"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/523 E., 2025/758 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Adana 5. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/100 E., 2024/479 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı birleşen 2016/292 Esas, 2016/316 Esas, 2016/317 Esas sayılı davalarda davacılar ....Sanayi ve Tic. Ltd. Şti., ... Ticaret Ltd. Şti., ... . Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekili ile birleşen 2016/297 Esas sayılı davada davacı ... Bankası A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1-Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile dava dışı ... San. Tic. Ltd. Şti. arasında 24.06.2013 tarihli faktoring sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye istinaden keşidecisi ... olan 30.11.2014 keşide tarihli 55.750,00 TL bedelli çekin 15.05.2014 tarihinde çek teslim bordrosuyla teslim alındığını, alacaklarının tahsili için 06.02.2015 tarihinde icra takibi yaptıklarını, takip kapsamında borçlu .... San. ve Tic. A.Ş. adına kayıtlı 3621 ada, 23 parsel sayılı taşınmaza 11.09.2015 tarihinde haciz konulduğunu, 20.04.2016 tarihinde yapılan sıra cetveline göre ilk sırada ... T.A.Ş'nin, ikinci sırada davalı ipotek alacaklısının yer aldığını, ilk iki sıradaki alacaklıların alacakları ödendikten sonra geriye para kalmadığını, takibin dayanağı 30.11.2014 keşide tarihli çekin 15.05.2014 tarihinde müvekkili şirkete teslim edildiğini, ipoteğin müvekkili şirketin alacağının doğum tarihinden sonra 29.08.2014 tarihinde tesis edildiğini, ipoteğin hiçbir alacağı temsil etmeyen teminat ipoteği olduğunu, tarafların bu miktarda borçlanma gerçekleştirecek ticaret hacimlerinin bulunmadığını, davalı ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti'nin alacağının muvazaalı olduğunu ileri sürerek, İstanbul 30. İcra Müdürlüğü'nün 2015/3964 E. sayılı icra dosyasından kaynaklanan alacaklarının sıra cetvelinde davalıya ayrılan paydan ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
2-Birleşen 2016/284 Esas sayılı davada davacı vekili dava dilekçesinde; alacaklarının tahsili için yapılan icra takip kapsamında sıra cetveline konu taşınmaza haciz konulduğunu, müvekkili banka alacağına sıra cetvelinde pay ayrılmadığını, davalı ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti'nin alacağının muvazaalı olduğunu, diğer alacaklıların alacağını engelleme amacıyla muvazaalı işlem yapıldığını ileri sürerek, Kahramanmaraş 3. İcra Müdürlüğü’nün 2015/5710 Esas sayılı dosyasında takibe konu banka alacağının 20.04.2016 tarihli sıra cetvelinde ve 25.04.2016 tarihli ek kararda davalıya ayrılan paydan ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
3-Birleşen 2016/292, 2016/316, 2016/317 Esas sayılı davalarda davacılar vekili dava dilekçelerinde; müvekkillerinin alacaklarının tahsili için yapılan icra takibi kapsamında sıra cetveline konu taşınmaza haciz konulduğunu, müvekkili alacağına sıra cetvelinde pay ayrılmadığını, davalı ...’nin sıra cetvelinde belirtilen ve pay ayrılan 7.493.641,00 TL alacağı bulunmadığını, banka alacağının 5.000.000,00 TL civarında olduğunu, davalı ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti'nin alacağının muvazaalı olduğunu, davalı borçlu diğer icra takiplerini itiraz ederek dava açarak süreci uzatırken davalı şirketin icra dosyasında yapılan işlemlere itiraz etmediğini, diğer alacaklıların alacağını engelleme amacıyla muvazaalı işlem yapıldığını, davalı ....’nin gerçek alacağının tespiti ile artan kısmın, davalı ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. alacağının muvazaalı olduğunun tespiti ile bu davalıya ayrılan payın müvekkillerinin alacaklı olduğu Kahramanmaraş 4. İcra Müdürlüğü’nün 2015/1197, Kahramanmaraş 4. İcra Müdürlüğü’nün 2014/9618, 2014/9619, Kahramanmaraş 3. İcra Müdürlüğü’nün 2015/1306, Kahramanmaraş 3. İcra Müdürlüğü’nün 2015/1654 Esas sayılı dosyalarına ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
4-Birleşen 2016/297 Esas sayılı davada davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı faktoring müşterisi ... Ltd. Şti. ile akdedilen faktoring sözleşmesine istinaden borçlu.... A.Ş’nden 08.04.2014 tarihi itibariyle alacaklarının bulunduğunu, alacaklarının tahsili için yapılan icra takip kapsamında sıra cetveline konu taşınmaza haciz konulduğunu, müvekkili banka alacağına sıra cetvelinde pay ayrılmadığını, davalı ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti'nin alacağının muvazaalı olduğunu, diğer alacaklıların alacağını engelleme amacıyla muvazaalı işlem yapıldığını, ne davalının ne borçlunun bu miktarda ticaret hacmi bulunmadığını ileri sürerek, İstanbul 7. İcra Müdürlüğü’nün 2015/28959 E. sayılı icra dosyasından kaynaklanan alacaklarının sıra cetvelinde davalıya ayrılan paydan ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1-Davalı vekili ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. cevap dilekçesinde; hacze konu alacağın davalı şirket ve borçlu arasında 2012 yılından itibaren süregelen ticaret nedeniyle dosyada mübrez muhtelif tarihli faturalardan ... alacağa istinaden başlatıldığını, ipoteğin gerçek bir alacağı temsil ettiğinin dosyada mübrez yazılı belgelerle ortada olduğunu savunarak, asıl ve birleşen davaların reddini istemiştir.
2-Davalı ..... vekili cevap dilekçesinde; davalı borçlu ... Ltd. Şti'nin müvekkili bankadan kredi kullandığı ve kullanacağı kredinin teminatını teşkil etmek üzere dava konusu taşınmaz üzerinde müvekkili banka lehine 15.000.000,00 TL bedelle ipotek tesis ettiğini, müvekkili bankanın 12.01.2016 tarihi itibariyle borçlu şirketten 7.493.641,00 TL alacağı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
3-Davalı .... San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin takip borçlusu olduğunu, sıra cetveline itiraz davalarında takip borçlusunun taraf olarak gösterilemeyeceğini savunarak davanın husumet yönünden reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile borçlu ... Tekstil yönünden; sıra cetveline itiraz davasında takip borçlusunun davalı sıfatı olmadığı, davalı borçlu ... Tekstil açısından eldeki davada pasif husumet yönünden davanın usulden reddine, diğer davalılar yönünden; davalının usulüne uygun olarak tutmuş olduğu ve dosyaya sunulan fatura, sevk irsaliyeleri ve ticari defterlerinde borçlu şirketle 21.01.2012 tarihinden beri devam eden ticari ilişki olduğunun kayıt altına alındığı, davacının alacağının 15.05.2014 tarihinde doğduğu, davalının alacağını gerçek bir alacak olduğunu ve alacağının varlığını 26.06.2017 tarihli rapor ve 09.07.2024 tarihli rapor ile ispatladığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacı .... vekili, birleşen 2016/292, 2016/316, 2016/317 Esas sayılı davalarda davacılar ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti., ... Ticaret Ltd. Şti., ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekili, birleşen 2016/297 E. sayılı davada davacı ... Bankası vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Birleşen 2016/292, 2016/316, 2016/317 Esas sayılı davalarda davacılar ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti., ... Ticaret Ltd. Şti., ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde; borçlu vekili delil dilekçesinde defterlerini USB bellek içinde ve 2013 yılına ait defterleri fiziki olarak dosyaya sunduğunu, fiziki defter üzerinde inceleme yapılmaksızın bellekteki bilgiler ile yetinilmesinin hatalı olduğunu, tüm davacılarının alacağının doğum tarihinin 15.05.2014 olarak belirlemesinin, davalının alacağının ise doğum tarihini 2012 olarak belirlemesinin hatalı olduğunu, müvekkiline ait cari hesap hareketlerinden alacaklarının davalının muvazaalı alacağından önce doğduğunun anlaşıldığını, zayi belgesi olmaksızın yapılan mazeret bildirimlerinin defter ve belgelerin ibrazından imtina edilmesi şeklinde değerlendirilmesi gerektiğini, davalı firmanın alacağın dayanağı ipotek senedinin muvazaalı olduğunu, ipotek senedinde borç/alacak ilişkisinin kaynağının açık bir biçimde davalı alacaklı ... Firması'nın davalı borçlu ... Firması'na 10.000.000,00 TL nakit bedelin verilmesi olarak açıklandığını, ancak ... Firması'nın yasal defter kayıtları üzerinde yapılan inceleme ve tespitlerde ipotek senedinin tarihi olan 29.08.2014 tarihi öncesinde ve/veya sonrasında davalı borçlu ... Firması'na 10.000.000,00 TL nakit bedelin ödendiğini tevsik edici mahiyette hiçbir kayıt ve belge yer almadığını, davalı borçlunun keşide ettiği çeklerin karşılıksız çıkması devamında bu şirketin iflasının istenmesi göstermektedir ki iflas dönemi başında diğer alacaklılardan mal kaçırmak amacıyla ipotek senedi düzenlendiğini, takibe konu borcun dayanağı olan ipotek senedi içeriği görmezden gelinerek taraflar arasında her zaman düzenlenebilir fatura, çek, senet üzerinden tarafların birbirlerini borçlandırıcı işlem yapmasının muvazaaya dayandığını, söz konusu ipotek senedinin teminat ipoteği olduğunu, alacaklı ...’nin davalı borçlu firmaya verdiği 10.000.000,00 TL bedeli güvence altına alan ipotek senedi olduğunu, davalı alacaklı tarafından davalı borçluya verilen nakitten bakiye ne kadar borcun kaldığı araştırılması gerekirken araştırılmadığını, sıra cetveline itiraz davaları kesinleşmeksizin icra dosyasında bulunan paranın ödenmeyeceğini veya teminatın iade edilmeyeceğini buna aykırı işlem yapıldığını beyan etmektedir.
2. Birleşen 2016/297 E. sayılı davada davacı ... Bankası vekili temyiz dilekçesinde; karara dayanak kabul edilen bilirkişi raporunda yalnızca davalı ... Şirketi'nin defterlerinin incelendiğini, dava dışı borçlu ... Şirketi'nin ise defterleri incelenmeksizin yalnızca dijital ortamda kayıtlı flash bellek ile sunulmuş olan ve herhangi bir geçerliliği ve güvenirliği olmayan kayıtlar üzerinden gerçekleştirilen inceleme ve tespitler ile bilirkişi raporunun hazırlandığını, davalı ... Şirketi'nin sermayesinin 2.000.000,00 TL olduğunu, bu nedenle borçlu şirketten sermayesinin beş katından daha fazla bir tutar olan 10.215.641,76 TL alacaklı olduğunun kabulünün hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davalının defterlerinin usulüne uygun tutulmadığını, defterlerdeki çek kayıtlarının da usulsüz olduğunu, bilirkişi raporunda yer verilen ve davalı alacağına dahil edilen çeklerin hesap hareketlerinde bulunmaması hususunun alacağın gerçek olup olmadığının tespitinde büyük önem taşımakta iken bilirkişi raporunda bu hususa değinilmediğini beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, muvazaa iddiasına davalı sıra cetveline itiraz istemine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup birleşen 2016/292, 2016/316, 2016/317 Esas sayılı davalarda davacılar ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti., ... Ticaret Ltd. Şti., ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., birleşen 2016/297 E. sayılı davada davacı ... Bankası vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlere yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 13.04.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.