"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/242 E., 2025/638 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 16. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/59 E., 2023/421 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... Konut Yapı Kooperatifi ortağı ve üyesi olduğunu, müvekkilinin ortağı olduğu kooperatif ile davalılar arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi akdedildiğini, kooperatifin arsa sahibine verilmesi gereken dairelerinin tamamını 30.06.2012 tarihinde teslim ettiğini, inşaatın yapımı üstelenen ... Boya İnşaat Müteahhitliği ... Şirketi'ne de inşaat yapımı karşılığı vaadedilen dairelerin kooperatif tarafından teslim edildiğini, davalılar tarafından da bu dairelere ilişkin tapu devirlerinin gerçekleştiğini, davalıların taşınmazlarını yıllar önce sattıklarını, Kooperatifçe kura çekimi yapılarak tapu devrinin yapılması gerektiğinin tartışıldığını, ancak kooperatifin bu süreci sürüncemede bırakmasından dolayı müvekkilinin daire teslim tarihinden itibaren yaklaşık 40.000,00 TL aidat ödemek zorunda bırakıldığını, müvekkiline kura neticesinde B. blok, 6. kat, 19 numaralı bağımsız bölümde bulunan dairenin çıktığını belirterek, 13837 ada, 6 parselde inşa edilen apartmanın 6. Katındaki 19 bağımsız bölüm numaralı kat irtifakı kurulu taşınmazın davalılar adına olan kaydının iptali ile müvekkili adına tapu tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın kötüniyetli olarak yatırması gereken harç tutarından ve muhtemel tedbir teminat bedelinden kaçınma amaçlı dava değerini düşük gösterdiğini, davacı tarafın tapu iptal ve tescil talebine ilişkin olarak gerekçe gösterdiği hususların tamamının hukuki dayanaktan yoksun, soyut birtakım varsayımlara dayandığını ve kendi içerisinde dahi çelişkiler içerdiğini, davacı tarafın kura çekiminden sonra yapılan kooperatif genel kurul toplantısında tapu devrinin nasıl yapılması gerektiğinin tartışıldığını, ancak kooperatif yönetiminin tapu devri sürecini sürüncemede bıraktığını ve yaklaşık 40.000,00 TL aidat ödemek zorunda kaldığını iddia ettiğini, davacının kooperatif yönetiminden dolayı bir zarara uğramasının kooperatif yönetimi ile kendi arasında olan iç ilişki olduğunu, kooperatif üyelerinin 3. Kişilere karşı dava açma hak ve ehliyeti mevcut olmadığını, kooperatif üyesi olduğunu iddia eden davacının sahip olduğu bir hak mevcut ise bu hakkın yalnız ve ancak ilgili kooperatife karşı yöneltilebilecek şahsi hak niteliğinde olup, arasında hukuki hiçbir sözleşme ve ilişki bulunmayan müvekkillerine karşı dava yolu ile bir talepte bulunulmasının usulen mümkün olmadığını beyanla davanın öncelikle husumetten aksi halde esastan reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda, kooperatiften bağımsız bölüm satın alan davacının kural olarak, aralarında bir akdi ilişki bulunmayan arsa malikinden talepte bulunmasının mümkün olmadığının belirtildiği, devamında davacının ancak kooperatifin sözleşmeyi ifa etmesi ve bu yönde arsa maliki ile yüklenici kooperatif arasında benimsenen bir uygulama olması halinde, kooperatif lehine doğacak şahsi hakkı temlik alan kişi sıfatı ile arsa malikinden talepte bulunabileceği, Hukuk Genel Kurulu'nun kararına esas teşkil eden uyuşmazlıkla ilgili kooperatifin davalı sıfatına haiz olduğu gibi, kooperatifin sözleşmeyi ifa etmesi ve bu yönde arsa maliki ile yüklenici kooperatif arasında benimsenen bir uygulama olması şartlarınında gerçekleştiğinin anlaşıldığı oysa ki eldeki davada bu şartların gerçekleştiğine dair delil bulunmadığı buna göre davalılar aleyhine ikame edilen dava yolu ile bir talepte bulunulmasının usulen mümkün olmadığı kanaati oluştuğundan davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; Yargıtay 6. Hukuk Dairesi kararlarında kooperatif üyesinin, kooperatifin kat karşılığı inşaat sözleşmesinde belirlenen yükümlülüğünü ifa etmesi durumunda dava açma hakkının mevcut olduğu gerekçesine aynen katıldıklarını, ilk derece mahkemesinin, Yargıtay kararlarının aksine kooperatifin edimini ifa edip etmediği hususunu incelemediğini, mahkeme kararında davanın neden reddedildiğini tane tane açıklayarak bugün görülmekte olan işbu davaya emsal olamayacağının belirtildiğini, davanın ret sebebinin kat karşılığı inşaat sözleşmesinin 22. maddesinde yazılı kredi başvurusunun olmaması olduğunu ve bu nedenle kararın iş bu davanın aleyhine delil kabul edilmesinin ve edimin ifa edilmediği anlamına sokulmasının, Ticaret Mahkemesi ve Yargıtay'ın hükmünün lafzına aykırı olacağını, İlk Derece Mahkemesinin tüm bu hususları değerlendirmeden vermiş olduğu kararın bozulması gerektiğini, 2. blokta bulunan ve inşaat sözleşmesi gereği kooperatif üyelerine ait olacak dairelerin 07.04.2007 tarihinde noter huzurunda gerçekleşen kura çekimi sonuçlarına göre kooperatif üyelerine devredildiğini, müvekkilinin söz konusu kura çekimi sonucuna göre kendisine verilen bağımsız bölümü inşaatların tamamlanma tarihinden itibaren kullandığını, alacağın temlikinin davalıların kabulüne bağlı olmadığını, müvekkilinin davalılar ile arasında ayrı bir protokol veya sözleşme olması gerekmediğini, bu kura çekimine uygun olarak davalıların ...'e tapu devrini de sağladıklarını, kooperatifin inşaat sözleşmesinde belirtilen süre içerisinde olmasa dahi her iki bloğun inşaatlarını eksiksiz bitirdiğini, sözleşme konusu inşaatın sözleşmede belirlenen sürede bitirilmemesi ve bu nedenle oluşabilecek gecikme tazminatının iş bu davanın konusu olmadığını, Kooperatif ile arsa sahipleri arasında benimsenen uygulamayı gösterir kanıtta kooperatif ortağı olan ve aynı zamanda dava konusu inşaatların yapımını üstlenen ... Boya İnşaat Mütahitliği ...'e, kat karşılığı inşat sözleşmesi gereği kooperatife ait olacak dairelerden vaadedilen 6 adet daire kooperatif tarafından aynı zamanda kooperatif üyesi olan ...'e teslim edildiğini ve davalılar tarafından da bu dairelere ilişkin tapu devirlerinin gerçekleştirildiğini, ilk derece mahkemesi tarafından, daha önce Kooperatifin de davalılara karşı tapu iptal ve tescil davası açmış olması, kooperatif tarafından kura çekimi yapılmış olması ve bunun alacağın temliki niteliğinde olması, Kooperatifin Haziran 2022'de gerçekleşen genel kurulunda dava takip yetkisinin üyelerde olduğunun karar altına alınmış olması, davalıların kooperatif üyelerinden ...'e inşaatın tamamlanmasından sonra tapu devri gerçekleştirmiş olması gibi hususları tartışılmadan, soyut gerekçelerle husumetten red kararı verilmesinin usul ve yasalara aykırı olduğunu beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz karar harcının temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 13.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.