"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ:Ceza Dairesi
SAYISI : 2021/598 E., 2021/1221 K.
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
HÜKÜM : İstinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükmün onanması
İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili ve katılma yoluyla davalı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
İlk Derece Mahkemesince davacının haksız gözaltı, yakalama, kanuni gözaltı süresi içinde hâkim önüne çıkarılmama, yasal hakları hatırlatılmama, makul sürede yargı mercii huzuruna çıkarılmama, arama, el koyma, tutukluluk ve tutukluluk devam kararlarının gerekçesiz olması, bu işlemlere karşı başvuru yollarından yararlandırılmama nedeniyle 61.201,98 TL maddi ve 3.000.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 1.994,75 TL maddi tazminatın ve 20.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince hükmün 1.fıkrasındaki "1.994,75 TL maddi tazminatın" ibaresinin hükümden çıkartılarak yerine " 2.038,28 TL maddi tazminatın" ibaresinin, hükmün 2. Fıkrasındaki sırası ile "20.000,00 TL manevi tazminatın" ve " toplam 21.994,75 TL tazminatın" ibarelerinin hükümden çıkartılarak yerine "15.000,00 TL manevi tazminatın" ve "toplam 17.038,29 TL tazminatın" ibarelerinin, yine hükmün 3. Fıkrasındaki " 3.299,21 TL nispi ücreti vekaletin" ibaresinin hükümden çıkartılarak yerine " 2.555,74 TL nispi ücreti vekaletin" ibarelerinin eklenmesi suretiyle davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin ve davalı vekilinin temyiz istemlerinin reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı vekilinin temyiz sebepleri; kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, taleplerinin karşılanmadığına, hükmün gerekçesiz olduğuna, hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının eksik olduğuna, eksik inceleme ile hüküm kurulduğuna, talep edilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının tamamına hükmedilmesi gerektiğine, ilişkindir.
Davalı vekilinin temyiz sebepleri; kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, eksik inceleme ile hüküm kurulduğuna,davanın çözümünde yargı makamının güvenlik tedbiri uygulama kararından doğan tazmin sorumluluğunun varlığının ve derecesinin tespiti yönünde inceleme yapılarak davacının adli makamlar huzurunda gerçek dışı beyanla suç işlediğini veya suça katıldığını bildirerek gözaltına alınmasına veya tutuklanmasına neden olup olmadığının tespitinin yapılması gerektiğine, hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğuna, reddedilen tutar üzerinden hazine lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğine, ilişkindir.
III. DAVANIN KONUSU
İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Antalya 10. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/194 Esas, 2018/222 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının "silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan yargılandığı, 17.07.2016 - 01.11.2016 tarihleri arasında 107 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan kovuşturma sonucunda davacının beraatine karar verildiği, kararın 18.12.2019 tarihinde kesinleştiği, kesinleşme şerhli gerekçeli kararın davacı vekiline 12.01.2020 tarihinde tebliğ edildiği, kesinleşme tarihinden itibaren gözaltı ve tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı tarafından aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, gözaltı ve tutukluluk süresinin infaz gördüğü ve mahsuba konu yapılmadığı, davacının kamu görevlisi iken 16.07.2016 tarihinde görevden uzaklaştırıldığı, 24.08.2016 tarihinde meslekten çıkarıldığı, 29.11.2016 tarihinde meslekten çıkarma kararının kesinleştiği, en son ağustos 2016 maaşını aldığı, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.
IV. GEREKÇE VE KARAR
Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;
1-Davacının tazminat taleplerinin dayanağının 5271 sayılı CMK'nın 141/1-a, b, c, d, i, j ve k maddeleri kapsamında haksız gözaltı, yakalama, kanuni gözaltı süresi içinde hâkim önüne çıkarılmama, yasal hakları hatırlatılmama, makul sürede yargı mercii huzuruna çıkarılmama, arama, el koyma, tutukluluk ve tutukluluk devam kararlarının gerekçesiz olması, bu işlemlere karşı başvuru yollarından yararlandırılmama işlemlerine ilişkin olduğu, söz konusu taleplerin asıl davanın sonucuna bağlı olmadığı gözetilerek, davacı hakkındaki ceza dosyasının tamamının denetime elverişli olacak şekilde onaylı örneği dosya içerisine alınarak her bir talep yönünden tazminat koşullarının oluşup olmadığının gerekçelendirilerek karşılanması gerekirken, eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisi,
2-Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması,
Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararının, 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-b maddesi uyarınca takdîren Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
20.01.2026 tarihinde karar verildi.