"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/405 E., 2024/195 K.
Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının Araştırma Hastanesinin ek bina ikmal inşaatının davalı yüklenici ... İnş. End. Tic. A.Ş.’ye verildiğini, diğer davalı .... San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ise taşeron olarak asansör işini yaptığını, asansör ve havalandırmanın sürekli arızalandığını, havalandırmaya ilişkin olarak üfleme hattı olduğunu, emiş hattının olmadığını, asansörün hasta kapasitesine uygun olmadığı ve asansörün yaklaşık on cm kabinden uzak olduğunu ve bunun da güvenliği tehlikeye soktuğunu, bu durumun tespit raporları ile de belirtildiğini, ayrıca tespit raporlarında asansörlerin yeniden yapılması gerektiğinin de tespit edildiğini, gerekli ihtarlara rağmen ayıpların giderilmediğini, bu nedenle yeniden ihale yapılarak eksik ve ayıplı işlerin yaptırıldığını belirterek, ihale bedeli ile bakım onarım masraflarının tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı .... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davacının muhatabının kendileri olmadığını, anılan işlerin diğer davalı sorumluluğunda olduğunu, yapılan keşif esnasında da görüldüğü gibi davacı tarafın bunca ihmal ve kurallara aykırı tutum ve davranışlarına rağmen, daha önceki tespitlerde çalışmıyor denilen asansörlerin halen çalışır vaziyette olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 2012/370 Esas, 2014/406 Karar, 25.03.2014 tarihli kararı ile davanın kısmen kabulüne, 19.494,00 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... İnş. Endistri. Ticaret A.Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
1.Mahkemenin 2012/370 Esas, 2014/406 Karar, 25.03.2014 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin (Yargıtay Kapatılan 15. Hukuk Dairesi) 2015/425 Esas, 2015/6012 Karar, 25.11.2015 tarihli kararı ile ...'nin dava dosyasına gönderdiği 18.11.20 14... /1 İflas sayılı yazıda davalı ... İnş. A.Ş.'nin iflas ettiği ve iflasın karar tarihinden önce 14.01.2014 tarihinde açıldığı bildirildiğinden, mahkemece bu husus araştırılıp, adı geçen davalı şirket iflas etmiş ise İcra ve İflas Kanunu'nun 194. maddesi gereğince davanın ikinci alacaklılar toplantısından 10 gün sonrasına kadar durdurularak bundan sonra yargılamaya devamla sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, bu husus gözden kaçırılarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığı, davacının sair temyiz itirazları incelenmeksizin İcra ve İflas Kanunu'nun 194. maddesindeki zorunluluk sebebiyle kararın bozulması gerektiği belirtilmiştir.
2. Mahkemenin 2016/394 Esas, 2019/338 Karar, 28.05.2019 tarihli kararı ile davanın kısmen kabulüne, 19.494,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müflis ... Şirketinden tahsili ile davacıya verilmesine, davalı ... Şirketi bakımından davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkemenin 2016/394 Esas, 2019/338 Karar, 28.05.2019 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemiz 2021/4013 Esas, 2022/2265 Karar, 20.04.2022 tarihli kararı ile mahkemece konusunda uzman yeni bir bilirkişi heyeti oluşturularak öncelikle ihale ve tüm ekleri (YİGŞ de dahil) temin edilerek sözleşme ve ilgili ihale dokümanlarının maddelerinin de değerlendirilmesi, TBK 472/son madde gereğince ihale ile somut durum birbirine uymasa bile davalı yüklenicinin uyarı yükümlülüğünü yerine getirdiğini iddia ve ispat etmediğinden asansörlere yönelik ayıp ve eksiklikten de sorumlu olacağı dikkate alınarak rapor alınıp asansör ve ayıplara yönelik ayıp ve eksikliklerin neler olduğu, giderim bedelinin, teslim tarihinden itibaren makul süre içinde iş sahibinin eksik ve ayıpların giderilmesi için talepte bulunması ve dava açması gerektiğinden bu konuda gecikerek talepte bulunması ve dava açması halinde zararın artmasına neden olabileceğinden TBK’nın 114. maddesi yollaması ile TBK’nın 52. maddesi uyarınca bu halde yüklenicinin artan zarardan sorumlu tutulamayacağı da dikkate alınarak asansör ve havalandırmaya yönelik ayıp ve eksikliklerin giderim bedelinin makul süredeki piyasa fiyatları ile tespit edildikten sonra bu bedel yönünden alacağın iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmesi gerektiği belirtilerek, kararın bozulmasına karar verilmiştir.
3. Mahkemenin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı .... End. Tic. A.Ş. aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile; 34.903,92 TL alacağın, ...'nin 2024/1 İflas sayılı dosyasında iflas masasına kaydına, davalı ... .. San. ve Tic. A.Ş. aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde;
a. İdarece eksik ve ayıptan ... zararın giderilmesi için gerekli yollara başvurulmada herhangi bir gecikmeye kasten neden olunmadığını, yargılamanın uzun sürmesinin kendi kusurları olmadığını, teslim tarihi itibari ile hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu,
b. Hükme esas alınan bilirkişi raporuna karşı yaptıkları itirazların değerlendirilmediğini, bozma ilamına uygun yargılamanın yapılmadığını,
c. Hatalı ve kusurlu imalat yapmış olmalarına rağmen davalıların sorumluluktan kurtulmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, eser sözleşmesi uyarınca ayıp ve eksikliklerin giderimi için 3. kişilere ödenen bedel ile onarım ve bakım masraflarının tazmini istemine ilişkindir.
Eser sözleşmesi, 6098 sayılı TBK'nın 474. maddesi hükümlerine göre iş sahibi açık ayıplarda eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz (makul süre içerisinde) eseri muayene ve açık ayıpları ihbar etmek zorunda olduğu, TBK'nın 472/son maddesi hükümleri gereğince ayıbın gizli olup sonradan ortaya çıkması halinde gecikmeksizin (derhal) ayıbı yükleniciye bildirmek zorunda olduğu, aksi halde eseri olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı hükümleri getirilmiştir. Bu hükümler uyarınca gerek açık ayıp gerekse gizli ayıplarda iş sahibinin ihbar zorunluluğu bulunmakta ise de yüklenici eserdeki işçilik, malzeme ve yapımla ilgili açık ve gizli ayıplardan dolayı sorumluluğu garanti ettiği süre için bunu önceden kabul ettiğinden yüklenici lehine olan iş sahibinin ihbar zorunluluğunu aramaktan vazgeçtiği ve garanti süresi içinde ortaya çıkan bu ayıpları ücretsiz olarak gidermeyi sözleşme tarihinde peşinen kabul ve taahhüt ettiği kabul edilir. İş sahibi ihbar zorunluluğu olmaksızın garanti süresi içinde ortaya çıkan açık ve gizli ayıplarla ilgili zamanaşımı süresi içinde seçimlik haklarını kullanarak yükleniciden ayıpların giderilmesini talep edebileceği gibi aleyhine dava açabilecek ve iş bedelini ayıp giderim bedeli miktarınca ödemekten kaçınabilecektir.
Somut olayda; hem tespit raporunda hem de yargılama esnasında alınan raporlarda asansörlerin mevcut durumları itibariyle tehlikeli olduğu, bu hali ile kullanımının uygun olmadığı yönünde görüş bildirildiği, bunun giderilmesinin mümkün olup olmadığı, eserin bu haliyle tesliminin sözleşme hükümlerine göre kabul edilebilir nitelikte olup olmadığı yönünde bir tespitte bulunmadıkları, bilirkişilerce bir takım hesaplamalar yapıldığı, bu hesaplamalara esas ayıp ve eksikliklerin eseri teslime engel olup olmadığı konusunda da değerlendirmeleri olmadığı görülmektedir. Bu durumda yukarıda açıklanan ilgili hükümler ve 20.04.2022 tarihli Dairemiz bozma ilamında belirtildiği üzere; uyuşmazlık konusu olan asansör ve havalandırma işine dair ayıp ve eksiklerin her iki imalat yönünden de bu haliyle kullanılıp kullanılamayacağı ya da bedelde indirim gerekip gerekmediği hususundaki çelişkinin giderilmesi, bu şekilde kullanılamayacak ise ya da eksik ve kusurların giderilmesi ile kullanılabilecek ise bozma ilamında açıklandığı gibi yeniden yapım veya ayıp ve eksiklerin giderim bedellerinin makul süredeki piyasa fiyatları ile tespitinden sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekir.
Diğer taraftan bozma ilamından sonra alınan bilirkişi raporunda havalandırma sistemine ilişkin ayıbın değerlendirilmesinde Dolar üzerinden hesaplama yapıldığı görülmektedir. Söz konusu ayıbın giderilmesi için Dolar ile hesaplama yapılmasını gerektiren özel bir imalat gerekip gerekmediği rapordaki açıklamalardan anlaşılamamaktadır. Söz konusu hususun açıklanması, Dolar ile özel bir hesaplama yapılması gerekmiyorsa yine az yukarıda ve önceki bozma ilamında belirtildiği üzere makul süredeki mahalli piyasa fiyatlarına göre bedelinin belirlenmesi, sonucuna göre karar verilmesi, karar verilirken daha evvel mahkemece havalandırmaya ilişkin ayıbın giderilmesine dair hüküm altına alınan rakamın sadece davacı vekilince temyiz edildiği, bu kapsamda davacı lehine ... usuli kazanılmış hakkın da göz önünde bulundurulması gerekmektedir.
Belirtilen hususlar göz önünden bulundurularak inceleme ve değerlendirme yapılması gerekirken aksi şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,
Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,01.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.