"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ:Ceza Dairesi
SAYISI : 2020/475 E., 2021/1379 K.
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama
İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı davacının duruşmalı inceleme talebinin, 7079 sayılı Kanun’un 94 üncü maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanun’un 299 uncu maddesinin birinci fıkrası gereği takdîren reddine karar verilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız ve hukuka aykırı gözaltı, tutukluluk, hukuka aykırı el koyma ve arama tedbirleri nedeniyle 750.000,00 TL maddi ve 750.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile meslekten çıkarılma kararının keisnleştiği 29.11.2016 ila tahliye tarihi olan 22.09.2017 tarihleri arasında net asgari ücret üzerinden hesaplanan 13.790,25 TL maddi tazminatın 29.11.2016 tarihinden itibaren ve 85.968,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihi olan 17.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurusunda bulunması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacının daha önce hakim olduğu 24.08.2016 tarihinde kamu görevinden ihraç edildiği, görevine iade edilmediği, 17.07.2016 tarihinde gözaltına alındığı, 20.07.2016 tarihinde tutuklandığı, 22.09.2017 tarihinde tahliye edildiği, davacının toplam gözaltı ve tutukluluk süresinin 432 gün olduğu, ancak kamu görevlilerinin maaşlarını peşin aldığı, buna göre davacının en son 15.08.2016 tarihinde açıkta olması nedeniyle kesintili maaş aldığı, daha sonra davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığı, bu durumda davacının maddi kaybının 15.09.20 16... .09.2017 tarihleri arasındaki net asgari ücret üzerinden yapılması gerektiği kanaatiyle hükmün "13.790,25 TL" maddi tazminat miktarının "17.041,52 TL"ye çıkartılması 29.11.2016 olan faiz başlangıç tarihinin 15.09.2016 olarak değiştirilmesi, manevi tazminat miktarının 75.000,00TL'ye indirilmesi suretiyle hükmün düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, kararın davacı tarafından temyizi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacının temyiz sebepleri; eksik araştırma ve incelemeye dayalı hüküm kurulduğuna, maddi tazminat hesabının hatalı ve eksik yapıldığına, asgari ücret üzerinden hesaplama yapılmasının hakkaniyetli olmadığına, yol masrafı cezaevi harcamaları, tedbir yüzünden satışını gerçekleştiremediği evine dair zarararın da maddi tazmiat kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine, tüm malvarlığına el konulduğundan maddi zararı oluştuğuna, atılı suçlamanın niteliği ve üzerindeki olumsuz etkileri dikkate alındığında hükmolunan manevi tazminat miktarının çok düşük olduğuna, ilişkindir.
III. DAVANIN KONUSU
İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Gaziantep 10. Ağır Ceza Mahkemesi’nin 2017/154E., 2018/385K. sayılı ceza dosyası kapsamında davacının 17.07.2016- 22.09.2017 tarihleri arasında toplam 431 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yürütülen yargılama neticesinde 31.05.2018 tarihinde beraat kararı verildiği, beraat kararının 14.02.2019 tarihinde kesinleştiği, kesinleşme şerhli kararın tebliğ edilmediği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı tarafından aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, tutukluluk süresinin infaz gördüğü ve mahsuba konu yapılmadığı, Kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesince düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
IV. GEREKÇE VE KARAR
İlk Derece Mahkemesince her ne kadar kesinleşme şerhli kararın davacıya tebliğ edilmediği belirtilmiş ise de dosya kapsamından kesinleşme şerhli gerekçeli kararın bizzat davacıya 28.03.2019 tarihinde tebliğ edildiği ve davanın üç aylık yasal süresinde açıldığı tespit olunarak yapılan inceleme neticesinde;
Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davacının sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;
1- 5271 sayılı Kanunun 141/1-j bendinde ise "Eşyasına veya diğer mal varlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde el konulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer mal varlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen,...." kişilerin tazminat isteyebileceklerinin hüküm altına alındığı, davacının tazminat istemi arasında tüm malvarlığına, banka hesaplarına hukuka aykırı bloke konulması nedeniyle maddi zararı olduğunu belirtmesi karşısında Mahkemece el koyma karar ve tutanaklarının dosya arasına alınması ve talep yönünden değerlendirme yapılması, özellikle bloke konulan banka hesaplarına ilişkin tedbirin konulduğu ve blokenin kaldırıldığı aralık esas alınmak üzere bu döneme ilişkin faiz işletilip işletilmediği, faiz işletilmemiş olması halinde bilirkişi marifetiyle bu döneme ilişkin uygulanacak yasal faizin tespiti ile maddi tazminat kapsamında davacıya ödenmesi gerektiğinin gözetilmemesi,
2-Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması,
Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacının temyiz istemleri yerinde görüldüğünden Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak oy birliğiyle BOZULMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-b maddesi uyarınca Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
21.01.2026 tarihinde karar verildi.