"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1088 E., 2024/1792 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2021/111 E., 2022/280 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında 14.06.2017 tarihinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi akdedildiğini, müvekkili tarafından inşaatın tamamlanarak yapı kullanım izninin alınmasına rağmen davalı arsa sahibi tarafından sözleşme gereği müvekkiline ait olacağı kararlaştırılan dava konusu bağımsız bölümün tapusunun devredilmediğini, müvekkilinin taşınmazı davadışı 3. kişiye haricen sattığını ancak davalı tarafından devir yükümlülüğü yerine getirilmediği için müvekkilinin de devri yapamadığını, belirtilen nedenlerle dava konusu taşınmazın tapusunun iptali ile müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacının taraflar arasındaki sözleşme gereği inşaata başladığını, ancak inşaatı tamamlayacak maddi gücü olmadığını beyan etmesi nedeniyle müvekkilinin inşaatı tamamladığını, karşılığında tarafların aralarında sözlü olarak dava konusu taşınmazın müvekkiline ait olması hususunda anlaştıklarını, davacının anlaşmaya rağmen ihtarname göndermesi üzerine müvekkilinin de ihtarname ile itirazlarını bildirdiğini, ancak davacının kötüniyetli olarak taleplerini tekrarladığını, taşınmazı devretmesi halinde müvekkilinin yaptığı masrafları tahsil etmesinin mümkün olmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taraflarca imzalanmış arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ve devamında düzenlenen projeler incelendiğinde, davaya konu taşınmazın davacıya bırakılan taşınmazlardan olduğu, davacının kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında edimlerini ifa etmiş olup sözleşmeye göre kendisine kalmasına karar verilen bağımsız bölümlerin tescilini talebe hak kazandığı, davalı tarafından, davacının eseri sözleşmeye uygun yerine getirmediği ve davaya konu taşınmazın kendisinde kalması hususunda tarafların anlaştıkları ileri sürülmüş ise de, gerek mahkemece yapılan incelemelerde, gerek davalı tarafça ileri sürülen delillerde bu hususun tespit edilemediği, taraflarca tanzim edilen ek sözleşmeye göre sözleşmede bir kısım tadilat ve düzenlemeler yapıldığı ve söz konusu düzenlemeler kapsamında yükleniciye bırakılmasına karar verilen 4 ve 17 no.lu bağımsız bölümlerin arsa sahibinde kalmasına karar verildiği, ancak bununla birlikte ek sözleşme resmi geçerlilik şekline bağlı olarak yapılmadığı gibi ek sözleşme geçerli kabul edilse dahi bu sözleşmede dava konusu 25 no.lu bağımsız bölümün bulunmadığı, yapılan açıklamalar, bilirkişi raporları, taraflarca sunulan delil ve belgeler, taraflarca imza altına alınan sözleşmeler ve tapu kayıtları birlikte değerlendirildiğinde taraflar arasında akdedilen sözleşme gereği davacının dava konusu 25 no.lu bağımsız bölümün mülkiyetini hak ettiği kanaatine varıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; ek sözleşme yapılmasının davacının sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmediğini gösterdiğini, yapılan ek sözleşme gereği yükleniciye ait olacak 4 ve 17 no.lu bağımsız bölümlerin borca karşılık müvekkiline bırakıldığını, davacının ek sözleşme ile müvekkiline bırakılan 4 ve 17 no.lu bağımsız bölümler için fatura kestiğini, ancak imalâtlar ve işçilik alacakları ile ilgili müvekkilince davacıya yansıtma faturası kesilmediğini, bu durumun taraflar arasında sözlü anlaşma yapıldığını ortaya koyduğunu, davacının dahi mobilya işlerinin müvekkili tarafından yapıldığını kabul ettiğini, tanık dinletme taleplerinin hukuka aykırı olarak mahkemece reddedildiğini, tanıkların imalâtların müvekkili tarafından yapıldığını ispat edeceğini, müvekkilinin sorumluluğunda olmamasına rağmen SGK ve İZSU ödemelerinin müvekkili tarafından yapıldığını, yapılan ödemelere ilişkin dekont ve evraklar sunulmasına rağmen Bölge Adliye Mahkemesi karar gerekçesinde yargılama aşamasında bunlara dair beyanda bulunulmadığı yönünde tespit yapılmasının hatalı olduğunu beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.
Davacı vekili tarafından, taraflar arasındaki 14.06.2017 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında, sözleşme gereği edimlerin yerine getirildiğinden müvekkiline ait olması gereken 25 no.lu bağımsız bölümün tapu iptal ve tescil talebinde bulunulmuş, davalı vekili tarafından inşaatın davacı yanca tamamlanamaması nedeniyle bir kısım işlerin müvekkili tarafından yapılarak inşaatın tamamlandığı, karşılığında dava konusu taşınmazın müvekkiline ait olacağının kararlaştırıldığı savunulmuş, davalı tarafından sunulan cevaba cevap dilekçeleri ile de, davalının inşaatta mobilya işlerini yaptığı ve karşılığında da sözleşme gereği müvekkiline ait olması gereken 4 ve 17 no.lu bağımsız bölümlerin davalıya ait olmasının kararlaştırıldığı beyan edilmiştir.
Her ne kadar dosyada taraflar arasındaki 14.06.2017 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmiş ise de; taraflar arasında imzalanan 10.09.2019 tarihli ek sözleşmede, bir kısım işlerin arsa sahibi tarafından yapılacağının ve bunun karşılığında sözleşme kapsamında davacıya ait olacak 4 ve 17 no.lu bağımsız bölümlerin arsa sahibine verileceğinin kararlaştırıldığı, buna karşın davacı tarafından dilekçelerin teatisi aşamasında ileri sürülen inşaattaki mobilyaların yapılması işinin ek sözleşmede bulunmadığı anlaşılmaktadır. Yine arsa sahibi tarafından yüklenici adına bir kısım ödemelerin yapıldığı iddia edilmiş ve bilirkişi incelemesi aşamasında SGK primi ödendiğine dair makbuzlar sunulmuştur. Her ne kadar iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağı bulunmakta ise de, ileri sürülen iddiaya ilişkin olan ve borcu sona erdiren belgenin, kötüniyetli olmamak ve yargılamayı uzatma kastı bulunmamak şartı ile, daha sonra sunulması mümkündür.
Bu durumda mahkemece yapılacak iş; yapılan mobilya imalâtlarının bedelleri belirlenip, belirlenen bu bedel ve sunulan SGK primleri toplamının depo edilmesi yönünde, talep edilirse, makul süre verilmesi, depo edilmesi halinde tapu iptal ve tescil talebinin kabulüne karar verilmesinden ibarettir. Bu hususlar gözardı edilerek, eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
07.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.