"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/4620 Esas, 2025/1309 Karar
KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 8. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/8 Esas, 2024/431 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare ve davalı ... vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Konya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 4 66... parsel sayılı taşınmazdaki (11) ve (12) nolu bağımsız bölümlerin kamulaştırma bedelinin tespiti ile taşınmazların davacı idare adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar cevap dilekçesi sunmamışlardır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalı ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin yüksek belirlendiğini, bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, emsal alınan taşınmazın uygun emsal olmadığını, emsal karşılaştırmasının hatalı yapıldığını, kamulaştırma bedeline dava tarihinden itibaren kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faize hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davalılar vekillerine ayrı ayrı 17.900,00 TL vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin düşük belirlendiğini, dava konusu taşınmazın 2024 yılı emlak vergisi açısından yapılan değerlendirmelerin güncel rayiç değerlerini yansıtmadığını, bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmediğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki dava konusu Konya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 4 66... parsel sayılı taşınmazın 11... nolu bağımsız bölümün zemin değerinin 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca kamulaştırma gününden önceki özel amacı olmayan emsalin (... Mahallesi 4 66... parsel 3.Kat 11. Numaralı bağımsız bölümün 02.05.2017 tarih ve 45.000,00 TL bedelli satışı) satış değeri esas alınmak suretiyle 44.372,59 TL/m² birim fiyatı üzerinden, taşınmazda bulunan yapının değerinin ise, sınıfının III B olarak kabul edildikten sonra yapıların yıpranma paylarına ilişkin oranları gösterir cetveller esas alınarak yapım yılına göre %40 oranında yıpranma payı düşülerek 2024 yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyet Cetvelinde belirtilen 14.400,00 TL üzerinden belirlenmek suretiyle toplam kamulaştırma bedelinin tespit edilmesinde, taşınmazın davacı idare adına tapuya tesciline karar verilmesinde, 2942 sayılı Kanun'un 29.maddesi uyarınca tüm yargılama giderinin davacı idare üzerinde bırakılmasında ve lehe vekâlet ücreti hükmedilmemesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık görülmediği, ayrıca davanın açıldığı tarih itibarıyla kamulaştırma bedeline dava tarihinden geçerli olmak üzere kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz işletilmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı ancak 11 nolu bağımsız bölüm üzerinde ... oğlu ... lehine, 12 nolu bağımsız bölüm üzerinde ... kızı ... lehine intifa hakkı bulunduğu ve dosya kapsamındaki tapu müdürlüğünün 04.09.2024 tarihli cevabi yazısından intifa haklarının devam ettiği anlaşıldığından, taşınmazların bedellerinin intifa hakkı sona erinceye kadar bir milli bankaya çıplak mülkiyet sahibi olan ... adına yatırılarak bu bedellerin nemalarından intifa hakkı sahiplerinin yararlanmasına, intifa hakkı sona erdiğinde, bedelin davalı tapu malikine ödenmesine karar verilmesi gerekirken, infazda tereddüt yaratacak şekilde bedelin davalıya ödenmesine karar verilmesi hatalı görüldüğünden istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde, davalılar ... ve ...’in intifa haklarından vazgeçtikleri ve kamulaştırma bedelinin tamamının Türkiye Kızılay Derneğine ödenmesini talep ettikleri husususun Bölge Adliye Mahkemesi tarafından dikkate alınmadığı hususunu ilave etmek suretiyle istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmsını talep etmiştir.
2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalılar ... ve ...’in intifa hakkından vazgeçtiklerini, İlk Derece Mahkemesinin bu doğrultuda kamulaştırma bedelini davalı derneğe ödenmesine karar verdiğini, intifa şerhine yönelik olarak tarafların herhangi bir istinaf talebi olmamasına rağmen Bölge Adliye Mahkemesinin intifa hakkına yönelik yeniden karar vermesinin usul ve kanuna aykırı olduğu hususunu ilave etmek suretiyle istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmsını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde yöntem itibarıyla bir isabetsizlik görülmediği gibi, üzerinde bulunan yapıya aynı kanunun 11/1-h maddesi uyarınca resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer biçilmesi yerindedir.
3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre taraf vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
4. Dava konusu Konya İli ... İlçesi ... Mahallesi 4 66... parsel sayılı 3.kat, 11 nolu bağımsız bölüm üzerinde ... oğlu ... lehine, 12 nolu bağımsız bölüm üzerinde ... kızı ... lehine intifa hakkı bulunduğu, ancak intifa hakkı sahipleri ... ve ... vekili tarafından sunulan 09.08.2024 tarihli beyan dilekçesinde; müvekkillerinin ayrı ayrı kendi üzerinde intifa hakları bulunan kamulaştırmaya konu taşınmazlar için intifa haklarından vazgeçtiklerini, Mahkeme tarafından ilgili tapu müdürlüğüne intifa şerhinin kaldırılması için müzekkere yazılmasını ve dava neticesinde belirlenen kıymet takdiri bedellerinin davalı kurum hesabına yatırılmasına muvafakat ettiğini bildirdiği anlaşılmakla, tespit edilen bedellerin intifa hakkı sona erinceye kadar bir milli bankaya çıplak mülkiyet sahipleri adına yatırılarak bu bedelin nemalarından davalı intifa hakkı sahiplerinin yararlanmasına, intifa hakkı sona erdiğinde bedelin davalı ...'ne ödenmesine, karar verilmesi bozmayı gerektirir.
Ne var ki, bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararın düzeltilerek onanması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
2. Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (2) numaralı bendinde bulunan "tespit edilen bedelin intifa hakkı sona erinceye kadar bir milli bankaya çıplak mülkiyet sahibi olan ... adına yatırılarak bu bedelin nemalarından davalı intifa hakkı sahibi ... oğlu ...'in yararlanmasına, intifa hakkı sona erdiğinde bedelin davalı ...'ne ödenmesine," ve (3) numaralı bendinde bulunan "tespit edilen bedelin intifa hakkı sona erinceye kadar bir milli bankaya çıplak mülkiyet sahibi olan ... adına yatırılarak bu bedelin nemalarından davalı intifa hakkı sahibi ... kızı ...'in yararlanmasına, intifa hakkı sona erdiğinde bedelin davalı ...'ne ödenmesine," kısımlarının çıkarılarak yerlerine " tespit edilen kamulaştırma bedelinin davalı ...'ne ödenmesine," cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
04.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.