"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1371 E., 2025/286 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 5. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/125 E., 2023/829 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; arsa sahipleri olan davacılar ile davalı arasında 24.06.2016 tarihinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiğini, sözleşmenin 14. maddesi uyarınca davalının sözleşme tarihinden itibaren 12 ay içerisinde edimini yerine getiremediğini, davalıya 3 ay daha süre verildiğini, edimini yerine getirmemesi üzerine 18.11.2017 tarihli tadil protokolü ile inşaatın 30.04.2018 tarihine kadar tamamlanması için ek süre verildiğini ancak davalının inşaatı tamamlamadığını ve teslim borcunu ifa etmeyerek işten fiilen el çektiğini, Antalya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/50 D.İş dosyasında yaptırdıkları tespitte inşaat seviyesinin % 64,8 olarak belirlendiğini, bu seviye itibariyle inşaat sözleşmesinde teknik şartnameye ve projeye aykırı imalâtların bulunduğunu, inşaat sözleşmesinin 13. maddesi uyarınca yüklenicinin genel iskânı alıp inşaatı teknik şartnameye göre bitirmeden tapu alma imkânının olmadığını belirterek, taraflar arasında düzenlenen 24.06.2016 tarihli arsa payı inşaat sözleşmesi ile 18.11.2017 tarihli tadil protokolünün sözleşmeye aykırılık nedeniyle feshine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; katıldığı duruşmalarda müvekkilinin inşaatı %92 seviyesine getirdiğini beyanla davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların dava konusu olan 39 36... parselde bulunan taşınmazın arsa sahipleri olduğu, davalı yüklenici şirkete .... Noterliği'nin 24.06.2016 tarih ve ... yevmiye sayılı düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ile taşınmaz üzerine zemin+ üç katlı binayı projesine ve teknik şartnameye uygun olarak yapılması hususunda 12 ay süre verilmiş olduğu, .... Noterliği' nin 20.12.2017 tarih ve ... yevmiye sayılı tadil protokolü ile inşaatın tamamlanamaması sebebiyle arsa sahipleri tarafından davalı yüklenici şirkete 30.04.2018 tarihine kadar ek süre verildiği, istinaf kaldırma ilamına göre yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporu neticesinde dava konusu inşaatın keşif tarihi itibariyle gelmiş olduğu seviyenin %66,85 olarak tespit edildiği, yine Antalya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/50 D. İş sayılı dosyası ile alınan bilirkişi raporunda da inşaatın 04.01.2019 tespit tarihi itibariyle gelmiş olduğu seviyenin %64,8 olarak belirtildiği, alınan raporların birbiri ile uyumlu ve birbirini destekler nitelikte olduğunun görüldüğü, Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatlarında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin temerrüt nedeniyle geriye etkili feshine karar verilebilmesi için inşaatın %90 seviyesinden aşağı bir oranda olmasının arandığı, eldeki dava dosyasında alınan bilirkişi raporları ile dava konusu inşaatın geldiği seviyenin %66,85 olarak belirlenmesi üzerine davacı tarafın söz konusu kat karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili olarak fesih talebinde hukuki yararının bulunduğu, istinaf ilamında belirtildiği şekilde davalı yükleniciye devredilmesi taahhüt edilen arsanın dava tarihi itibariyle belirlenen rayiç değeri üzerinden harcın ikmal edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; inşaatın karar tarihi itibariyle yüzde doksanın üzerinde tamamlandığını, İlk Derece Mahkemesi tarafından bilirkişi raporuna itirazlarının dikkate alınmadığını, davacı tarafından ihtiyati tedbir alınmadığı için karar tarihine kadar müvekkilinin inşaata devam ettiğini ve inşaatı tamamladığını, bu nedenle davanın konusuz kaldığını, İlk Derece Mahkemesinin hüküm kurarken inşaatın son haline göre yüzdesini tespit etmesi gerektiğini, hükme esas teşkil eden bilirkişi raporunun kendi içerisinde çeliştiğini, davacı tarafın kendi lehine kazanç sağlamak adına inşaatın tedbiren durdurulmasını talep etmediğini, Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararına uygun olarak rapor alınmadığını, Bölge Adliye Mahkemesinin yeterli inceleme yapmadan gerekçesiz karar verdiğini, kararın gerekçeli olması hususunun adil yargılama hakkının bir gereği olduğunu beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ve ek protokollerin geriye etkili feshi istemine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere özellikle dosyada mevcut 15.01.2019 tarihli raporda inşaat seviyesinin % 44.8 oranında 10.07.2023 tarihli 2. ek raporda ise 66,85 oranında olduğunun tespit edildiği, her iki rapor tarihleri arasında inşaat seviyesinde önemli bir değişiklik olmadığı, inşaata devam edilerek tamamlandığının ispatına ilişkin bir tespit, delil ve belge sunulmamış olmasına göre usul ve kanuna uygun olup, davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz karar harcının temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 13.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.