"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/7 E., 2025/458 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2023/784 E., 2024/777 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından duruşmalı, davacı vekili tarafından duruşmasız olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 06.01.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde davacı ... vekili Avukat ....... ile davalı ... vekili Avukat ..., davalı ...... Oto Yedek Parçaları Toplu İşleri Yapı Koop. vekili Avukat ......'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı ...'in bedelini ortak ödeyerek satın aldıkları kooperatif hissesinin tamamını davalı ...’in muvazaalı şekilde davalı kooperatif ortaklar pay defterine kendi adına tescil ettirdiğini belirterek, davalı kooperatifte bulunan B .........No: 23/24 (yeni no:18/19) nolu dükkanlardaki 1/2 hissenin iptali ile müvekkile aidiyetinin tespitine ve adına tesciline, müvekkile ait olan 1/2 hissenin tescilinin fiilen mümkün olmaması halinde hissenin gerçek değerinin tespiti ile davalı ...'ten faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; 23.06.2003 tarihli belgenin gerçek bir belge olmadığını, adi yazılı olması hasebiyle sonradan düzenlenebilecek belge türünden olduğunu, bu belgenin davacının oğlu .........tarafından kooperatif hissesinin satın alındığı dava dışı .........'ya bedel ödenmek suretiyle sonradan düzenletildiğini, belgenin yaşının tespiti için ....... Tıp Enstitüsünden rapor alınmasını talep ettiklerini, müvekkilinin üye olduktan sonra tüm genel kurullara katılarak aidat ve sair ödemeleri yaptığını, kooperatif üyesi olduğunu iddia eden davacının 10 yıl boyunca bu üyeliğini sorgulamamasının, borcunu araştırmamasının, genel kurullara katılmamasının hayatın olağan akışına aykırı olup üyelik iddiasının haksız olduğunu, tarafların ortak mallarının bulunmasının tüm malvarlıklarının ortak olduğu anlamına gelmeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı kooperatif vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili kooperatife üyelik devri hususunda müracaat eden davalı ... adına devir ve tescil işleminin gerçekleştirildiğini, hisse devrinin hak sahipleri arasında el değiştirmesi hususunda müvekkilinin hiçbir müdahalesinin olmadığını, kooperatife husumet yöneltilemeyeceğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ve davalı ... tarafından dava konusu yere ilişkin kiralayan sıfatıyla düzenlenen kira sözleşmesinde, kiracının tarafların ortak olduğu şirket ....... Otomotiv ... Ltd. Şti., kira süresinin 01.01.2007 tarihinden başlayarak 1 yıl olarak düzenlendiği, kira sözleşmesi düzenlemek ve kira bedelinden yararlanmak için malik olmak zorunlu olmadığından bu delilin davacının iddialarını ispata yarar olmadığı, kooperatif hisse devrine dair davacının sunduğu 23.06.2003 tarihli adi yazılı belgenin .......... ve davacı arasında olduğundan ve sözleşme davalı ... tarafından kabul edilmediğinden bu delilin davacının iddialarını ispata yarar olmadığı, dava konusu kooperatif hissesine ait aidatların dava konusu taşınmaz kiracıları tarafından ödendiği, kiracı bulunmadığı dönemde ise davalı ... tarafından ödendiği tespit edilmiş olup, davacı her ne kadar aidatların ortak oldukları şirket tarafından ödendiğini iddia etmiş ise bu ödemelerin kiracı oldukları döneme ilişkin kiracı olmalarından kaynaklı yapıldığı, bu durumun hisseye ortak olduğuna delil olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazlara ilişkin davacı ve davalı ...'in "kiraya veren", ortak oldukları şirketleri .... Otomotiv ... Ltd. Şti.'nin ise "kiracı" olarak yer aldığı 01.01.2007 kira sözleşmesinin bulunduğu, bu taşınmazlara ilişkin olarak vergi dairesine verilen beyannamede gerek davacının gerekse davalı ...'in taşınmazların %50 hissesine sahip olduklarından bahisle beyanname verdikleri, anılan belgelerin yazılı delil başlangıcı mahiyetinde olduğundan ayrıca davacı ve davalı kardeş olduğundan, iddianın tanıkla ispatının mümkün olduğu, taşınmazların önceki sahibi tanık .............'nın söz konusu taşınmazları davacı ve davalıya 2003 yılında satarak o dönem parasını hem davacı hem de davalıdan aldığını beyan ettiği, tanık ............. ise yıllardır ..........Otomotiv Ltd. Şti.'nin muhasebecisi olup taşınmazların taraflarca ortak satın alındığının beyan edildiği, kooperatif aidat bedellerinin de tarafların ortak olduğu ... Şirketi tarafından ödendiği belirtilerek, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davalı kooperatif yönünden davanın reddine, davalı ... yönünden davanın kabulü ile davalı ... adına kayıtlı İstanbul ili, ... ilçesi, ... ... Mahallesi, 1032 Ada, 1 Parsel, B Blok, 18... numaralı taşınmazların 1/2 hissesinin tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde;
a. Davalı kooperatif lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin yanlış olduğunu beyan etmektedir.
2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde;
a. Mahkemenin hükmüne esas aldığı kira sözleşmesinde müvekkilin ve kiracı şirketin imzasının bulunmadığını, beyannamenin gelir olarak %50 oranında verilme nedeninin kiracı olan şirkette davacı ile birlikte %50 ortak olma sebebiyle olduğunu, tanık ....’in beyanına itibar edilemeyeceğini, davacının davaya konu yer ile ilgili kooperatif toplantılarına katılmadığının ve aidat ödemediğinin raporla sabit olduğunu beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, kooperatif hissesine dayalı tapu iptal ve tescil, olmadığı takdirde bedeline ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2. Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince;
Dava tarihi itibariyle davalı kooperatifte ferdileşme olmadığından davacının dava tarihi itibariyle talebi hisse ortaklığı olup, davalı kooperatifin bu nedenle davada taraf olarak gösterilme zorunluluğu bulunmaktadır. Yargılama devam ederken dava konusu taşınmazlarda ferdileşme olarak taşınmazların davalı ... adına tescil edilmesi dava tarihinde davacının husumet yönünden haklılığını ortadan kaldırmaz. Bu nedenle davalı kooperatif yararına vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamış, kararın belirtilen nedenlerle bozulması gerekmiştir.
Ne var ki bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı HMK'nın 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine,
2. Davacı vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının “2 inci paragrafının f bendinin” hükümden tamamen çıkartılarak kararın bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dairemizdeki duruşmada davacı vekille temsil olunduğundan takdir olunan 40.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalı ...’ten alınarak davacıya verilmesine,
Peşin alınan harçlar istek halinde davacı ve davalıya iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
06.01.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.