"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davalı/alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Alacaklı tarafından çeke dayalı olarak başlatılan kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla başlatılan icra takibinde, lehtar olan borçlu şirketin İcra Mahkemesine yaptığı başvuruda; çek bedeli ödendiği nedenle çekteki cironun karalanmak suretiyle iptal edildiğini ileri sürerek borca itiraz ettiği, İlk Derece Mahkemesince, davanın reddine karar verildiği, kararın borçlu şirket tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle, takip alacaklısı ...'ın ibraz tarihinden önceki cirosunun üzerinin karalandığı ve birbirine paralel olarak çizilen iki çizgi ile çizilerek iptal edildiği, ...'ın ibraz anında takip konusu çekte ciro silsilesi içerisinde yer almadığının çekin fotokopisinden anlaşıldığı, çekin cironun iptalinden sonra beyaz ciro ile devredildiği ve bankaya ibraz edildiği düşünülse bile, ibrazdan sonra da takip alacaklısı ...'ın cirosu aynı şekilde karalanmak ve çizilmek suretiyle iptal edildiği nedenle takip alacaklısı ...'ın yetkili hamil olmadığı gerekçesi ile takibin borçlu şirket yönünden iptaline karar verildiği, kararın alacaklı tarafından temyiz edildiği anlaşılmıştır.
6102 sayılı TTK'nın 788/1. maddesi uyarınca, emre yazılı veya belirli bir kimse lehine düzenlenen çek, ciro ve teslim yolu ile devredilebilir. ... yazılı veya belirli bir kişi lehine düzenlenmesi halinde, ilk cironun lehtara ait olması gerekir. ... cirosundan sonra senedi devralan cirantalar yetkili hamil olurlar.
TTK'nın 790. maddesinde de; "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir ciroyu diğer bir ciro izlerse bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır" düzenlemesi yer almaktadır.
İİK'nın 170/a-2. maddesine göre; “İcra mahkemesi müddetinde yapılan şikayet veya itiraz dolayısıyla, usulü dairesinde kendisine intikal eden işlerde takibin müstenidi olan kambiyo senedinin bu vasfı haiz olmadığı veya alacaklının kambiyo hukuku mucibince takip hakkına sahip bulunmadığı hususlarını re'sen nazara alarak bu fasla göre yapılan takibi iptal edebilir.”
Takip dayanağı çek aslı getirtilip dairemizce incelenmiş olmakla, çekin dava dışı borçlu... tarafından davacı borçlu şirket lehine keşide edildiği, her ne kadar lehtar olan borçlu şirket tarafından beyaz ciro ile devredilmiş ise de bu cironun farklı bir kalemle karalanarak iptal edildiği görülmüş olup, TTK'nın 790. maddesi nazara alındığında çizilmiş ciro yok hükmünde olduğundan çeki muhatap bankaya ibraz eden alacaklının yetkili hamil olmadığının kabulü gerekir.
O halde Bölge Adliye Mahkemesince; takip alacaklısının çekteki lehtar cirosunun karalanarak iptal edilmesi nedeniyle yetkili hamil olmadığı gerekçesi ile İİK’nın 170/a-2. maddesi gereğince takibin iptaline karar verilmesi gerekirken, yukarıda yazılı gerekçe ile sonuca gidilmesi doğru değil ise de, neticede şikayetin kabulü ile takibin iptaline karar verildiğinden, sonucu itibariyle doğru olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanması gerekmiştir.
SONUÇ: Alacaklının temyiz itirazlarının reddi ile sonucu doğru Bölge Adliye Mahkemesi kararının yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 370. maddesi uyarınca (ONANMASINA), alınması gereken 732,00 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline, 20.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.