"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/27 Esas, 2025/459 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 10. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/452 Esas, 2023/273 Karar
Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) mülga 17 nci maddesine dayanan tapu iptal ve tescil istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Bursa ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 556 parsel (yenileme ile 30 01... parsel) sayılı taşınmazın tamamının usulüne uygun olarak kamulaştırıldığını, kamulaştırma bedelinin banka hesabına yatırılarak noter tebligatının yapıldığını, böylece kamulaştırma işleminin kesinleştiğini, buna karşılık davalı tarafça tapuda ferağ verilmediğini, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptaline, müvekkili idare adına tescili ile yol olarak tapudan terkinine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için belirlenen kamulaştırma bedelinin ... Şubesine bloke edilerek, kamulaştırmanın yapıldığı tarihte taşınmazın maliki olan ... adına usulüne uygun olarak noter tebligatının yapıldığını, tebliğin yapıldığı tarihten itibaren 30 gün içerisinde bedel artırım davası açılmadığı için kamulaştırma işleminin adli ve idari yönden kesinleştiğini, ancak tapu maliki ve mirasçıları tarafından ferağ verilmediği için bu davanın açıldığını, davanın açılmasından önce tapuda ferağ verilmesi için davalıya 30.07.2021 tarihinde ihtarda bulunulduğunu, kamulaştırmanın yapıldığı tarihteki mevzuata uygun olarak gerçekleştirilen kamulaştırma işleminin kesinleştiği gözetilerek davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesinin isabetli olmadığını ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 2942 sayılı Kanun'un (mülga) 17 nci maddesine dayalı tescil davalarının kabul edilebilmesi için kamulaştırma işlemlerinin kesinleşmiş sayılabilmesinin gerektiği, bunun için aranan yasal şartların kamulaştırma bedelinin milli bir bankaya kayıtsız şartsız depo edilmesi ve kamulaştırma evrakı ile birlikte kamulaştırma bedelinin depo edildiğine ilişkin belgenin tapu maliklerine usulüne uygun olarak tebliğ edilmesi olduğu, bu iki şartın aynı anda gerçekleşmiş olması gerektiği; birinci şart, kamulaştırma bedelinin milli bir bankaya kayıtsız şartsız depo edilmesi olup, 2942 sayılı Kanun'un 17 nci maddesi gereğince tescil kararı verilebilmesi için takdir edilen bedelin ve varsa artırılan bedelin tamamının bankaya yatırılmış olması ve malikin bankaya müracaatında hiçbir kısıtlamaya tabi olmadan çekilebilmesi gerektiği; ikinci şart ise kamulaştırma evrakları ile birlikte kamulaştırma bedelinin depo edildiğine ilişkin belgenin tapu maliklerine usulüne uygun tebliğ edilmesi olduğu, tebligatın mutlaka usulüne uygun yapılması gerektiği, aksi hâlde, taşınmaz maliki için çok ağır bir külfet olan taşınmazın bilabedel idareye geçeceği ve böyle bir durumun mülkiyet hakkının ağır ihlali olduğu, İlk Derece Mahkemesince Ziraat Bankasına kamulaştırma bedelinin yatırılıp yatırılmadığı ile ilgili yazılan müzekkereye verilen cevapta 24.12.2002 tarihli toplu olarak istimlak bedelinin ödendiği ancak ödemenin kimlere yapıldığının tespit edilemediği belirtilerek, kamulaştırma bedelinin yatırıldığı ve kimlere ödendiğinin tespit edilememesi sebebiyle kamulaştırma işleminin tamamlanmamış sayılarak davanın reddinin usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, temel olarak 2942 sayılı Kanun'un mülga 17 nci maddesine dayanan tapu iptal ve tescili hususundadır.
2. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre kamulaştırmanın yapıldığı tarihte tapu maliki gözüken davalı murisi ... adına kamulaştırma evraklarının noter kanalıyla 7201 sayılı Tebligat Kanunu'na uygun olarak tebliğ edildiği ve takdir edilen bedelin kayıtsız ve şartsız olarak Ziraat Bankası ... Şubesine yatırıldığı anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi bozmayı gerektirir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davacı idare vekilinin temyiz isteminin kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
05.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.