"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/3650 E., 2025/2619 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 10. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/403 E., 2024/539 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; ... Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Projesi kapsamında müvekkili ile davalı ... arasında Arsa ve Tesis Karşılığı Konut Sözleşmesinin imzalandığını, 09.01.2009 tarihli sözleşme uyarınca; müvekkiline, toplam 1.516,97 m² hissesi karşılığı 2 adet 40m²'lik işyeri ve 3 adet 120 m²'lik konutu anahtar teslim ile fazla olan hisse üzerinden 16,97 m² x 200-YTL-3.394,00 YTL bedelin davalı ... adına tapu devri yapıldıktan sonra peşin olarak ödeneceğinin hüküm altına alındığını, davalı Belediyenin 2 adet işyerinin teslimini dair sözleşme akdini yerine getirmediğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları kalmak kaydıyla, imal ve teslimi gerçekleştirilmeyen iş yeri vasfındaki 3 adet 40 m²'lik taşınmazların bilirkişi vasıtasıyla güncel rayiç bedelinin tespiti ile şimdilik 100,00 TL belirsiz alacaklarının dava tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz oranıyla birlikte davalı İdareden alınarak davacıya ödenmesine, bunun mümkün olmaması halinde, terditli talep olan sözleşme gereği davalı tarafından devri gerçekleştirilmeyen iş yeri karşılığı müvekkil tarafından devredilmiş taşınmaz (arsa) hissesinin güncel rayiç bedelinin tespiti ile 100,00 TL belirsiz alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz oranıyla birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 22.05.2024 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini 1.665.537,38 TL'ye artırmıştır.
II. CEVAP
Davalı vekili; taraflar arasında imzalanan sözleşmede konut-işyeri teslim süresine ilişkin bir hükmün bulunmadığını, projenin sosyal bir proje olması sebebiyle idare ile sözleşme yapan hak sahiplerinin barınma ihtiyacını karşılayacak konutların teslimatına öncelik tanındığını, bu doğrultuda hak sahiplerine proje kapsamında üretilen konutların teslimatı yapıldığını ve 40 m²'lik işyeri teslimatlarının yapılabilmesi için çalışmaların devam ettiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; sözleşme tarihi üzerinden 13 yıl geçmesine rağmen davalı İdare tarafından devredileceği taahhüt edilen 2 adet iş yerinin anahtar tesliminin henüz gerçekleştirilmediği, davacının sözleşme gereğince edimlerini yerine getirmiş olduğu, davacıya verilmesi taahhüt edilen 40 m²'lik iki adet iş yeri vasıflı taşınmazın dava tarihi itibari ile değerinin tespit edildiği gerekçesiyle; davanın kabulüne, 1.665.537,38 TL alacağın, 100,00 TL'sinin dava, 1.665.437,38 TL'sinin ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davacının fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayılı belirtilen kararıyla; davacı taraf, makul süre boyunca bekleyip ifanın imkansız olduğu dava tarihi itibariyle dava konusu taşınmazın rayiç değerini talep edebileceği, bilirkişi raporunda belirlenen miktar esas alınıp dava ve ıslah dilekçesindeki taleplerde gözetilerek davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle; istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; makul sürenin her bir proje için ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğini, sosyal bir proje olması sebebiyle, müvekkili İdare ile sözleşme yapan hak sahiplerinin barınma ihtiyacını karşılayacak konutların teslimatına öncelik tanındığını, bu doğrultuda hak sahiplerine proje kapsamında üretilen konutların teslimatının yapıldığını, 40 m²'lik işyeri teslimatlarının yapılabilmesi için çalışmaların devam ettiğini, davacıya işyeri bedelinin ödenmesi yerine hisse iadesi şeklinde hüküm kurulmasının kamuya ekstra külfet getirmeyeceğini ve kamu yararına uygun olacağını belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, ... Kentsel Dönüşüm Projesi kapsamında taraflar arasında imzalanan sözleşmeden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
Somut olayda; taraflar arasında davacılara ait taşınmazın devri ve belirlenen eksik bedelin ödenmesi karşılığında davalı ... tarafından yapılacak bağımsız bölümlerden verileceğine dair sözleşme imzalanmasına, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 123 ve devamı maddelerinde düzenlenen karşılıklı borç yükleyen sözleşme niteliğinde bulunmasına, sözleşme uyarınca davacıların üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmesine, davalı Belediyenin sözleşme tarihinden dava tarihine kadar geçen sürede sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getiremediğinin sabit bulunmasına, davalının edimini ifa edememesinden doğan zararın, davacıya teslim edilmesi gereken taşınmazların rayiç bedeli kadar olmasına, dava tarihi itibariyle taşınmazların rayiç bedellerinin bilirkişi tarafından hesap edilmesine göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
12.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.