"İçtihat Metni"
İLK DERECE MAHKEMESİ : Denizli 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 24.09.2019 tarihli, 2019/129 esas, 2019/238 sayılı kararı
TALEBE KONU İLGİLİ MAHKEME
KARARI : ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin 06.04.2021 tarihli, 2019/1842 esas, 2021/670 sayılı kararı
TALEBE KONU HÜKÜM : TCK'nın 314/2, 220/7, 3713 sayılı Kanun’un 5/1, TCK’nın 62, 53... . maddeleri uyarınca ilk derece mahkemesince
verilen mahkûmiyet kararına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddi
SUÇ : Silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme
Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 18.02.2025 tarih, 2022/36185 esas, 2025/4657 sayılı kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 16.07.2025 tarihli ve 3 - 2021/94229 sayılı itirazı üzerine yapılan inceleme neticesinde;
Yargıtay Cumhuriyet Başsavılığı'nın itiraz yazısı üzerine dava dosyası incelenip gereği düşünüldü:
I- İTİRAZIN KONU VE KAPSAMI:
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 16.07.2025 tarihli ve 3 - 2021/94229 sayılı yazısında:
"Üniversite sınavına hazırlık için 1 yıl ... ilindeki FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne ait ... dershanesine gittiği, 1999 yılında kazandığı ... Enstitüsü İngilizce Kimya bölümünde 2 yıl okuduktan sonra yatay geçiş ile ... Üniversitesi Kimya bölümüne kayıt yaptırdığı, o yıl tekrar üniversite sınavına hazırlanarak 2003 yılında ... Üniversitesi ... Fen Edebiyet Fakültesi Matematik bölümünü kazandığı ve buradan 5 yılda mezun olduğu, 2003-2008 yılları arasında 4 yıl örgüte ait ev ve yurtta kaldığı, mezun olduktan sonra önce ... Dershanesinde matematik öğretmeni olarak sigortasız çalıştığı, 05.01.2010-30.07.2015 tarihleri arasında ise sigortalı olarak örgütle iltisaklı Özel ... Dershanesi, Özel ... Dershanesi, Özel ... Dershanesi Şubelerinde Uzman Öğretici/Matematik Öğretmeni olarak çalıştığı anlaşılan sanıkla ilgili;
...'un;
... Cumhuriyet Başsavcılığında müdafii ile birlikte şüpheli sıfatıyla; “…Liseden 2005 yılında mezun oldum..../.... Üniversitesi ... İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesini kazandım. Bölümüm kamu yönetimi bölümüydü. Daha sonra bölümümüz ... Üniversitesine bağlandı. Ben oradan mezun oldum..../...okul hayatıma ...'deki evde başladım. Ben 2010 yılında mezun oldum. Bir sene daha ...'ta kaldım. Bu sürenin tamamında ...'de oturdum.Bu evlerde benim gibi üniversite öğrencisi olan ... ..., ... isimli kişileri hatırlıyorum. ... ve ... askeriyeye girdi diye hatırlıyorum. Bu süre zarfında ...'de 4-5 kadar ev değiştirdim. ... terör örgütünün ilçe imamı düzeyinde üst yapılanması vardır. Benim bulunduğum dönem zarfında ..., ..., ..., ..., ... ... imamlığı yaptılar..../...Bu imamlar ...'de örgütün kurmuş olduğu yurtlar, ... Dershanesi, öğrenci evlerinin tamamından sorumluydular. İlçe imamının altında ise eğitim sorumlusu denilen kişiler vardı. Genellikle her yıl bir kişi eğitim sorumlusu olarak görev yapıyordu. Eğitim sorumlusu olarak daha önce beni ...'ye yerleştiren ... idi. İki sene kadar sonra eğitim sorumlusu ... . Eğitim sorumlusu olarak daha önce beni ... yerleştiren ... eğitim sorumlusuydu. İki sene sonra kadar eğitim sorumlusu olarak ... . geldi. ... sonra ise ... eğitim danışmanı oldu. Ondan sonra ise ... eğitim sorumlusu oldu…Eğitim Danışmanı denilen kişi genellikle ...'ye ...'tan ya da ...'dan görevlendiriliyordu. Bunlar üniversite öğrencisi ya da Üniversite mezunu idiler. Eğitim Danışmanı denilen kişi ilçede bulunan lise ve üniversite öğrencilerinin barınmaları, yerleştirilmeleri, iaşeleri, eksiklikleri gibi hususlarla ilgilenirler. ...'de lise öğrencilerinin ders çalıştırılması, dershaneye yönlendirilmesi gibi faaliyetlerde bu kişilerin sorumluluğundaydı. Bu kişiler ilçede bulunan ... yurdu denilen yerde düzenlenen sohbetleri de organize ediyorlardı. ...'de bulunan öğrenci evlerinin sayısı yıllar içinde 3 ila 10 eve kadar değişiyordu. Ancak hiç 3'ün altına inmedi. Eğitim sorumlularının altında ise evlerde kalan öğrenciler içinden ev abisi olarak nitelendirilen kişiler bulunmaktaydı..../...Ben 2005 yılından itibaren birinci sınıfın ikinci döneminden mezun olana kadar ev abiliği yaptım. 2010 yılında mezun olunca ... merkezde eğitim danışmanı görevinde olan ... kod adını kullanan ismini bilmediğim bir şahıs bana ...'de eğitim danışmanı olduğumu bundan sonra bu görevi yapacağımı söyledi. Eğitim Danışmanı oldum. Bu şekilde bana 500-600-TL aylık para veriyorlardı. ...'ta ... kod isimli kişiden sonra ... kod adını kullanan ismi Murat olan kişi eğitim danışmanı oldu." şeklinde,
Kovuşturmada tanık sıfatıyla; “Ben şu an yargılaması yapılan ... isimli şahsı tanımıyorum. Temmuz 2014-Nisan 2017 tarihleri arasında vergi müfettişi olarak Ankara'da çalıştım. 2018 yılında son çıkan KHK ile kamu görevimden ihraç edildim. Yine FETÖ üyesi olduğum iddiası ile hakkımda Ankara 19. Ağır Ceza Mahkemesinde dava açıldı. Benim hakkımda açılan davadaki iddialar özetle: bylock iddiası, fetö ile bağlantılı şirketlerde sigorta kaydı ve tanık anlatımlarıdır. Hakkımda ankesör araması ile ilgili herhangi bir iddia yoktur. Ben daha önceden bu konularla ilgili poliste ifade verdim ancak bu ifadelerimi kabul etmiyorum. Çünkü bu ifadelerim psikolojik baskı ve işkence altında verdim.” şeklinde beyanda bulunduğu,
Sanığın kullandığını kabul ettiği ... numaralı GSM hattı üzerinden askeriye de görevli olan 2 kişi ile aynı telekom kartlarından 28.05.2015 tarihinde 1 kez arandığında 90 saniye görüşme yaptığı ve aynı ankesörlü cihaz üzerinden başka asker şahısların da aynı telekom kartı ile arandığı,
... kayıtları incelendiğinde; 07.12.2004 açılış tarihli hesabında daha önce katılım hesabı açmadığı ve 2013 yılı Aralık ayı bakiyesi 521-TL olduğu halde önceki hesap hareketlerinden farklılık arz eder şekilde ilk kez 13.01.2014 tarihinde 129,9 gram altın karşılığı 11.320-TL, 23.01.2014 tarihinde 176 gram altın karşılığı 16.133-TL, 16.11.2014 tarihinde 130 gram altın karşılığı 10.894-TL, yine aynı tarihte 177 gram altın karşılığı 14.780-TL, 09.02.2015 tarihinde 29.000-TL, 10.02.2015 tarihinde 11.671-USD karşılığı 29.011-TL'lik katılım hesapları açtığı, 05.10.2015 tarihinde kasadan yatırdığı 1400,00-TL'yi iki gün sonra virman yaptığı ve 03.11.2015 tarihinde 33.000-TL değerinde döviz aldığı ve 16/07/2016 tarihine kadar aktif kullandığı,
Anlaşılmıştır.
Tanık kovuşturma aşamasında önceki beyanından dönmüş ise de, tanığı ... ilinin ... ilçesinden tanıyor olabileceğini, isminin tanıdık geldiğini, bildiği kadarıyla ...'de yaşayan ancak ... merkezde okuyan gel git yapan bir şahıs olduğunu, Eğitim Danışmanı olmadığını, hafta sonu ... ... dershanesinde sigortasız olarak çalıştığını, cuma ve cumartesi ...'de genelde hocaların kaldığı bu yapıya ait evde kaldığını, üniversite öğreniminin son senesi olan 2007-2008 yılında ...'de lise öğrencisi olan şahıslara evlerde ders anlattığını, bu ders anlatma eylemine cemaat içerisinde "Lise Mesulü" dendiğini beyan eden ve "ben sadece öğretmenlik yaptım. Bu örgütün faaliyetleri ve üyeleri ile ilgili bildiğim birşey yoktur" diyerek etkin pişmanlık iradesi göstermeyen sanığın savunması ve sanığa ait kişisel bilgilerle uyumlu olan, ayrıntılı ve somut vakıalara dayanan Cumhuriyet savcılığında müdafii eşliğinde verdiği önceki/itirafçı beyanına itibar edilmesi gerekmektedir.
FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne ilişkin ülke genelinde yapılan soruşturmalar sonucunda elde edilen tüm bilgi ve belgelerden hareketle ... Genel Müdürlüğü ... Dairesi Başkanlığı’nın hazırladığı “bilgi notu” niteliğindeki örgüt terminolojisini açıklayan FETÖ/PDY sözlüğüne göre;
"Örgütün öğrenci yapılanmasında faaliyet gösteren üst düzey örgüt mensubudur. İlde öğrenci yapılanmasının başında olan ve öğrenci yapılanmasını yöneten örgüt mensubudur." şeklinde tanımlanan Eğitim Danışmanının örgütün nihai amacını bildiğinde kuşku bulunmamakla birlikte, "Lise mesulü"nün örgüt hiyerarşisindeki yerine, görev ve sorumluluklarına bakıldığında;
Lise Genel Öğrenci Yapılanması: "Lise genel öğrenci yapılanmasında ya da örgüt tabiriyle devre lise yapılanması/lise devre yapılanmasında görevli devre lise mesullerinin görevleri;
- Örgütün hedefleri için gerekli olan lise düzeyindeki elemanları aramak, bulmak, liselerde öğrenim gören öğrencileri takip etmek, öğrenci listelerini temin etmek,
- Bu öğrenciler hakkında bilgi toplamak ve kaydetmek; varsa kardeşleri ve kardeşlerinin öğrenim gördüğü okul hakkında da bilgi toplamak ve kaydetmek,
- Belirlenen öğrenciyle ilgilenme kapsamında yapılması gereken işleri yapmak veya yaptırmak ve bu işleri takip etmek,
- Kazanılan öğrencileri, ilgili örgüt mensuplarına ve evlere yönlendirmek,
- Kazanılan lise öğrencilerinin örgüt evlerine geliş gidişlerinde herhangi bir aksaklık olması halinde bu öğrencilerin aileleri ile görüşüp öğrencinin daha düzenli olarak devam etmesi hususunda ikna çalışmaları yürütmek,.../.."
Lise Mesulleri; "hem dikey hem de yatay bir hiyerarşik düzen içerisinde faaliyet göstermektedir. Dikey Hiyerarşik Yapılanması Türkiye Lise Mesulü, Coğrafi Bölge Lise Mesulü, İl Lise Mesulü, Eyalet Lise Mesulü, Büyük Bölge Lise Mesulü, Bölge Lise Mesulü, Talebe Mesulü şeklinde dikey hiyerarşik kademelerden oluşmaktadır..../.."
Yatay Hiyerarşik Yapılanması:" Lise mesulleri dikey hiyerarşik düzen içerisinde emir-komuta zinciri altında faaliyet yürüttüğü gibi yatay olarak da öğrenci yapılanmasının ana yönetim kısmını oluşturan Türkiye Eğitim Danışmanı, Bölge Eğitim Danışmanı, İl Eğitim Danışmanı, Eyalet Talebe Mesulü, Büyük Bölge Talebe Mesulü, Bölge Talebe Mesulüne bağlı faaliyet yürütmektedir. Bu kapsamda;Türkiye Lise Mesulü; Türkiye Eğitim Danışmanına (veya yardımcısına), Coğrafi Bölge Lise Mesulü; Bölge Eğitim Danışmanına (veya yardımcısına), İl Lise Mesulü; İl Eğitim Danışmanına (veya yardımcısına), Eyalet Lise Mesulü; Eyalet Talebe Mesulüne, Büyük Bölge Lise Mesulü; Büyük Bölge Talebe Mesulüne, Bölge Lise Mesulü; Bölge Talebe Mesulüne, Talebe Mesulü; Bölge Talebe Mesulüne bağlıdır.
Lise Mesullerinin Seçimi ve Görevlendirilmesi; "Öğrenci yapılanmasında Lise Mesulü olarak görevlendirilecek örgüt mensuplarının seçiminde üç kriter göz önünde bulundurulmaktadır. Birincisi örgütsel sadakat, ikincisi örgütsel liyakat, üçüncüsü örgütsel tecrübedir. Örgütsel sadakat kriterine göre; Lise Mesulü yapılması planlanan örgüt mensubunun yapılanmaya bağlılığına ve örgütsel eğitim seviyesine bakılmaktadır. Örgütsel liyakat kriterine göre; örgüte adanmışlığına, çalışkanlığına ve kabiliyetlerine bakılmaktadır. Örgütsel tecrübe kriterine göre; geçmişte örgüt içinde üstlendiği sorumluluklar ve verilen görevlere, daha önceki örgütsel başarılarına bakılmaktadır. Genellikle en alt kademede bulunan lise mesulü zamanla örgütsel hiyerarşik kademeleri birer birer çıkarak yükselmektedir. Lise mesulünü dikey ve yatay hiyerarşik üst/üstlerinden biri veya ikisi birlikte göreve seçmektedir. Ayrıca öğrenci yapılanmasında bir örgüt mensubunun iki farklı görevi yürütmesi sıklıkla karşılaşılan bir durum olduğundan ihtiyaç halinde bir Bölge İlköğretim Mesulü veya Bölge Talebe Mesulü vb. örgüt mensubu da lise mesulü kadrolarına kaydırılabilmektedir."
Lise Mesullüğünün İşleyişi;"Lise genel öğrenci yapılanmasının kronolojik işleyişine bakıldığında; çoğunlukla lise-1 (9.sınıf), lise-2 (10.sınıf), lise-3’üncü sınıflarda (11.sınıf) öğrenim gören öğrencilerin örgüt evlerinde yetiştirilme sürecinde mahrem yapılanmalara yerleştirilme açısından değerlendirmelere tabi tutulduğu, değerlendirmeyi geçemeyenlerin örgütsel eğitiminin lise-4’üncü sınıfa kadar (12.sınıf) devam ettiği, değerlendirmeyi geçenlerin ise 11. sınıfın ikinci dönemi veya 12. sınıfın başında lise özel öğrenci yapılanmasına devredildiği görülmektedir. Liselerden eleman kazanma sisteminin işleyişinin temelinde hedef lise öğrencisinin tespiti yatmaktadır. Bilhassa maddi durumu çok iyi olmayan, zeki ve okullarında başarılı olan çocukların tespit edilmesine ağırlık verilmektedir. Bununla birlikte hedef öğrenci tespiti birçok farklı kanaldan elde edilen bilgilere dayanmaktadır. Bunlar; .../... örgüte ait dershane, okul, kolej, etüt merkezi, yurtlarda öğrenim gören veya kalanlar arasından belirlenen lise öğrencileri, Çeşitli sınıflara yönelik örgüt dershanelerinin yaptığı deneme/seviye tespit sınavlarında belirlenen lise öğrencileri, Lise düzeyinde öğrenim gören ve ders çalışma bahanesiyle örgüt evlerine yönlendirilen öğrencilerin, kendilerinden sorumlu olan abilerinin isteği ile ders çalışmaya ya da yine bu abilerinin organize etmiş olduğu halı saha maçları, geziler ve çeşitli yemek organizasyonları vb. etkinliklere davet ettiği arkadaşları arasından belirlenen lise öğrencileri,.../..." şeklinde tanımlandığı görülecektir.
Üniversiteye hazırlık sürecinde dershanelerine gitmesi ile başlayıp üniversite öğrenimi ve çalışma hayatı dahil olmak üzere örgütle bağı kesintisiz devam eden sanığın, 2014 yılında örgütün bankasyayı kurtarma amacına yönelik verdiği talimatlara uyarak rutinin dışında katılım hesabı açmak şeklinde örgütsel faaliyetlerde bulunduğu gibi, örgüte ait dershanede 2015 yılı Temmuz ayı sonuna kadar öğretmenlik yapmasından ve 2015 yılı Mayıs ayında "Askeri mahrem imam" tarafından telekom kartlarından aranmasından örgütle bağını devam ettirdiği anlaşılmış olmakla birlikte, ... ilinde örgütün en stratejik ayağı olan eğitim ayağında aldığı öğretmenlik görevinin yanında, ayrıca örgüt tarafından maaş ödemesi de yapılan ilçe yapılanmasında "eğitim sorumlusu" olarak adlandırılan diğer bir deyişle aynı görevi yapmış tanık ...'in anlatımıyla, ilçede bulunan lise ve üniversite öğrencilerinin barınmaları, yerleştirilmeleri, iaşeleri, eksiklikleri, lise öğrencilerinin ders çalıştırılması ve dershaneye yönlendirilmesinden sorumlu olması ve ilçede bulunan ... Yurdunda düzenlenen sohbetleri organize etmesi, aslında bütünüyle örgütün devamı için hayati önem arz eden "eleman devşirme" faaliyetinde görev ve sorumluluğunun olması sebebiyle örgütün nihai amacını bildiğinde kuşku bulunmadığından zaman sınırlaması olmaksızın faaliyetlerinden sorumlu sanığın eylemlerinin "silahlı terör örgütüne üye olmak" suçunu oluşturduğu değerlendirilmiştir.
05.07.2021tarihinde temyiz aşamasında beyan ve teşhisi dosyaya gönderilen ...’nün kollukta müdafii ile birlikte şüpheli sıfatıyla verdiği; "2012-2013 eğitim öğretim döneminde lise 3 sınıf öğrencisi iken ...'da ... dershanesine gittim. ... isimli matematik öğretmeni bizim evlerimiz var, istersen evlerde ücretsiz ekstra eğitim alabilirsin dedi. Ben de tamam dedim. Telefon ve kimlik bilgi,lerimi alarak daha sonra görüşürüz dedi. ... isimli öğretmen benim gibi dershane öğrencilerini cemaat evlerine yönlendiren tanıştıra kişidir. Tamam giderim dediğim halde yönlendirdiği eve gitmeyince ...(...) isimli kişi dershaneye gelip benimle görüşerek ... sen misin seni bir eve götüreceğim, orada derslerine çalışırsın, size ekstra kitap yayınları vereceğiz diyerek vaatte bulundu. Beni cemaat evine göçtürerek yerleştirdi. Bu evde 2 ay kadar kaldım. Bana ve evde bulunan diğer kişilere test getirip çalıştırıyordu. Bir süre sonra kitap okumamız, namaz kılmamız yönünde isteklerde bulunmaya başladı..../.... isimli şahıs bana hangi mesleği yapmak istediğimi sordu, çocukluktan beri asker veya polis olmak istediğimi söyledim. ... da bizde senin hakkında böyle düşünüyorduk, doğru karar almışsın biz senin ders çalışmana ve askerlik mülakatlarına hazırlanman konularında bizimle ayrılmadığın sürece yardımcı oluruz şeklinde vaatlerde bulundu." şeklindeki ifadesinin de mevcut delilleri ve özellikle tanığın itirafçı beyanını desteklediği görülmüştür.
Açıklanan nedenlerle, "Silahlı terör örgütüne üye" olmak suçunu işlediği anlaşılan sanık hakkında "örgüte yardım" suçundan kurulan hükme yönelik aleyhe temyiz isteminde bulunulmaması ve atfın niteliği dikkate alınarak mahkumiyet hükmünün onanmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde bozma kararı verilmesinin hukuka aykırılık oluşturduğu değerlendirildiğinden, Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 18.02.2025 tarih ve 2022/36185 esas, 2025/4657 sayılı kararına karşı sanık aleyhine 5271 sayılı Kanun’un 308. maddesi uyarınca itiraz yoluna başvurulmuştur.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. İtirazımızın KABULÜ ile,
2.Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 18.02.2025 tarih ve 2022/36185-2025/4657 sayılı bozma kararının KALDIRILMASI,
3.... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin 06.04.2021 tarih ve 2019/1842-2021/670 sayılı kararına yönelik temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün ONANMASINA karar verilmesi,
4. İtirazımız yerinde görülmediği takdirde, 5271 sayılı Kanun’un 308/3. maddesi uyarınca bir karar verilmek üzere dosyanın Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmesi,
Arz ve talep olunur." denilmek suretiyle Daire kararının kaldırılması ile hükmün onanmasına ilişkindir.
II- GEREKÇE:
1. Temyiz kanun yolu aşamasında dosyaya geldiği anlaşılan ...'nün ifade ve teşhis tutanaklarının 5271 sayılı Kanun’un 217 nci maddesi uyarınca duruşmada sanık ve müdafiine okunması ile doğrudan aleni duruşmada sanığın huzurunda veya 5271 sayılı Kanun’un 180 inci maddesinin birinci, ikinci ve beşinci fıkraları gereğince SEGBİS kullanılmak ya da anılan Kanunun 181 inci maddesinin birinci fıkrasında öngörülen usule riayet edilmek suretiyle istinabe yoluyla tanık olarak dinlenmesinin sağlanması sonrasında sanık ve müdafiine diyecekleri sorulduktan sonra yargılamaya devamla sanığın örgütsel konumuna göre sanığın hukuki durumunun tayin edilmesi gerektiğinin gözetilmesi lüzumu,
2. Sanığın kullandığını bildirdiği cep telefonu haricinde operasyonel hat kullanıp kullanmadığının ve ByLock kullanıcısı olup olmadığının tespiti açısından çeşitli kurum ve kuruluşlara (hesabının bulunduğu bankalar, internet, elektrik, su, doğalgaz abonelikleri bulunan kurum ve kuruluşlara, ... vb) bildirdiği telefon hatlarının tespit edilmesi ve gerekli araştırmaların yapılması, ayrıca UYAP'ta oluşturulan örgütlü suçlar bilgi bankasında araştırma yapılarak sanık ile ilgili herhangi bir beyan olup olmadığının tespiti ile varsa ifade sahiplerinin tanık sıfatıyla dinlenmelerinden sonra sanığın hukuki durumunun buna göre takdir ve tayini gerekirken eksik araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi,
III- KARAR:
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı İTİRAZININ değişik gerekçe ile oy birliğiyle KABULÜNE,
2. Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 18.02.2025 tarih, 2022/36185 esas, 2025/4657 karar sayılı ilamının KALDIRILMASINA,
3. Gerekçe bölümünde açıklanan sanık müdafiinin temyiz istemi bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan belirtilen sebepten dolayı hükmün 5271 sayılı CMK’nın 302/2. maddesi uyarınca BOZULMASINA, dava dosyasının 5271 sayılı CMK’nın 304. maddesi uyarınca Denizli 5. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilamının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 04.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.