"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2021/959 E., 2021/888 K.
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma
İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı ve katılma yoluyla davalı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
İlk Derece Mahkemesince davacının hukuka aykırı gözaltı, tutukluluk, hukuka aykırı ve ölçüsüz arama, adli kontrol tedbiri uygulanması, kanunî hakları hatırlatılmadan veya hatırlatılan haklarından yararlandırılma isteği yerine getirilmeden tutuklandığı, makul süre içerisinde yargılama merci önüne çıkarılmadığı, kanunda öngörülen başvuru imkanlarından yararlandırılmadığı gerekçesiyle toplam 500.000 TL maddi ve 1.360.000,00 TL manevi tazminatın haksız tutuklama tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin davacının gözaltı ve tutuklu kaldığı döneme ilişkin ücretinin ödendiği, bu nedenle haksız tutuklamadan dolayı maddi bir kaybının bulunmadığı gerekçesiyle maddi tazminat talebinin reddine, 3.400,00 TL manevi tazminatın haksız tutuklama tarihi olan 25.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurusunda bulunması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince manevi tazminat miktarının 1.500,00TL' ye indirilmesi suretiyle hükmün düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, kararın davacı ve katılma yoluyla davalı vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca hükmün manevi tazminata eksik hükmolunduğu gerekçesiyle bozulmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacının temyiz sebepleri; eksik araştırma ve incelemeye dayalı hüküm kurulduğuna, dava dilekçesinde belirttiği diğer tazminat istemleri bakımından bir değerlendirme yapılmadığına, maaşı üzerinden yapılacak hesaplama ile maddi tazminata hükmolunması gerektiğine, tutuklu ve gözaltında kaldığı süreçte yaptığı harcamaların maddi zarar olarak kabul edilmesi gerektiğine, atılı suçlamanın niteliği ve kendisi ile ailesi üzerindeki olumsuz etkileri dikkate alındığında hükmolunan manevi tazminat miktarının çok düşük olduğuna, ilişkindir.
Davalı vekilinin temyiz sebepleri; hükmolunan tazminat miktarının fahiş olduğuna, davanın reddedilmesi gerektiğine ilişkindir.
III. DAVANIN KONUSU
İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığının 2017/11567 soruşturma sayılı dosyası ile hakkında yürütülen soruşturma neticesinde Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan kovuşturmaya yer olmadığına dair ek karar verildiği, kararın 21.09.2017 tarihinde tebliğ edildiği ve itiraz edilmeksizin kesinleştiği, Gaziantep 10. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2017/109 esas ve 2018/458 karar sayılı dosyası kapsamında, silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yürütülen yargılama neticesinde beraat kararı verildiği ve verilen beraat kararının 03.10.2018 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacının 25.07.2016-11.08.2016 tarihleri arasında 17 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, davacı tarafından aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, tutukluluk süresinin infaz gördüğü ve mahsuba konu yapılmadığı, Kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davacının tutuklu kaldığı süreçte maaş ödemesi aldığı gerekçesiyle maddi tazminat talebinin reddine, manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesince manevi tazminat miktarı düşürülmek suretiyle hükmün düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
IV. GEREKÇE VE KARAR
Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davalı vekilinin tüm, davacının sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;
1- Davacının tazminat istemleri bakımından Yerel Mahkemece yalnızca 141/1-e yönüyle değerlendirme yapıldığı, diğer tazminat talepleri bakımından olumlu olumsuz bir değerlendirme yapılmadığı anlaşılmakla, davacının dava dilekçesinde davaya konu ettiği istemleri bakımından ilgili evrakların Yargıtay denetimine olanak verecek şekilde dosyaya alınarak tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı tartışılmak suretiyle karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,
2- Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması,
Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacının temyiz istemleri yerinde görüldüğünden Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak oy birliğiyle BOZULMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-b maddesi uyarınca Sivas 4. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilamının bir örneğinin ise Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
01.04.2026 tarihinde karar verildi.