"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1285 Esas, 2025/590 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gaziosmanpaşa 5. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/101 Esas, 2022/184 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare, davalı ... ve davalılar ... vd. vekilleri ile bir kısım davalılar tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare, davalı ... ve davalılar ... vd. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçelerinde özetle; İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 48... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekilleri cevap dilekçelerinde özetle; dava konusu taşınmaza kıymet takdir raporunda ve acele kamulaştırmada çok düşük değer belirlendiğini ileri sürerek taşınmazın değerli bir konumda bulunmakta olup objektif değer artışının yüksek belirlenerek kamulaştırma bedelinin Mahkeme tarafından tespitini talep etmişlerdir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare, davalı ... ve davalılar ... vd. vekilleri ile bir kısım davalılar istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporundaki kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer unsurunun hatalı belirlendiğini, bedelin fahiş olarak belirlendiğini ileri sürmüştür.
2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmaza arsa niteliği ile emsal incelemesi yapılması gerektiğini, objektif değer artırıcı unsurun düşük belirlendiğini, tespit edilen metrekare değerinin çok düşük bulunduğunu ileri sürmüştür.
3.Davalı ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın arsa vasfında olduğunu, taşınmazın bulunduğu alanın rezerv alanı ilan edildiğini, dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgeye Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 29.06.2020 tasdik tarihli 1/1000 ölçekli ... Rezerve Yapı Alanı İmar Planı kapsamında uygulaması yapıldığını, bilirkişi raporları arasında çelişki olduğundan yeni keşif yapılması gerektiğini, objektif değer artırıcı unsurun düşük belirlendiğini ileri sürmüştür.
4.Davalı ... istinaf dilekçesinde özetle; tespit edilen kamulaştırma bedelinin gerçek piyasanın çok altında kaldığını, geri kalan yere yapı yapılmasının mümkün olmadığını ileri sürmüştür.
5.Davalı ... istinaf dilekçesinde özetle; tespit edilen kamulaştırma bedelinin gerçek piyasanın çok altında kaldığını, geri kalan yere yapı yapılmasının mümkün olmadığını ileri sürmüştür.
6.Davalı ... istinaf dilekçesinde özetle; tespit edilen kamulaştırma bedelinin gerçek piyasanın çok altında kaldığını, geri kalan yere yapı yapılmasının mümkün olmadığını ileri sürmüştür.
7.Davalı ... istinaf dilekçesinde özetle; tespit edilen kamulaştırma bedelinin çok düşük olduğunu, dava konusu taşınmazın çok değerli bir yerde bulunduğunu, geri kalan alanının kullanılmaz durumda olduğunu ileri sürmüştür.
8.Davalı ... istinaf dilekçesinde özetle; tespit edilen kamulaştırma bedelinin gerçek piyasanın çok altında kaldığını, geri kalan yere yapı yapılmasının mümkün olmadığını ileri sürmüştür.
9.Davalı ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın arsa olmasına rağmen tarla olarak değerlendirildiğini, bu nedenle bedelinin gerçek değerinin çok altında belirlendiğini, taşınmazın tarla olduğu kabul edilse bile raporlar arasında çelişki bulunduğunu, yeni bir keşif yapılması gerektiğini, objektif değer artış oranının çok düşük belirlendiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki taşınmaza dava tarihi itibarıyla geçerli resmi verilere göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, bilirkişi kurulunca belirlenen kapitalizasyon faizi ile objektif değer arttırıcı unsur oranlarının taşınmazın konum ve niteliğine uygun düştüğü, dava konusu taşınmazın konumuna göre dava tarihi itibarıyla belirlenen kamulaştırma bedelinin adil ve hakkaniyete uygun olduğu, arta kalan alanın yüzölçümü ve taşınmazın kamulaştırmadan önceki ve sonraki geometrik durumuna göre bu kısım için değer azalışına hükmedilmemesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, böylece mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare, davalı ... ve davalılar ... vd. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
3.Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihaî kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi yerindedir.
3. Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre uygulanan kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artış oranı uygun görülmüştür.
4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare, davalı ... ve davalılar ... vd. vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalı ... ve davalılar ... vd.den peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
05.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.