"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/196 Esas, 2024/185 Karar
KARAR : Açılmamış sayılmasına
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
Karar davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının hisseli malik olduğu Gaziantep ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 11... parsel sayılı taşınmaza Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından kamulaştırmasız el atıldığını, taşınmazın bedelinin tespit edilerek müvekkiline ödenmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 08.11.2013 tarihli ve 2012/49 Esas, 2013/1336 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, taleple bağlı kalınarak 373.370,40 TL bedelin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1.Mahkemenin 08.11.2013 tarihli ve 2012/49 Esas, 2013/1336 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Dairece yapılan temyiz incelemesi sonucunda; hükme esas alınan bilirkişi raporunda emsal olarak alınan 1145 parsel sayılı taşınmazın dava tarihi itibarıyla satış fiyatı belirlenirken satış tarihi ile değerlendirme tarihi arasındaki fiyat endeksinin uygulanmasında hesaplama hatası yapılarak, taşınmazın metrekare birim fiyatının 63,00 TL/m² yerine daha yüksek bulunması sonucu fazla tazminata hükmedilmesi doğru olmadığından bahisle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 02.06.2015 tarihli ve 2014/1214 Esas, 2015/712 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, taleple bağlı kalınarak 373.370,40 TL bedelin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
C. İkinci Bozma Kararı
1.Mahkemenin 02.06.2015 tarihli ve 2014/1214 Esas, 2015/712 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairece yapılan temyiz incelemesi sonucunda; davalı idare tarafından dava konusu taşınmazın 9670 m²sinin kamulaştırılması için 02.01.1975 tarihli ve 1975/3 sayılı kamu yararı kararı alındığı, bu tarihlerde dava konusu taşınmazın malikleri olan (davacının selefi konumundaki) ... ve ... ... adına noter tebligatı düzenlediği anlaşıldığından kamulaştırma işleminin adı geçen bu kişilere tebliğine ilişkin -varsa- tebliğ mazbatalarının onaylı örneği ilgili Noterlikten getirtilip, davalı idarenin yaptığı kamulaştırma işlemi nedeniyle davacılar adına bloke edilmiş bir bedel olup olmadığı hususu idareden sorulup varsa ilgili banka şubesi ve bağlı bulunduğu Bölge Müdürlüğünden ödeme evrakları temin edildikten, adı geçen maliklerin tebligat tarihinde sağ olup olmadıkları nüfus kayıtları geitirtilerek tespit edildikten sonra kamulaştırma evrakı usulüne uygun tebliğ edilmiş ise ya da kamulaştırma ödeme ile geçerli hâle gelmiş ise davanın reddine; aksi takdirde 08.09.2017 tarihli ek fen raporu gözetilerek dava konusu taşınmazın ifrazı ile oluşan 1 11... parselin güncel tapusu ilgili Tapu Müdürlüğünden getirtilip, davacının hâlen malik olduğunun tespiti hâlinde fiilen el atılan kısım yönünden davanın kabulüne, fiilen el atmadan arta kalan 7166,57 m² içinse imar planı içerisinde olup olmadığı, imar planı içerisinde ise içinde olduğu imar planının tarihi, ölçeği ve türü araştırılarak el atma sonrasında yapılaşması konusunda bu kısımda bir kısıtlılık oluşup oluşmadığı hususları ilgili Belediye Başkanlığından sorulduktan sonra karar verilmesi gerektiği düşünülmeden dava konusu taşınmaza fiilen hangi tarihte el atıldığı taraflardan sorularak, el atma tarihine ilişkin tüm belgelerin getirtilmesi sağlanmadan eksik inceleme ile hüküm kurulmasının doğru olmadığından bahisle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
D. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 29.03.2019 tarihli ve 2018/554 Esas, 2019/553 Karar sayılı kararı ile kamulaştırma bedelinin icra kanalıyla ödendiğinden bahisle davanın reddine karar verilmiştir.
E. Üçüncü Bozma Kararı
1.Mahkemenin 29.03.2019 tarihli ve 2018/554 Esas, 2019/533 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairece yapılan temyiz incelemesi sonucunda; davalı idare tarafından dava konusu taşınmazın 9670 m²sinin kamulaştırılması için davacının selefi konumunda olan ... ve ... ... adına çıkarılan noter tebligatlarının geçersiz olduğu, tebligat geçersiz olsa dahi bankaya bloke edilen kamulaştırma bedelinin tapu maliklerine ödenip ödenmediği araştırılıp, ödeme yapıldığının tespiti halinde tebligatın geçerli hale geleceği gözetilerek davalı idareden kamulaştırma tarihindeki kamulaştırma bedelinin hangi bankaya bloke edildiği sorulup, dosya kapsamındaki ... Bankası ve ... yazı cevapları da dikkate alınarak ... ... mirasçıları ve ...'e ödeme yapılıp yapılmadığı tespit edilip, ödeme yapılmadığının tespiti halinde usulüne uygun kamulaştırma işlemi bulunmadığı anlaşılacağından dosya kapsamındaki bilirkişi raporları denetlenerek davanın kabulü yönünde karar verilmesi gerektiği düşünülmeden 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 32 nci vd. maddeleri gereği kesinleşmeyen ilamın icrasının icra dairelerinden istenebileceği, icrada yapılan bu işlemlerin davanın esasına dair olmadığı gözetilmeden bozma ilamı öncesinde hükemedilen bedelin ilâmlı icra ile tahsili sonucunda kamulaştırma işleminin tamamlandığından bahisle davanın reddinin doğru olmadığı belirtilerek kararın bozulmasına karar verilmiştir.
F. Mahkemece Üçüncü Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 07.04.2022 tarihli ve 2020/504 Esas, 2022/196 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.
G. Dördüncü Bozma Kararı
1.Mahkemenin 07.04.2022 tarihli ve 2020/504 Esas, 2022/196 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairece yapılan temyiz incelemesi sonucunda; dosya içindeki bilgi ve belgelere göre, bozma ilamlarımızda müteaddit kere belirtildiği üzere dava konusu taşınmazın 9670 m² kısmının kamulaştırılması için davalı idarece kamulaştırma kararı alındığı, davacının selefi konumundaki murislerine çıkarılan noter tebligatlarının ise geçersiz olduğu, idarenin kamulaştırma bedelininin bloke edildiğine dair dekondu dosyaya sunduğu, ancak ilgili banka şubesinin yazı cevabı dikkate alındığında bu bedelin davacının murislerine, ya da mirasçılarına ödendiğinin ispatlanamadığı bu durumda davacı açısından kesinleşmiş bir kamulaştırma işleminden söz edilemeyeceği, bu durumda; 2004 sayılı Kanun'un 32 nci vd. maddeleri uyarınca bozma ilamı öncesinde hükemedilen bedelin ilamlı icra ile tahsili belgeleri gözetilerek kamulaştırma işleminin tamamlandığından bahisle davanın reddine karar verilmesi doğru olmayıp dosya kapsamındaki bilirkişi kurulu raporları denetlenip Dairemizin tüm bozma ilâmlarını karşılar şekilde davanın kabulü yönünde karar verilmesi gerektiğinden açıklanan sebeplerle, mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
H. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece ilk kararda hükmedilen 373.370,40 TL tazminatın davacı tarafa ödenmesine karar verildiğini, söz konusu karara dayanılarak Gaziantep 13.İcra Dairesi 2013/63106 Esas sayı ile başlatılan icra takibine istinaden kurumca ödeme yapıldığını, daha sonra davacının selefi konumundaki ... ve ...'e yapılan tebligatlar ve ödemelerle ilgili bilgi ve belgeler talep edilerek elde edilen delillere göre taşınmaz maliklerine kamulaştırma bedelinin ödendiğinin kanaati oluştuğunu ve davanın reddine karar verildiğini, söz konusu kamulaştırma bedeli davacıya ödenmiş olduğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1.Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına usulî kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
05.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.