"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1678 E., 2024/1536 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Dazkırı Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/122 E., 2023/217 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkil ile davalı yüklenici şirket arasında yapılan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince arsa malikine ait taşınmazda yapılacak inşaattan 1 adet bağımsız bölümün müvekkile verileceğini, müvekkili ile davalı yüklenici şirket arasında yapılan tarihsiz satış vaadi sözleşmesi ile kararlaştırılan dairenin 3. kat, 16 no.lu bağımsız bölüm olduğunu, müvekkile ait olduğu kararlaştırılan bağımsız bölümün üzerinde davalı T. ... Bankası lehine ipotek tesis edildiğini ve söz konusu taşınmazın Dazkırı İcra Müdürlüğü'nün 2020/185 Talimat sayılı dosyası ile satışa çıkarıldığını belirterek satışın tedbiren durdurulmasını, davalı banka lehine tesis edilen ipoteğin terkin edilerek, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile müvekkil adına tescil edilmesini, aksi halde dava konusu taşınmazın piyasa rayiç değerinin tespit edilerek dava tarihinden itibaren uygulanacak faiz ile birlikte davalı yükleniciden tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
1-Davalı T. ... Bankası vekili cevap dilekçesinde; müvekkilline husumet yöneltilemeyeceğini, taraflar arasındaki belgenin resmi belge niteliğine haiz olmadığını, iyiniyetli 3. kişi olan müvekkilinin herhangi borcu bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
2-Davalı .... San. ve Tic. A.Ş. cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ile davalı yüklenici şirket arasında yapılan satış vaadi sözleşmesi ile davacıya 4. kat güney batı doğu cephesinde ortalama brüt 165 m²'lik dairenin devrinin yapılması kapsamında anlaşıldığı ancak sözleşmeye göre davacıya devredilmesi gereken 3. kat, 16 no.lu bağımsız bölümün devredilmediği, söz konusu bağımsız bölüm üzerinde davalı yüklenici şirket lehine T. ... Bankası A.Ş. tarafından 24.10.2019 tarihinde ipotek konulduğu, taşınmaz üzerine başkaca hacizlerin de işlendiği, satış vaadi sözleşmesi adi yazılı şekilde yapılıp tapuya şerh edilmemiş ise de geçerli olduğu, davacının edimini yerine getirmekle davalı yüklenicinin de edimini yerine getirmesi gerektiği, TMK'nın 1023. maddesi kapsamında tapu kütüğüne güven ilkesi gereği iyiniyetli olarak hak kazanan kişilerin kazanımının korunması gerektiği gerekçesiyle ipotek ve haciz işlemlerinin kaldırılmasının iyiniyetli 3. kişilerin haklarına zarar vereceğinden ipoteğin fekki talebinin reddine, devir borcunu halen yerine getirebilme durumu olduğu halde taşınmazı devretmeyen davalı yüklenici yönünden tapu iptal tescil talebinin kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı yüklenici şirket ile arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesini akdeden kişi davacı ise de; dava konusu taşınmazları davacının annesi dava dışı ...'e ait olduğu, davacının dava dışı annesi ...'ün temsilcisi olarak davalı yüklenici ile arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yaptığı, dava konusu taşınmazları davalı yüklenici şirkete devretmekle dava dışı annesi ...'ün temsil ilişkisine onay verdiği ancak davacının dava dışı kayıt maliki ...'ün temsilcisi olarak eldeki davada taraf sıfatının bulunmadığı, davanın ancak sözleşmede temsil olunan dava dışı kayıt maliki ... tarafından ikame edilebileceği gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak davanın aktif husumet yokluğundan reddine dair karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; müvekkil ile davalı yüklenici şirket arasında taşınmaz satış vaadi sözleşmesi bulunduğunu, sözleşme ile yapılacak binanın 3. kat, 16 no.lu bağımsız bölümünün müvekkiline devredileceğinin kararlaştırıldığını,
müvekkil ile aynı içerikteki diğer sözleşmelerde alıcı sıfatıyla taraf bulunan diğer kişiler ...'ün ve ........... bu sözleşmeleri mirastan kendi paylarına düşen kısım için imzaladıklarını, müvekkilin taraf sıfatının bulunmadığı hususunun gerçeği yansıtmadığını, miras taksim sözleşmesi uyarınca müvekkilinin taşınmazlarda hak sahibi olduğunu beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, yükleniciden temlik alınan şahsi hakka dayalı tapu iptal ve tescil, ipoteğin fekki terditli olarak tazminat istemlerine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemesince davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığından davanın reddine karar verilmiş ise de; davacının davalı yüklenici ile yaptığı tarihsiz satış vaadi sözleşmesine göre talepte bulunduğu, davaya konu taşınmazın yargılama sırasında icra yoluyla satıldığı anlaşılmakla davacının dayandığı satış vaadi sözleşmesi kapsamında davacı sıfatının bulunduğun kabulü ile; bedele yönelik talebinin incelenip sonuca göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı hukuki değerlendirme ile karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
06.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.