerlendirilmiştir.'' gerekçesi ile onama ilamı kaldırılarak, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi talebine ilişkindir.
II. GEREKÇE
Yapılan inceleme neticesinde Dairemizin 13.10.2025 tarihli ve 2023/18893 E., 2025/12278 K. sayılı kararında bir isabetsizlik bulunmadığı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
III. KARAR
1.Gerekçe bölümünde belirtilen nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı İTİRAZININ oy çokluğuyla REDDİNE,
2.5271 sayılı Kanun’un 308/3. maddesi uyarınca Dairemizin 13.10.2025 tarihli ve 2023/18893 Esas, 2025/12278 Karar sayılı esastan ret kararı ile ilgili itirazı incelemek üzere dava dosyasının, Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 20.01.2026 tarihinde karar verildi.
KARŞI DÜŞÜNCE
Kaçakçılık suçundan sanıklar ... ve ... hakkında kurulan beraate ilişkin hükmün, bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet Savcısı tarafından temyizi üzerine Dairemizin 13.10.2025 tarih ve 2025/12278 K sayılı ilamıyla temyiz isteminin esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 11/12/2025 tarihli itirazı üzerine dosya Dairemize gönderilmiştir. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı yerinde görülmediğinden dosyanın Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmesine ilişkin sayın çoğunluğun kararı yerinde değildir. Şöyle ki;
1-Her ne kadar sanıklar hakkında 5977 sayılı Kanun'un 15/3. maddesini ihlal ettikleri iddiası uyarınca kamu davası açılmış ise de, suça konu ürünler, anılan Kanunda belirlenen esaslar çerçevesinde ithal edilen veya işlenen GDO’lardan elde edilen ürünler olmadığı sabit olup aynı Kanun'un 15/1. maddesinde düzenlenen ''(1) GDO ve ürünlerini bu Kanun hükümlerine aykırı olarak ithal eden, üreten veya çevreye serbest bırakan kişi, beş yıldan on iki yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.'' düzenlemesi kapsamındaki GDO ve ürünleri olup buna ilişkin delillerin takdir ve değerlendirme görevinin de üst dereceli Ağır Ceza Mahkemesine ait olduğu gözetilerek, yargılamanın görevli ve yetkili Ağır Ceza Mahkemesince yapılması gerektiğinden bahisle görevsizlik kararı verilmesi gerekçesiyle kararın bozulması yerine, görevsiz mahkemece kurulan hükümler yönünden Ceza Genel Kuruluna gönderilmesi yönündeki sayın çoğunluğun kararına katılmıyoruz.
2-Kabule göre de;
Dosya kapsamına göre, sanıklarından yetkilisi olduğu işletmede yapılan denetimler kapsamında sığır süt tamamlayıcı yeminden alınan numuneler üzerinde yapılan analizler sonucunda, Biyogüvenlik Kurulu tarafından onaylanmayan MON 1445 Pamuk, MON 15985 Pamuk ve MON 531 Pamuk genlerinin tespit edildiği anlaşılmış olup, belirlenen değerler, Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerine Dair Yönetmeliğin 23/4. maddesinde belirtilen bulaşan sınırının altında kalmakta ise de, analize konu ürün etiketinde yer alan bileşenler arasında pamuk ürünün bulunmadığının anlaşılması karşısında, sanıkların suç kastının belirlenmesi ve ürün içeriğine bilerek GDO'lu bileşenlerin eklenip eklenmediği ile bileşenlerin kasıtlı olarak gizlenip gizlenmediğinin tespiti bakımından ürüne ait üretim şemaları getirtilip Mahkemesince incelendikten sonra sanıkların hukuki durumlarının belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle de kararın bozulması yönünden de Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı kabul edilmesi yerine, Yargıtay Ceza Genel Kurulu’na gönderilmesi yönündeki sayın çoğunluğun kararına katılmıyoruz. 20.01.2026