"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/2842 Esas, 2025/1222 Karar
KARAR : Esastan ret/Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/74 Esas, 2024/144 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Balıkesir ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 4 04... parsel (Eski 78 parsel ) sayılı taşınmazın 3783,30m²'lik kısmının kamulaştırma bedelinin tespitini ve tespit edilen bedel karşılığında tüm takyidatlardan ari olarak ... adına tapuya tescili ve yol olarak terkinini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; idarenin kıymet takdir komisyonu raporunda dava konusu taşınmazın değerinin düşük hesaplandığını, taşınmazın mevzi imar planının yapıldığını her parsele 0,55 emsal değerinde inşaat hakkı alındığını, kamulaştırılan taşınmazlara komşu ve yine müvekkiline ait olan 131 sayılı parselde zeytin depolama tesisi bulunduğunu, dava konusu taşınmazın su, alt yapı, aydınlatma gibi hizmetlerinden yararlandığını, ...'ten gelen yol ile şehirler arası anayolun kesiştiği kavşak noktasına cephe olduğunu, yerleşim yerlerine çok yakın olduğunu, ...'ya sadece 5 km ... yerleşim yerine ise sadece 2,5km uzaklıkta olduğunu, Yargıtay uygulamalarına göre objektif değer arttırıcı unsurların hesaplanması gerektiğini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı idareye yükletilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespitine ve kamulaştırılan taşınmazın tapudan yol olarak terkinine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin yüksek belirlendiğini, bilirkişi raporunun kamulaştırma yasasında belirtilen esaslara uyulmadan hazırlandığını, itirazlarının dikkate alınmadığını, bilirkişi raporunda alınan emsalin hatalı seçildiğini, yapının bedeli hesaplanırken yıpranma payının aza hesaplandığını, kamulaştırma bedeline faiz işletilmesinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkil idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesince verilen kesin süre içerisinde kamulaştırma bedelinin depo edilmediği gerekçesi ile davanın usulden reddine karar verildiğini, davacı idare tarafından kamulaştırma bedeli depo ettirildiğinde kararın kaldırılmasına karar verildiğini, aradan geçen sürede enflasyon karşısında kamulaştırma bedelinin değer kaybına uğradığını, mahkemece kaldırma kararına uyularak 05.03.2025 tarihli tensip kararı ile davacı vekiline kesin süre verildiğini, tensip zaptının davacı vekiline 11.03.2024 tarihinde tebliğ edildiğini, davacı vekili tarafından ikinci 15 günlük kesin süre içerisinde kamulaştırma fark bedelinin yatırılmadığını, davacı vekiline çıkarılan 22.03.2024 tarihli ihtarında davacı vekiline 27.03.2024 tarihinde tebliğ edildiğini ancak verilen kesin süre içerisinde davacı vekili tarafından fark kamulaştırma bedelinin yatırılmadığını, mahkemece belirlenen taşınmaz değerinin düşük olduğunu, itirazlarının dikkate alınmadığını, emsal taşınmazların hatalı seçildiğini, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; mahkemece kesin süre içerisinde depo edilmesi istenen 684.088,00 TL fark bedelin bankaya depo edilmesi için verilen sürelerin usulüne uygun olduğu ve kesin süre içerisinde fark bedelin davacı idarece depo edilmediği, yargılamanın yaklaşık 7 yıl sürdüğü, davalı vekilinin istinaf dilekçesinde fark bedelin depo edilmesine muvafakatlarının olmadığını beyan ettiği dikkate alındığında davanın reddine karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile davanın kabulüne karar verilmesi yerinde görülmediğinden davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; İstinaf mahkemesinin kendi kararları arasında çeliştiğini, istinaf mahkemesi kararı doğrultusunda fark bedelin idare tarafından depo edilmesiyle kamu zararına sebebiyet verdiğini, bilirkişi raporlarına yapılan itirazların değerlendirilmediğini, kamulaştırma bedelinin yüksek belirlendiğini, bilirkişi raporunun kamulaştırma yasasında belirtilen esaslara uyulmadan hazırlandığını, bilirkişi raporunda alınan emsalin hatalı seçildiğini, yapının bedeli hesaplanırken yıpranma payının aza hesaplandığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
04.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.