"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2312 Esas, 2025/738 Karar
KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : Tekirdağ 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/357 Esas, 2023/527 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davada yapılan yargılama sonucunda, İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl ve birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili asıl ve birleştirilen dava dilekçelerinde özetle; davaya konu Tekirdağ ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 235 parsel sayılı taşınmazdan yol geçirilerek ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında kamuya tahsis edilmek suretiyle taşınmaza asıl davada fiili, birleştirilen davada hukuki olarak el atılması nedeniyle kamulaştırmasız el atıldığından, tespit edilecek bedelin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili asıl ve birleştirilen davada cevap dilekçelerinde özetle; idarenin dava konusu taşınmaza kamulaştırmasız el atmadığını, bilakis dava konusu yer ve bu yerin civarında bulunan tüm yollar için istimlakların yapıldığını ve idarenin yol inşaat çalışmalarını istimlak sınırları dahilinde yaptığını, bunun haricinde herhangi bir inşaatı ve kamulaştırmasız el koyması olmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; net gelirin suni olarak yükseltiğini, kapitalizasyon faizi ve objektif değer artış oranları yüksek tutularak birim fiyat ve tazminatın yüksek belirlendiğini, faiz verilemeyeceğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kamulaştırmasız el atılan arazi niteliğindeki taşınmaza olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak usul ve kanuna uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre belirlenen el atma bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi doğru olduğu gibi taşınmazın bilirkişi raporunda belirlenen niteliğine göre belirlenen bedelin uygun olduğu, bilirkişi kurulunca belirlenen objektif değer artırıcı unsur oranı ile kapitalizasyon faiz oranının taşınmazın konum ve niteliğine uygun düştüğü, ancak hükmedilen tazminata asıl dava ve birleştirilen dava tarihlerine göre faiz verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde tazminatın tamamına asıl dava tarihinden faiz başlatılması doğru görülmediğinden davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın ve birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki hususları tekrar etmiş, Bölge Adliye Mahkemesi kararında mahkeme isminin ve taşınmaz bilgilerinin yanlış yazıldığını ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, temel olarak davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili hususundadır.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Tarım arazisi niteliğindeki Tekirdağ ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 235 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.
3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı idare vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
4.İlk Derece Mahkemesi Tekirdağ 2. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu hâlde, Bölge Adliye Mahkemesi kararında İstanbul Anadolu 13. Asliye Hukuk Mahkemesi olarak yazılması doğru olmadığı gibi davalılar adına olan tapu kaydının iptaline karar verilmemesi ve fen bilirkişi rapor tarihinin gösterilmemesi bozmayı gerektirir.
Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
1. Davalı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
2. Davalı idare vekilinin temyiz itirazının kısmen kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının;
a) (1) numaralı bendinde yer alan " İstanbul Anadolu 13. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin" ibaresinin hükümden çıkarılması, yerine “Tekirdağ 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin" ibaresinin yazılması,
b) (2) numaralı bendinin (2.) fıkrasında yer alan "davalı idare lehine tapuda yol olarak terkinine," cümlesinden önce gelecek şekilde "davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile" ibaresinin eklenmesi,
c) (2) numaralı bendinin (3.) fıkrasında yer alan "rapor ve krokisinin kararın eki sayılmasına," cümlesinden önce gelecek şekilde "25.04.2023 havale tarihli" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
05.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.