"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/47 E., 2025/154 K.
Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davacı vekilince duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 14.04.2026 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ...'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı temlik alan vekili dava dilekçesinde özetle; yüklenici .... San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı arasında ...Laboratuvar Binalarının yapımına ilişkin 06.08.2010 tarihli sözleşme imzalandığını, yüklenicinin sözleşmeden kaynaklanan alacaklarını müvekkiline temlik ettiğini, bu durumun davalı tarafça da kabul edilmesine rağmen ödeme yapılmadığını belirterek, 3.000.000,00 TL'nin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı TÜBİTAK vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığını, yüklenici şirket ile davacı bankanın imzalamış olduğu 02.08.2011 tarihli alacağın temliki sözleşmesinin, işlem öncesinde kurumlarından izin alınmadığı için geçersiz olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 10.12.2020 tarihli kararı ile davalı ile yüklenici şirket arasında imzalanan 06.08.2010 tarihli sözleşmenin 11.5. maddesine göre, temlik sözleşmesinin geçerli olabilmesi için yüklenicinin temlik yapmadan önce davalı TÜBİTAK'ın yazılı iznini almasının zorunlu olduğu, dosya kapsamından izin almaksızın temlik yapıldığı anlaşıldığından temlikin kurulduğu andan itibaren geçersiz olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Mahkeme kararının süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairece, davalı idare temlikname kendisine bildirilmesine rağmen reddetmeyip, 03.08.2011 tarihli davacı temlik alana yazısıyla, temliknamenin taraflarına 03.08.2011 tarihinde ihbar ve tebliğ edildiğini, temlik sözleşmesine konu alacakların, kanundan ve sözleşmeden ... ve doğacak kesinti ve cezalar hariç olmak üzere bankaya devir ve temlik edilmesine muvafakat ettiklerini, üzerinde haciz, ihtiyati haciz, ihtiyati tedbir, rehin veya bankaya yapılan temlik dışında 3. şahıslara verilmiş temlik gibi başkaca herhangi bir takyidat bulunmadığını ve temlik edilen alacağı temlik sözleşmesi hükümleri gereğince şubeye ödeyeceklerini peşin ve gayri kabili rücu olarak beyan, kabul ve taahhüt etmiş olup temlike onay verdiği, bu durumda davalının temlik yasağını ileri sürmesi ve bu yasağa dayanmasının TMK’nın 2. maddesindeki hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu, ancak davalı iş sahibi borçlu, temlikin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 818 sayılı BK’nın 167/1 maddesi gereğince temlike vakıf olduğu zaman temlik edene karşı haiz olduğu def’ileri temlik alana karşı da ileri sürebileceğinden, alacağını davacıya temlik eden yüklenici şirketin davalıya karşı ileri sürebileceği haklardan fazlasını alacağın temliki sözleşmesinin sağlayamayacağı ilkesi de gözetilerek, temlik eden yüklenicinin hak ettiği ve isteyebileceği alacak tutarının belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemenin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı temlik alan vekili temyiz dilekçesinde;
a. İhbar olunan yüklenicinin 3.179.616,12 TL alacağı olduğunun Gebze 2. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2012/73 Değişik İş sayılı tespit dosyasında alınan raporla sabit olduğunu,
b. Yargılama aşamasında alınan raporun yetersiz olduğunu,
c. İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2015/147 Esas sayılı dosyasında davacı iş sahibi tarafından açılan sıra cetveline itiraz davasında yeniden bilirkişi raporu alınmasına karar verildiğini,
d.Davalı tarafından tek taraflı düzenlenen fesih hakedişinde yüklenici aleyhine haksız kesintiler yapıldığını, sözleşmenin feshinden sonra ikmal ihalesi nedeniyle ödenen bedelin müvekkil banka alacağı ile takas mahsup edilemeyeceğini beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık temlike dayalı alacak istemine ilişkindir.
Davalı idare ile ihbar olunan yüklenici şirket arasında imzalanan 06.08.2010 tarihli sözleşme ile yüklenici, ... Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü ve Ulusal Metroloji Laboratuvar Binaları Yapım İşini üstlenmiştir. Sözleşme ilişkisi devam ederken ihbar olunan yüklenici .... Noterliği’nin 02.08.2011 tarih ve ... yevmiye nolu temlik sözleşmesi ile sözleşmeden doğmuş alacaklarının 3.000.000,00 TL’lik kısmını davacıya temlik etmiş, temlikten sonra İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2014/198 Esas, 2014/203 Karar ve 08.08.2014 tarihli kararı ile yüklenici şirketin iflasına karar verilmiştir.
Davalı idarece, sözleşme konusu işin süresinde bitirilmediği gerekçesiyle 23.03.2012 tarihinde sözleşme feshedilmiştir. Davalı idare tarafından hazırlanan fesih hakediş raporuna göre ihbar olunan yüklenicinin idareye 5.721.402,74 TL borçlu olduğu belirlenmiştir. Davacı temlik alan dosya içeriğindeki iddialarına göre, davalı idarece açılan ve İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2015/147 Esas sayılı dosyasında görülen kayıt kabul davasında alınan bilirkişi raporunda ve Gebze Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2013/73 Değişik İş sayılı tespit dosyasında ihbar olunan yüklenicinin söz konusu sözleşme uyarınca alacağı olduğunun tespit edildiğini iddia etmiş ise de, bu hususların yargılama aşamasında alınan bilirkişi kurulu raporu ile yeterli şekilde irdelenmediği anlaşılmış olmakla birlikte mahkemece bu rapor dikkate alınarak davanın reddine karar verilmiştir.
O halde mahkemece yapılacak iş; sözleşme ve eki hükümleri değerlendirilerek davalı idarenin sözleşmeyi feshetmekte ve fesih hakedişinde hesaplamış olduğu gecikme cezası, sözleşmenin 34/1 inci maddesi uyarınca kesilen ceza, şantiye sahasında bulunan kazı fazlası malzemesinin taşınması tutarını hakedişten kesip kesmemekte haklı olup olmadığının, İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2015/147 Esas ve Gebze Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2013/73 Değişik İş sayılı tespit dosyalarında alınan bilirkişi raporları da dikkate alınarak değerlendirilmesi, buna göre ihbar olunan yüklenicinin iflastan önce fesih hakediş alacağının bulunup bulunmadığı, varsa miktarı ve temlik sözleşmesi dikkate alınarak karar verilmesinden ibaret olmalıdır.
Eksik inceleme sonucu verilen karar doğru olmamış, bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan mahkeme kararının davacı yararına BOZULMASINA,
Dairemizdeki duruşmada davacı vekille temsil olunduğundan 40.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,14.04.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.