"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/31 E., 2025/50 K.
İlk Derece Mahkemesinin bozma ilamına uyularak verilen kararı davalı .... Sanayi Limited Şirketi vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ...Nakliyat firmasına ait aracın yük boşaltırken davalı ... Şirketine ait işyerinin çatısındaki eterniti kırdığını, çatının onarılması için davalı ... Nakliyat Ltd. Şti.nin Marmara Bölge Sorumlusu ...'un mütevaffa ... ile anlaştığını, müteveffanın onarmak için çatıya çıktığı sırada eternitin kırılması sonucu hayatını kaybettiğini, davalı şirket yetkilileri hakkında taksirle ölüme sebebiyet vermekten kamu davası açıldığını, Bandırma 2. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2011/201 Esas sayılı dosyasında aldırılan bilirkişi raporu ile davalıların kusurlu olduğunun tespit edildiğini ve haklarında hapis cezasına karar verildiğini, müteveffanın yaşının 53 olduğunu, aylık ortalama 3.000,00 TL kazandığını, davacıların geçimlerinin müteveffanın çalışmasından karşılandığını, ölümü nedeniyle maddi ve manevi destekten yoksun kaldıklarını belirterek, şimdilik 300,00 TL maddi ve 15.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tazminini talep etmiş, davacılar vekili 27.06.2016 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini davacı ... için 94.474,73 TL, davacı ... için 22.053,95 TL, davacı ... için 10.323,14 TL olmak üzere maddi tazminat yönünden toplam 126.851,82 TL ve 15.000,00 TL manevi tazminat olarak ıslah etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı ... Gıda Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin işyerine yem taşıyan ... Nakliyat Ltd. Şti. nakliyat aracının müvekkilinin çatısını kırdığını, çatının tamiratı için diğer davalı şirketin müteveffa ile anlaştığını, müvekkili şirketin bu gelişmelerden haberinin olmadığını, bu konuda herhangi bir talimat vermediğini, davalı ile müteveffa arasında herhangi bir iş ilişkisinin olmadığını, asıl sorumlunun ... Nakliyat Ltd. Şti. olduğunu, İş Kanunu gereği talimat vermeyen şirketin işi yapan kişiyi uyarma yükümlülüğünün olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
2. Davalı ... İnş. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; ceza davasındaki bilirkişi raporunun yetersiz olduğunu, kusur raporu alınması gerektiğini, müvekkili şirketin diğer davalı ... iş güvenliği hususunda denetleme yetkisi ve sorumluluğunun olmadığını, müvekkili şirketin yapılacak olan işe müdahale edemeyeceğini, dava konusu olayla illiyet bağının kesildiğini, kazanın diğer davalı şirketin işyerinde gerçekleştiğini, olayda davalı ... Gıda Ltd. Şti.'nin asli kusurlu olduğunu, denetleme görevini yerine getirmediğini, bu hususların bilirkişi raporunda belirtildiğini, ancak ceza mahkemesinde dikkate alınmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 2012/341 Esas, 2019/81 Karar, 11.04.2019 tarihli kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacı ... için 94.474,73 TL, davacı ... için 22.053,95 TL, davacı ... için 6.971,71 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile davacı ... için 6.000,00 TL, davacı ... , ... ve ... için 3.000,00'er TL manevi tazminatın 29.12.2010 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin 2012/341 Esas, 2019/81 Karar, 11.04.2019 tarihli kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından ayrı ayrı istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 2019/1816 Esas, 2021/668 Karar, 08.04.2021 tarihli kararı ile başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
1. Bölge Adliye Mahkemesinin 2019/1816 Esas, 2021/668 Karar, 08.04.2021 tarihli kararının süresi içinde davalılar vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmesi üzerine Dairece, davalıların sair itirazlarının reddine, davacıların murisi müteveffa ... ile davalı şirketler arasında sözlü bir eser sözleşmesi ilişkisi kurulmuş olduğu açık olup, taraflar arasındaki ilişkinin işçi-işveren ilişkisi olmadığını, davalı şirket yetkililerinin taksirle ölüme sebebiyet verme suçundan hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiğini, söz konusu kararın itiraz edilmeden 15.06.2012 tarihinde kesinleştiğini, ceza mahkemesinde verilen mahkumiyet kararları hukuk hakimini bağlar ise de, cezada saptanan kusur oranı hukuk hakimini bağlamayacağını, mahkemece yapılacak işin konusunda uzman 3 kişilik bilirkişi kurulundan rapor alarak, davacıların murisine ve davalılara ait kusur oranlarını, ağırlıklı kusurun yüklenicide olduğunu gözeterek eser sözleşmesinin ilke ve kurallarına göre belirlemek, iş sahibinin kusurlu olduğu anlaşılırsa bu kusur oranına göre destekten yoksun kalma tazminatını hesaplayan bilirkişiden ek rapor almak ve ayrıca manevi tazminat istemini de değerlendirmek ceza mahkemesinin kararı da gözetilerek sonucuna uygun bir karar vermekten ibaret olduğunu belirterek kararın bozulmasına karar verilmiştir.
2. İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların murisi ...'in serbest çatı tamir ustası olduğu, çatıyı onarmak için çatıda bulunduğu sırada çatıdan düşerek vefat ettiği, yüklenici muris ile iş sahibi (... İnşaat) arasında 818 sayılı TBK'nın 355. ve devamı maddelerine göre eser sözleşmesi kurulmuş olup, bu işin yerine getirileceği yer ise diğer davalı ... Gıda'ya ait işyeri olduğu, müteveffa ...'in kendi nam ve hesabına çalıştığı, bu sebeple müteveffanın gerekli güvenlik önlemlerini almakla yükümlü olduğu, çatı tamiri sırasında toplu koruma tedbirlerinin alınmadığı, gerekli güvenlik önlemleri alınmadan çalıştığı için kusurlu olduğu, davalı Serel İnşaat'ın iş sahibi konumunda bulunduğu, yapılacak tamir işini profesyonel inşaat firmasına vermesi gerekirken bu işte yetkin olmayan müteveffayı işe alarak kusurlu davrandığı, davalı ... Gıda'nın işyerine tamir işi için gelen müteveffanın yetkinliğini sorgulamadan kendilerine ait çatıya kontrolsüzce çıkan müteveffaya engel olmadığı için kusurlu olduğu, aktüerya bilirkişisinden alınan raporlar ile davacıların destekten yoksun kalma tazminatlarının hesaplandığı ve alınan raporların hüküm kurmaya elverişli görüldüğü, davacılar tarafından maddi tazminat ve manevi tazminat yönünden istinaf kanun yoluna başvurulmadığından, bozma kararının mahiyeti ile usuli kazanılmış haklar gözetilerek davanın kısmen kabulüne, davacı ... için 94.474,73 TL, davacı ... . için 14.865,66 TL, davacı ... için 3.983,84 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile davacı ... için 6.000,00 TL, davacı ... ., ... ve ... için 3.000,00'er TL manevi tazminatın 29.12.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasına karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Davalı ... Lojistik A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde;
a. Kusurlarından bahsetmenin mümkün olmadığını, hükme esas alınan kusura ilişkin bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, itirazlarının değerlendirilmediğini, dava konusu olayda davalı müvekkili yönünden fiil ile zarar arasında illiyet bağının kesildiğini,
b. Somut olayda kazanın, kendi nam ve hesabına çalışan müteveffanın, kendisinin alması gereken tedbir ve önlemleri almaması, kendisinin ihmali hareketleri sonucu gerçekleştiğini,
c. Müteveffa ile aralarında sözleşme ilişkisi bulunmadığını,
d. Bozma kararının dikkate alınmadığını,
e. Müvekkili şirketin hiçbir kusuru olmamasına rağmen çelişkili bilirkişi raporları doğrultusunda hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, itirazlarının değerlendirilmediğini,
f. Hükmedilen maddi tazminatın hatalı ve fahiş olduğunu,
g.Davacılar lehine manevi tazminata hükmedilmesinin de açıkça hukuka aykırı olduğunu beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, eser sözleşmesi uyarınca maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı ... Lojistik A.Ş. vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davalı ... Lojistik A.Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı harcın temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,01.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.