"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2024/423 E., 2024/1517 K.
SUÇ : 2863 sayılı Kanuna aykırılık
HÜKÜM : Mahkumiyet
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz taleplerinin esastan reddi ile hükmün onanması
İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın, katılan vekili ve sanık müdafii tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde, 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
İlk derece mahkemesince sanık hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan, 2863 sayılı Kanun 74/1-2. cümle, TCK'nın 62. maddeleri uyarınca 1 yıl 1 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş, mahalli Cumhuriyet savcısının, katılan vekilinin ve sanık müdafiinin istinaf başvurusunun kabulü ile 5271 sayılı CMK'nın 280/1-g bendi uyarınca duruşmalı yapılan inceleme neticesinde aynı Kanun’un 280/2. fıkrası uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile sanığın 2863 sayılı Kanun 74/1, TCK'nın 62. maddeleri uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezası ile mahkumiyetine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması görüşünü içerir tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdii edilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
A. Katılan vekilinin temyiz nedenleri; sanık hakkında alt sınırdan uzaklaşılarak ceza tayin edilmesi gerektiğine, vekalet ücretine hükmedilirken mahsup yapılmaması gerektiğine ve sair nedenlere ilişkindir.
B. Sanık müdafiinin temyiz nedenleri; suça konu alanın sit alanı ve korunması gerekli yer olmadığına, yapılan kazıların foseptik için yapıldığının açık olduğuna, varsayıma dayalı olarak mahkumiyet verildiğine, bilirkişi raporunun delil niteliği taşımadığına, sanık ...’nin soruşturma aşamasında müdafisiz vermiş olduğu beyanının hükme esas alınamayacağına, tanık beyanları dikkate alındığından foseptik çukuru için kazı yapıldığının sabit olduğuna, suçun manevi unsurlarının oluşmadığına, zararın oluşmadığına, sanık hakkında 2863 sayılı Kanun 74/1-2. madde gereğince indirim yapılması gerektiğine, sanık hakkında lehe hükümlerin uygulanması gerektiğine ilişkindir.
III. OLAY VE OLGULAR
İlk derece mahkemesince dosyada mevcut bilgi ve belgeler, soruşturma ve kovuşturma evrelerinde alınan beyanlarla birlikte dikkate alınarak yapılan değerlendirmede, 22.04.2019 günü ... İlçe ... Müdürlüğünün ...mevkinde kaçak kazı yapıldığı ihbarı üzerine ilgili kolluk personelinin bahse konu olay yerine gittiği, olay yerinde kaçak kazı yapıldığının tespit edildiği, olay yerinde sanığın ve yargılama dışı diğer sanıkların olduğu belirlenmiş, olay yerinde yapılan araştırmada iki adet 2,5x3 metre ölçülerinde 3 metre derinliğinde ve 7x1 metre ölçülerinde 3 metre derinliğinde çukurlar ile çukur içerisinde ve etrafında kazı malzemeleri olan kürek, bel, merdiven gibi araç gereçlerin bulunduğu ve kazı bölgesinin yakınında bulunan ve sanık ile yargıla dışı diğer sanıkların saklanmaya çalıştığı mağara içerisinde siyah çanta içerisinde el detektörü ve aparatlarının bulunduğu tespit edilmişt, sanık ...' in üzerine atılı izinsiz olarak kazı yapmak suçundan sabit görülen eylemlerine uyan 2863 sayılı Kanunun 74/1. maddesinin 1. cümlesi uyarınca cezalandırılmasına, sanığın eyleminin 2863 sayılı Kanunun 6. maddesi kapsamı dışında kalan yerde geçekleştirdiği sabit görülmekle 2863 sayılı Kanun'un 5728 sayılı kanunla değişik 74/1. maddesinin 2. cümlesi uyarınca cezasında 1/3 oranında indirim yapılmasına, sanığın yargılama süreci içerisinde gözlemlenen olumlu tutum ve davranışları lehine taktiri indirim sebebi olarak kabul edildiğinden dolayı cezasından TCK’nun 62. maddesi gereğince 1/6 oranında indirim yapılmasına karar verilerek hüküm kurulmuştur. ...Müdürlüğü'ne hitaben düzenlenen 29.04.2019 tarihli raporda; "...Her ne kadar sit sınırı içerisinde olmasa da mevcut bulgular kaçak kazı alanının 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunun 6. maddesinde yer alan taşınmazlardan olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle sit sınırının Konya Kültür Varlıklarını Koruma bölge Kurulu tarafından genişletilmesi ve kazı çukurlarının da aynı şekilde kurul kararı ile kapatılması uygun olacaktır. Kaçak kazı çukurları kapatılıncaya kadar çevresinde gerekli güvenlik önlemlerinin ilgili belediye tarafından alınması yerinde olacaktır..." şeklinde tespitlere yer verilmesi, mahkememizce arkeolog bilirkişiden aldırılan 24/11/2020 tarihli raporda; "...Yapılan keşifte yüzey, yerleşim ve yeraltı incelemeleri sonucunda kaçak kazının arkeolojik tabakalara zarar verdiği kanaatindeyim, zengin mimari parçaların yoğunluğu, mevcut sit sınırının kaçak kazı alanını da içine alacak şekilde genişletilmesini gerektirmektedir. Kaçak kazı alanı, her ne kadar sit sınırları içerisinde yer almasa da önemli bir arkeolojik potansiyel içermektedir..." şeklinde tespitlere yerildiğinin anlaşılması karşısında; suça konu yerde, kazı yapılan alanın 2863 sayılı Kanun'un 6. maddesi kapsamında korunması gerekli kültür varlığı niteliğinde olduğunun anlaşılması karşısında, sanık hakkında tayin edilen ceza üzerinden anılan Kanun'un 74/1-2. cümlesi uyarınca indirim yapılmaması gerektiği anlaşılmakta ise de iş bu dosyada sanık hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının açıklanması niteliğinde olduğundan bu husus hüküm kurulurken düzeltilmemiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi tarafından mahalli Cumhuriyet savcısının, katılan vekilinin ve sanık müdafinin istinaf başvurusu üzerine yapılan inceleme neticesinde dosyanın incelenmesinde; 22.04.2019 günü ... İlçe ... Müdürlüğünün ...mevkinde kaçak kazı yapıldığı ihbarı üzerine ilgili kolluk personelinin bahse konu olay yerine gittiği, olay yerinde kaçak kazı yapıldığının tespit edildiği, olay yerinde sanık ... ve haklarında mahkumiyet kararı verilen istinaf dışı diğer sanıkların olduğu, olay yerinde yapılan araştırmada iki adet 2,5x3 metre ölçülerinde 3 metre derinliğinde ve 7x1 metre ölçülerinde 3 metre derinliğinde çukurlar ile çukur içerisinde ve etrafında kazı malzemeleri olan kürek, bel, merdiven gibi araç gereçlerin bulunduğu ve kazı bölgesinin yakınında bulunan istinaf dışı sanıkların saklanmaya çalıştığı mağara içerisinde siyah çantada el detektörü ve aparatlarının bulunduğu, olayın bu şekilde gerçekleştiği, sanık ...'nin üzerine atılı suçu işlediği, sanığın savunmalarının suçtan kurtulmaya yönelik olduğunun değerlendirildiği, ilk derece mahkemesinin suçun sübuta erdiğine yönelik kabulünde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, ancak; Dosyada mevcut; ...Müdürlüğü'ne hitaben düzenlenen 29.04.2019 tarihli raporda; "...Her ne kadar sit sınırı içerisinde olmasa da mevcut bulgular kaçak kazı alanının 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunun 6. Maddesinde yer alan taşınmazlardan olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle sit sınırının Konya Kültür Varlıklarını Koruma bölge Kurulu tarafından genişletilmesi ve kazı çukurlarının da aynı şekilde kurul kararı ile kapatılması uygun olacaktır. Kaçak kazı çukurları kapatılıncaya kadar çevresinde gerekli güvenlik önlemlerinin ilgili belediye tarafından alınması yerinde olacaktır..." şeklinde tespitlere yer verildiği, öte yandan İlk Derece Mahkemesince arkeolog bilirkişiden aldırılan 24.11.2020 tarihli raporda; "...Yapılan keşifte yüzey, yerleşim ve yeraltı incelemeleri sonucunda kaçak kazının arkeolojik tabakalara zarar verdiği kanaatindeyim, zengin mimari parçaların yoğunluğu, mevcut sit sınırının kaçak kazı alanını da içine alacak şekilde genişletilmesini gerektirmektedir. Kaçak kazı alanı, her ne kadar sit sınırları içerisinde yer almasa da önemli bir arkeolojik potansiyel içermektedir..." şeklinde tespitlere yer verildiği; Dosyaya soruşturma aşamasında ve kovuşturma aşamasında sunulan raporlarda izah edildiği üzere, kazı yapılan alanın 2863 sayılı Kanun'un 6. maddesi kapsamında korunması gerekli kültür varlığı niteliğinde olduğunun anlaşılması karşısında, sanık ... hakkında tayin edilen ceza üzerinden anılan Kanun'un 74/1-2. cümlesi uyarınca indirim yapılmaması gerektiği gözetilmeden, sanık hakkında bu madde uyarınca indirim yapılmak suretiyle eksik ceza tayin edilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüş ve bu nedenle ilk derece mahkemesinin 12.12.20 23... /891 Esas ve 2023/871 Karar sayılı kararının kaldırılmasına ve sanığın eylemine uyan 2863 sayılı Yasanın 74/1-1. cümle maddesi gereğince cezalandırılmasına karar verilmiştir.
IV. GEREKÇE VE KARAR
Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve Kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, katılan vekili ve sanık müdafii tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı CMK'nın 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302/1. maddesi gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/1. maddesi uyarınca ... 1. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise, Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
02.04.2026 tarihinde karar verildi.