"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ:Ceza Dairesi
SAYISI : 2021/1581 E., 2021/2052 K.
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
HÜKÜM : İstinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükmün onanması
İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı ve davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız gözaltı ve tutukluluk nedeniyle 500.000,00 TL maddi, 1.000.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 21.198,75 TL maddi ve 79.500,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince hüküm fıkrasının; maddi tazminata ilişkin 1. bendinde yazılı "21.198,75 TL" ibaresinin hükümden çıkartılarak yerine "4.909.90 TL" ibaresinin eklenmesi, maddi tazminata ilişkin 1. bendinde yazılı "17.07.2016" ibaresinin hükümden çıkarılarak yerine "15.09.2016 " ibaresinin eklenmesi, manevi tazminata ilişkin 2. bendinde yazılı "79.500,00 TL" ibaresinin hükümden çıkartılarak yerine "20.000 TL" ibaresinin eklenmesi, vekalet ücretine ilişkin 3. bendinde yazılı "hesap edilen" kelimelerinden sonra gelen "nispi vekalet ücreti AAÜT'de belirlenen Ağır Ceza Mahkemeleri için geçerli maktu vekalet ücretinden fazla olamayacağından, 5.450.00 TL" ibaresinin hükümden çıkarılarak yerine, "2.989,18 TL" ibaresinin eklenmesi suretiyle, davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacının ve davacı vekilinin temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacının temyiz sebepleri; kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının eksik olduğuna, eksik inceleme ile hüküm kurulduğuna, talep edilen maddi ve manevi tazminat miktarının tamamına hükmedilmesi gerektiğine ilişkindir.
Davacı vekilinin temyiz sebepleri; kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının eksik olduğuna, eksik inceleme ile hüküm kurulduğuna, talep edilen maddi ve manevi tazminat miktarının tamamına hükmedilmesi gerektiğine ilişkindir.
III. DAVANIN KONUSU
İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/100612 Soruşturma sayılı dosyası kapsamında, davacının "Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme, silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan 17.07.2016 - 22.12.2016 tarihleri arasında 158 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı yapılan soruşturma sonucunda İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının 31.08.2018 tarihli ve 2018/100612 Soruşturma, 2018/39978 Karar nolu kararı ile davacı hakkında atılı suçtan kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, kararın 01.10.2018 tarihinde kesinleştiği, kesinleşme tarihinden itibaren gözaltı ve tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı tarafından aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, tutukluluk süresinin infaz gördüğü ve mahsuba konu yapılmadığı, davacının kamu görevlisi iken 16.07.2016 tarihinde görevden uzaklaştırıldığı, 24.08.2016 tarihinde meslekten çıkarıldığı, meslekten çıkarılma kararının 29.11.2016 tarihinde kesinleştiği, 05.10.2022 tarihinde görevine iade edildiği, soruşturma evresinde kendisini vekil ile temsil ettirdiği, en son ağustos 2016 maaşını aldığı, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.
IV. GEREKÇE VE KARAR
Kamu görevinden 16.07.2016 tarihinde uzaklaştırılıp, 24.08.2016 tarihinde tutuklu iken meslekten çıkarılan, meslekten çıkarma kararı 29.11.2016 tarihinde kesinleşen davacının, son maaşını ağustos 2016 tarihinde aldığı, temyiz incelemesi sırasında 05.10.2022 tarihinde görevine iade edildiğinin anlaşıldığı, bu itibarla kanunda öngörülen yasal şartlar oluşmadığı halde davacı lehine maddi tazminata hükmedilmesi temyiz edenin sıfatına göre bozma nedeni yapılmamıştır.
Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;
Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması,
Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı ve davacı vekilinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-b maddesi uyarınca takdîren İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
20.01.2026 tarihinde karar verildi.