"İçtihat Metni"
K A N U N Y A R A R I N A B O Z M A
MAHKEMESİ:Asliye Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2001/1 E., 2001/2 K.
SUÇ : Hırsızlık
İNCELEME KONUSU
KARAR : Memnu hakların iadesi talebinin reddi
KANUN YARARINA BOZMA
YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 09.02.2026 tarihli ve KYB-2026/3273 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
"5352 sayılı Adli Sicil Kanunu'nun 13/A-1 maddesinde, "(1) 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunların belli bir suçtan dolayı veya belli bir cezaya mahkûmiyete bağladığı hak yoksunluklarının giderilebilmesi için, yasaklanmış hakların geri verilmesi yoluna gidilebilir. Bunun için; Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinin beşinci ve altıncı fıkraları saklı kalmak kaydıyla, a) Mahkûm olunan cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren üç yıllık bir sürenin geçmiş olması, b) Kişinin bu süre zarfında yeni bir suç işlememiş olması ve hayatını iyi halli olarak sürdürdüğü hususunda mahkemede bir kanaat oluşması, gerekir" şeklinde yer alan düzenlemeye nazaran, 5237 sayılı Kanun ile diğer kanunlardaki suçlardan mahkumiyetin doğal sonucu olarak hak yoksunluğunun meydana geldiği durumlarda, hak yoksunluğuna neden olan suçun infazını müteakip, yasal şartların yerine gelmesi halinde mahkemesince memnu hakların iadesine karar verilmesi gerektiği gibi, belirtilen koşulların bulunmaması durumunda talebin reddine karar verileceği, somut olayda; sanık hakkında hak yoksunluğuna neden olan dosya kapsamındaki hırsızlık suçundan aldığı cezasının 14/04/2003 tarihinde infaz edildiği ancak Ereğli (Konya) Cumhuriyet Başsavcılığının 25.07.2024 tarihli müzekkere yanıtından sanık hakkında 2006/763 sayılı soruşturma dosyası bulunduğunun bildirildiğinden bahisle talebinin reddine karar verilmiş ise de soruşturma dosyasının akibeti araştırılıp sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. GEREKÇE
Ereğli(Konya) Sulh Ceza Mahkemesinin, 25.11.2002 tarihli ve 2001/388 Esas, 2002/778 Karar sayılı kararı ile 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 491/1, 522/1, 59/2 ve 647 sayılı Kanun'un 4. maddeleri uyarınca mahkûmiyetine karar verilen ve adlî sicil kaydı silinerek, mahkûmiyet kaydı arşive alınan hükümlü ...'ın 01.07.2024 tarihli dilekçesi ile yasaklanmış haklarının iadesi isteminde bulunması üzerine mahkemece yasal şartlarının oluşmadığından bahisle talebin reddine karar verilmiştir.
Yasaklanmış hakların geri verilmesi, belli bir suç veya cezaya mahkûmiyete bağlı olarak gerek Ceza Kanunu’nda, gerekse diğer kanunlarda öngörülen çeşitli hak yoksunluklarının kaldırılmasını sağlayan hukuki bir düzenleme olup, 765 sayılı TCK’nın 1 21... . maddeleri ile 1412 sayılı CMUK’nın 4 16... . maddelerinde yer alan "yasaklanmış hakların geri verilmesi" kurumuna, 5237 sayılı TCK'da ve 5271 sayılı CMK'da yer verilmemiş, 19.12.2006 tarihinde yürürlüğe giren ve 5560 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 38. maddesiyle 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu’na 13/A maddesi eklenmek suretiyle tekrar düzenlenmiştir. Bu düzenleme ile ceza mahkûmiyetinden doğan müebbet hak yoksunluklarının giderilmesi amaçlanmıştır.
5352 sayılı Adli Sicil Kanunu’na eklenen 13/A maddesinde, 5237 sayılı TCK dışındaki kanunların belli bir suçtan dolayı veya belli bir cezaya mahkûmiyete bağladığı hak yoksunluklarının giderilebilmesi için, yasaklanmış hakların geri verilmesi yoluna gidilebileceği, bunun için, Türk Ceza Kanunu'nun 53. maddesinin beşinci ve altıncı fıkraları saklı kalmak kaydıyla, mahkûm olunan cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren üç yıllık bir sürenin geçmiş olması gerektiği belirtilmektedir. Yasaklanmış hakların geri verilmesi için cezanın infaz edilmiş olması ve kişinin infazın tamamlanmasından itibaren üç yıllık süre içerisinde yeni bir suç işlememesi ve hayatını iyi halli olarak sürdürdüğü hususunda mahkemede bir kanaatin oluşması gerekecektir.
Bu itibarla, incelenen dosya kapsamında hükümlü ... hakkında hak yoksunluğuna neden olan hırsızlık suçundan aldığı cezasının 26.08.2003 tarihinde infaz edildiği, ancak Ereğli (Konya) Cumhuriyet Başsavcılığının 25.07.2024 tarihli müzekkere yanıtında hükümlü hakkında 2006/763 sayılı soruşturma dosyası bulunduğunun bildirildiğinden bahisle talebinin reddine karar verildiği anlaşılmış ise de; soruşturma dosyasının akibeti araştırılıp sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesi, hukuka aykırı bulunmuştur.
III. KARAR
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, Ereğli(Konya) 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 26.07.2024 tarihli ve 2001/1 Esas, 2001/2 Karar sayılı ek kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği KANUN YARARINA BOZULMASINA, 5271 sayılı Kanun’un 309/4. maddesinin (a) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 05.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.