"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1851 E., 2025/764 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 7. Tüketici Mahkemesi
SAYISI : 2022/371 E., 2023/459 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin davalılardan ... şirketinin satıcı, ... şirketinin ithalatçısı olduğu ... marka C5 model aracı 02.12.2021 tarihinde 587.286,40 TL bedelle sıfır olarak satın aldığını, 29.01.2022 tarihinde dava konusu aracın motor arızası verdiğini, yetkili serviste partikül filtresi ile ilgili bir sorun olabileceği belirtilerek arızanın silinmesi sağlandıktan sonra aracın müvekkiline teslim edildiğini, akabinde 09.02.2022 tarihinde ikinci kez aracın motor arızası verdiğini, yetkili serviste aracın Adblue seviyesi nedeniyle arıza yaptığı ve motorun kendini korumaya aldığının söylendiğini ve ertesi gün aracın müvekkiline teslim edildiğini, 11.02.2022 tarihinde aracın tekrar "motor arızası: aracı tamir ettiriniz" şeklinde uyarı verdiğini, aracın tekrar yetkili servise bırakıldığını, araçta servisteyken 14.02.2022 tarihinde araçta katalizör arızası olduğu ifade edilince, henüz satın aldığı tarihin üzerinden iki ay gibi çok kısa bir süre geçmesine rağmen aracı 3. kez arızalanan müvekkilin haklı olarak bu ayıplı aracın onarımını talep etmediğini, aracın değiştirilmesi talebinde bulunduğunu ancak müvekkiline aracın 2021 modelinin bulunmadığını 2022 modelinin verilmesi halinde fark ödenmesi gerektiğinin ifade edildiğini, müvekkilinden herhangi bir isim adı altında, her ne suretle olursa olsun bir bedel ödemesinin istenemeyeceğini, aracın üretimden kaynaklı gizli ayıplı olduğunu, davalı satıcı ve ithalatçı firmaya hitaben .... Noterliğinin 06.04.2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarname keşide edilerek aracın ayıpsız misli ile değişiminin talep edildiğini fakat olumlu sonuç alınamadığını ileri sürerek; dava konusu aracın tüm masrafları davalılara ait olmak üzere ayıpsız misli ile değiştirilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... Otomotiv şirket vekili; davacı tarafından sunulan 29.01.2022 tarihli kapanış iş emrinin müvekkili yetkili servis tarafından oluşturulmadığını ve bu tarihte davacının müvekkili yetkili servise başvurmadığını, 09.02.2022 tarihinde dava konusu aracın ilk kez çekici yardımı ile müvekkili yetkili servise getirildiğini, yapılan inceleme sonucunda araçta adblue sıvı seviyesinin düşük olduğunun tespit edildiğini, adblue sıvısının tamamlandığını ve araçtaki arızanın devam etmediğinin görüldüğünü, 11.02.2022 tarihinde davacının aracını müvekkili yetkili servise tekrar getirdiğini, araçta katalizör arızası olduğunun tespit edildiğini, davacıya garanti kapsamında ücretsiz bir şekilde parça değişimi yapılarak onarımın sağlanacağının ifade edildiğini, ancak davacı tarafından aracın misli ile değişimi talep edilerek dava konusu aracın onarıma onay verilmediğini, davacının aracını müvekkili yetkili servise yalnızca iki kez getirdiğini ve buna rağmen haksız bir şekilde aracının misli ile değişimini talep ettiğini, dava konusu araçta ayıp olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, iddia olunan arızanın aracın ayıp misli ile değişimini gerektirmediğini, davacının talebinin kabulü halinde, davacının aracını fiilen geri vereceği tarihe kadar olan kullanım bedelinin satış bedelinden mahsup edilmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
2.Davalı ... Otomotiv şirket vekili; davacının müvekkili şirkete herhangi bir bildirimde bulunmadığını, müvekkili şirketin dava konusu araca doğrudan servis hizmeti sağlamadığını, diğer davalı ... Otomotiv yetkili servisinde yapılan detaylı inceleme ve kontroller sonucunda araçta katalizör arızası olduğunun tespit edildiğini, davacının garanti kapsamında yapılacak onarıma onay vermediğini, dava konusu araçta yapılacak olan onarımın değer kaybı yaratmayacağını, misli ile değişim talebinin orantısız güçlükleri meydana getireceğini, davanın kabulüne karar verilmesi halinde araçtaki değer kaybının hesaplanıp müvekkili şirkete ödenmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu aracın sıfır olarak 02.12.2021 tarihinde davalı ... Otomotiv şirketinden satın alındığı, aracın satışından kısa bir süre sonra garanti süresi içinde motor arıza uyarısı verdiği, davacının dava dışı ihbar olunan ... Otomotiv yetkili servisine, akabinde de davalı ... Otomotiv yetkilisi servisine üç kez başvuru yaptığının anlaşıldığı, dava konusu araçtaki üretimden kaynaklı gizli ayıp niteliğindeki arızanın tekrarlandığı, en son olarak davacı tarafından ücreti karşılanmak suretiyle gerekli onarımının yapıldığının anlaşıldığı, söz konusu ayıbın aracın performansını etkileyebilecek ve gösterge ekranında sürekli uyarı vererek tüketiciyi sürüşte tedirgin edecek nitelikte olduğunun tespit edildiği, ikinci el satışında değer kaybına sebebiyet verebileceği, bu itibarla davacının ücretsiz onarım şeklinde seçimlik hakkını kullandığından bahsedilemeyeceği, bu şikayetlerin ortaya çıkmasında araç sahibinin hiçbir kusuru bulunmayıp, sıfır km satın alınan işbu aracın davacı tüketici tarafından mevcut hali ile kullanmaya zorlamanın TMK'nın 2. maddesinde yer alan objektif iyi niyet kurallarına aykırılık teşkil edeceği, aracın ayıpsız misli ile değişiminin taraflar arasındaki hak ve menfaatler dengesine aykırılık teşkil etmeyeceği gerekçesiyle; davanın kabulü ile dava konusu aracın davalı ... Otomotiv şirketine iadesi yapılmak suretiyle davalılar tarafından ayıpsız misli ile değiştirilmesine, infaz aşamasında İİK'nın 24. maddesinin gözetilmesine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davaya konu araç henüz sıfır km de iken teslim anında ve garanti süresi içerisinde sorunlarının tespit edildiği, sorunların üretim kaynaklı olduğu, aracın sıfır araçta olması gereken özellikleri ve davacı tüketicinin sıfır araçtan beklentilerini karşılayacak nitelikleri haiz olmadığı, şikayet tüketicinin araçtan beklentisini azaltıcı nitelikte olduğu, sıfır olarak alınan araçtaki sorunlarla tüketicinin aracı kabul etmesinin kendisinden beklenemeyeceği, aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine karar verilmesi taraflar arasındaki hak ve menfaatler dengesine aykırılık oluşturmayacağından verilen kararda bir isabetsizlik görülmediği, ancak misli ile değişim talebinin kabulüne karar verilirken misli ile değişime konu edilen eşyanın her türlü takyidatlarından ari bir şekilde teslim edilmesi gerektiği, bilirkişi heyet raporunun yeterli olduğu, davacının seçimlik hakkı yönünden ayıpsız misli ile değişimi yönünden şartların oluştuğu gerekçesiyle; davalıların istinaf isteminin kısmen kabulü ile; İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden davanın kabulü ile, dava konusu aracın davacı tarafça takyidatlarından arındırılmış şekilde davalı ... Otomotiv şirketine iadesi yapılmak suretiyle davalılar tarafından ayıpsız misli ile değiştirilmesine, infaz aşamasında İİK'nın 24. maddesinin gözetilmesine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Davalı ... Otomotiv şirket vekili; davacı tarafından yasal süre geçtikten sonra sunulan delillere dayanılarak hüküm kurulduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, itirazları doğrultusunda ek rapor alınmadığını, Yerel Mahkemece salt davacı beyanlarına göre hüküm kurulduğunu, ilk arızanın adblue arızası olduğu ve giderildiğini, ikinci arızanın katalizör kaynaklı olduğunu ve işbu arızanın garanti kapsamında parça değişimi yapılarak giderileceğinin ifade edildiğini, ancak davacı tarafından aracın misli ile değişimi talep edilerek aracın onarıma onay verilmediğini, katalizör arızasının basit bir parça değişimi ile giderilebilecek bir arıza olduğunu, normal şartlarda araçta değer kaybı dahi oluşmayacağı ve arıza kaydı gözükmediği açıkça tespit edilmiş olmasına rağmen misliyle değişim yönünden hüküm kurulmasının doğru olmadığını, aracın ayıpsız misliyle değişimi talebinin karşılıklı menfaatler dengesi ve orantılılık ilkesine aykırı olduğunu, Yerel Mahkeme tarafından verilen misli ile değişim kararının yerinde görülmesi halinde davacının araçtan elde ettiği faydaların mahsubu gerektiğini ifade ederek; kararın bozulmasını istemiştir.
2.Davalı ... Otomotiv şirket vekili; davacının garanti kapsamında yapılacak onarıma izin vermediğini ve huzurdaki davayı ikame ettiğini, akabinde davacının işbu dava dosyasındaki keşif tarihinden kısa bir süre sonra 22.12.2022 tarihinde, diğer davalı şirkete ücretli onarım yapılması talebiyle başvurduğunu, dava açılmadan önce ücretsiz onarım teklifini kabul etmeyen davacının, keşif yapıldıktan kısa bir süre sonra ısrarla ücretli bir şekilde onarım yaptırmak istemesinin kötü niyetli olduğunun göstergesi olduğunu, ayıp iddiasını kabul anlamına gelmemek kaydıyla; davaya konu şikayetin, katalizör parçasının orjinali ile değiştirilmesi suretiyle giderildiğini, davaya konu araçtaki onarımın değer kaybı yaratmasının mümkün olmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığını, itirazları doğrultusunda bilirkişi ek raporu alınmadığını, davaya konu araç üzerinde teknik üniversitelerin otomotiv ana bilim dalı öğretim üyeleri tarafından oluşan üç kişilik bir heyet tarafından inceleme yapılması gerektiğini, misli ile değişim talebinin reddedilmesi gerektiğini, kullanıma dayalı değer kaybının hesaplanıp ve müvekkili şirkete iadesinin gerektiğini, aracın salt davalı ... Otomotiv şirketine iadesine dair hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, aracın misli ile değiştirilmesine karar verilmesi halinde, takyidatlardan ari bir şekilde müvekkili şirkete iadesine dair de hüküm kurulması gerektiğini ifade ederek; kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davacı tüketicinin sıfır kilometre olarak satın aldığı aracın imalattan kaynaklı ayıplı olduğu iddiasıyla ayıpsız misliyle değiştirilmesi istemine ilişkindir
1.Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle bilirkişi raporunun taraf, Mahkeme, Yargıtay denetimine açık ve itirazları karşılar nitelikte olduğu, dava konusu araçtaki arızanın araç performansını etkileyebilecek ve gösterge ekranında sürekli uyarı vererek tüketici davacıyı sürüşte tedirgin edecek nitelikte olduğu, aracın 3.838 km'de çok yeni bir araç olması, arıza kayıtlarının ve servis onarım/işlem kayıtlarının servis kayıtlarında görülecek olması, aracı satın alabilecek ikinci el müşterisini olumsuz yönde yansıyacağından, aracın piyasa koşullarında ikinci el satışına değer kaybına neden olacağı, sıfır kilometre araçtan beklenen faydanın elde edilemediği ve davacının seçimlik hakkını misli ile değişim şeklinde kullanmasının hakkaniyete ve taraflar arasındaki hak ve menfaatler dengesine de uygun olduğu, aracın kullanım bedelinin mahsubu talebine ilişkin 6502 sayılı Kanunda düzenleme bulunmadığı, davacının aracı davalının da ödenen bedeli kullanması karşısında kullanım bedelinin mahsubu talebinin anılan Kanunun özü ve ruhuna aykırı olduğunun anlaşılmış olmasına göre, davalı ... şirket vekilinin tüm, davalı ... şirket vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz taleplerinin reddi gerekir.
2.Bölge Adliye Mahkemesince misli ile değişimine karar verilen dava konusu aracın, davacı tarafça sadece davalı ... Otomotiv şirketine iadesi yapılmak suretiyle davalılar tarafından ayıpsız misli ile değiştirilmesine karar verilmiş olması doğru değildir.
Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/2 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalı ... şirketi vekilinin tüm, davalı ... şirketi vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,
2.Davalı ... şirketi vekilinin temyiz itirazının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (2) numaralı bendindeki "davalı ... Otomotiv şirketine" ifadesinin çıkartılarak yerine "davalılara" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz eden davalı ... şirketine yükletilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalı ...'e iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,15.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.