"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/703 E., 2024/1056 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2023/817 E., 2024/332 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davalılar birleşen 2019/382 Esas sayılı davada davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
I. DAVA
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalı şirketlerin oluşturduğu adi ortaklık arasında 13.11.2017 tarihli "................300 Yataklı Devlet Hastanesi + 20 Ünitelik Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi Yapım İşine" ilişkin olarak sözleşme düzenlendiğini, davacının taşeron, davalı şirketlerin oluşturduğu adi ortaklığın ana işveren, Sağlık Bakanlığı'nın ise iş sahibi olduğunu, sözleşmenin 9.1.1. maddesi uyarınca davalıya 1.100.000.00 TL bedelli teminat mektubu verildiğini, davacının sözleşmede yazılı edimlerini özen ve sadakat yükümlülüğüne uygun bir şekilde yerine getirmekte iken davalıların ... 12.11.2018 tarihinde tespit davası açarak 11 no.lu hakedişde davacıya fazla ödeme yapıldığı iddiasıyla, 11. no.lu hakedişin davacının yaptığı işlere karşılık gelip gelmediğinin denetlenmesinin istenildiğini, davalıların aynı gün keşide ettikleri ihtarname ile bir takım gerçek dışı ve haksız itham ve beyanlarda bulunduktan sonra teminat mektubunun garanti süresinin 31.12.2019 tarihine kadar uzatılmasını, aksi takdirde kalan işlerin davacı şirketin nam ve hesabına başka firmaya yaptırılacağını bildirdiklerini, taraflar arasındaki yazışmalardan sonra davalı şirket davacıya bakiye hakedişini ödemeyince aralarında hukuki ihtilafın baş gösterdiğini, davalıların davacıyı şantiyeden haksız yere çıkarıp işi başka taşerona yaptırmaya başlamak suretiyle davacı ile imzaladıkları sözleşmeyi fiilen feshettiklerini, davalının, kendi yaptırdığı tespitte bile % 53 oranında tamamlandığı belirtilen bir iş için, bakanlıktan % 90 oranında hakediş talep ettiğini, davacının davalılardan alacaklı olduğunu ileri sürerek taraflar arasındaki sözleşmenin davalı taraflarca haksız yere feshedildiğinin tespitine, davacının ... A.Ş. tarafından düzenlenen 30.11.2017 tarihli, 30.11.2018 vadeli (31.03.2019 vadesi uzatılan) 1.100.000,00 TL tutarlı teminat mektubundan dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine, teminat mektubunun iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen 2019/197 Esas sayılı dosyada davacı vekili; davacının yapmış olduğu işlerin Lüleburgaz 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/3 D.İş sayılı dosyası ile tespit ettirdiklerini, ayrıca Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/978 Esas sayılı dosyası ile sözleşmenin haksız yere feshedildiğinin tespiti yönünde dava açtıklarını, yapılacak teknik incelemeler sonucunda gerçek alacak miktarı ortaya çıktığında dava değerini artırma hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik, 400.000,00 TL alacağın avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 08.07.2020 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini 4.888.848,86 TL arttırarak toplam 5.288.848,86 TL'ye yükseltmiştir.
Birleşen 2019/382 Esas Sayılı doyada davacılar vekili; yüklenici davacılar tarafından taşeron firmaya 17.11.2017 tarihinde yer teslimi yapıldığını, işin başlamasının ardından 7-8 aylık süre içerisinde imalatın devam ettiğini ve bu sürede müvekkilinin sözleşmeye uygun tüm edimlerini yerine getirerek işlere karşılık gelen ödemeleri davalıya aksatmadan yaptığını, davalı taşeron firmanın piyasaya borcu olması sebebiyle işin devamını getirebilmek için hak etmediği halde önden ödeme yapılmasını talep ettiğini, davalı taşeron firmanın uhdesindeki işi sözleşmede belirtilen süre içinde tamamlamadığını ileri sürerek fazlaya ilişkin tüm hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında davalı tarafından yapılan eksik imalat sebebiyle davalıya ödenen fazla bedelin ve davalı aleyhine işletilmesi gereken cezai şartın hesaplanarak şimdilik 100.000,00 TL'sinin avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Asıl ve birleşen 2019/197 Esas sayılı davalarda davalılar vekili cevap dilekçesinde; imalât seviyesinin sözleşmeye oranla % 53 seviyesine getirildiğini, davacının işi yarım bıraktığını, yapılan işten daha fazla ödeme yapıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Birleşen 2019/382 Esas sayılı davada davalı vekili; davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleşen dosyada davacının işi 2018 yılı Kasım ayı sonu itibariyle bıraktığının sabit olduğu bu nedenle davacının hakedişine giren ve girmeyen imalatların tespiti için davalı iş ortaklığı ile dava dışı idare arasında düzenlenen bu döneme ilişkin hakedişler celp edildiği, 2018 yılı Kasım ayı sonu itibariyle davacı taşeron tarafından yapılan imalâtın tespit edildiği, davacı taşeronun alacağının ödenmediği ve bu nedenle işi bıraktığı, ödenmeyen bakiye iş bedelinin davalı-birleşen davacıdan tahsili gerektiği gerekçesi ile birleşen 2019/197 Esas sayılı davanın kısmen kabulüne, teminat mektubunun irat kaydının yerinde olmadığı gerekçesi ile menfi tespit iken istirdada dönüşen davanın kabulüne, birleşen davada davalı-birleşen davacı yüklenici 116 günlük gecikme olduğu iddiası ile gecikme cezasının tahsilini talep etmiş ise de % 10 iş artışı kapsamında yaptırılan işler ve sözleşme dışı işlerden dolayı iş bu dosya davalısına toplam 116 gün süre verilmesi gerektiği gerekçesi ile birleşen 2019/382 Esas sayılı davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen 2019/197 Esas sayılı davalarda davalı, birleşen 2019/382 sayılı davada davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Asıl ve birleşen 2019/197 Esas sayılı davalarda davalı, birleşen 2019/382 Esas sayılı davada davacılar vekili temyiz dilekçesinde;
a. Mahkemece asıl davacı tarafından alınan 14.01.2019 tarihli ve 21.11.2018 tarihli delil tespit dosyalarından işi bırakma tarihine en yakın olanın kabul edilmeis gerektiğini,
b. İdare ile adi ortaklık arasındaki hakedişlerin, davacının yaptığı işi göstermediğini,
c. Fatura düzenlemeden de iş yaptırılmış olabileceğini,
d. Alınan 4 raporda fiziki gerçekleştirme oranlarının farklı tespit edildiğini, ama davacının alacağının değişmediğini, bu hususun hesap hatasından kaynaklandığını,
e. Kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının Sağlık Bakanlığı'na gönderdiği 16.11.2018 tarihli ihtarname ile işlerin %70 inin kendisi tarafından yapıldığını ikrar etmekte olduğunu,
f. Taşeronun işçilik alacağı olup olmadığının araştırılmadığını, beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, asıl davada eser sözleşmesinden kaynaklanan sözleşmenin haksız feshinin tespiti, nakde çevrilen teminat mektubunun iadesi, birleşen 2019/197 Esas sayılı ve 2019/382 Esas sayılı davalarda alacak istemine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, asıl ve birleşen 2019/197 Esas sayılı davalarda davalı, birleşen 2019/382 Esas sayılı davada davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
15.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.