"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1668 Esas, 2024/365 Karar
HÜKÜM : Asıl davanın reddi, birleşen davanın kısmen kabulü
BİRLEŞEN DAVA : İstanbul 46. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/217 E. sayılı dosyası
Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, Yargıtayca duruşma istemli olarak asıl davada davacı-birleşen davada davalı .... vekili ile birleşen davada davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 31.03.2026 günü hazır bulunan asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili Avukat ... ile asıl davada davalı-birleşen davada davacı ... Mobilya San. ve Tic. A.Ş. vekili Avukat ... ile asıl davada davalı, birleşen davada davacı her iki şirketin vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
KARAR
I. DAVA
1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı şirketler arasında 02.10.2007 tarihli ... Santrali (...) Projesi satışına ilişkin sözleşme ve bu sözleşmeye istinaden 08.10.2009 tarihli ... Santrali Projesi satışına ilişkin sözleşmede avans ödenmesine ilişkin protokol imzalandığını, müvekkilinin sözleşme kapsamında ... ve ... Santrali projelerine ilişkin iş fikrinin müvekkil veya müvekkilin belirleyeceği iştirakine devredilmesi karşılığında sözleşmenin 4.3. maddesine istinaden 3.750.000,00 USD+KDV olmak üzere toplamda 4.425.000,00 USD ve 1.000.000,00 TL'yi davalılara ödediğini, enerji piyasası mevzuatı kapsamında aynı bölgeye ... elektrik üretim tesisi kurmak için birden fazla müracaat olması halinde ... Kurumundan (...) lisans alınabilmesi için isteklilerin ... Anonim Şirketi (...) tarafından düzenlenen ihalelere katılmaları gerektiğini, projeler ile ilgili aynı bölge için birden fazla başvuruda bulunulmuş olması sebebiyle ...'ın projelere ilişkin olarak 11. paket yarışma duyurusunu ilan ettiğini, müvekkili tarafından makul bir fiyat verilmesine rağmen ihalenin müvekkili aleyhine sonuçlandığını, bu sebeple ... tarafından lisans ve ... tarafından bağlantı uygunluğu yazısı verilmediğini, bu kapsamda sözleşme ve protokolde öngörülen bozucu şartın gerçekleştiğini ve ödenen 1. dilim tutarların ve avansların iadesinin talep edildiğini, davalıların belirtilen tutarı ödemediğini, davalıların sözleşmenin 10. maddesi uyarınca kendilerine ödenmiş tutarları iade etmediklerini, sözleşme kapsamında yer alan yükümlülükleri yerine getirmediklerini, sözleşmenin 10. maddesinde öngörülen olumsuz bozucu şarta bağlı olarak, bozucu şartın gerçekleşmesiyle birlikte ödenen avansın iadesi gerektiğini ileri sürerek davalıların temerrüde düştükleri tarih olan 02.11.2011 tarihinden itibaren ödenen bedelin iade edileceği güne kadar avans faizi oranında işleyecek temerrüt faizi ile beraber 3.750.000,00 USD + KDV'nin (toplam 4.425.000,00 USD) ödeme günündeki kur karşılığı TL'nin ve 1.000.000,00 TL avans bedellerinin davalılardan tahsilini istemiştir.
2.Birleşen davada davalılar vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanmış olan 02.10.2007 günlü ... Santralı projesi satışına ilişkin sözleşmesi gereğince 05.02.2008 günü faksla gönderildiği anlaşılan fatura ve senet teslim tutanağına göre ve 05.10.2009 tarihli sözleşmeye göre iş devam ederken alıcı ....'nin müvekkillerine avans ödemesine ilişkin protokolde bahsi geçen, keşidecisi ... Mob. İml. En. Ür. San. A.Ş. olan, teminat amacı ile davalıya verilen 01.02.2008 keşide tarihli, vade tarihi boş 1.875.000,00 USD bedelli senet, keşide ve vade tarihi boş 500.000,00 TL bedelli senet ile yine davacı ... Tur. Tek. İnş. Tic. Yat. A.Ş. tarafından keşide edilerek, teminat amacı ile davalıya verilen keşide ve vade tarihi boş 500.000,00 TL bedelli senet ve 01.02.2008 keşide tarihli, vade tarihi boş 1.875.000,00 USD bedelli senetlerin, davalıya teminat amaçlı verildiğini ileri sürerek davalıdan istirdadını, taraflar arasındaki 02.10.2007 günlü sözleşme nedeni ile davalı tarafından ödenmeyen 2. dilim alacak olarak 3.750,000,00 USD karşılığı olan 7.237.25,00 TL'den avans olarak ödenen 1.000.000,00 TL düşüldükten sonra geriye kalan 6.237.125,00 TL'nin davalıdan tahsili ile %50'şer oranında davacılara verilmesini talep etmişlerdir.
II. CEVAP
1.Asıl davada davalılar vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini savunmuştur.
2.Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini savunmuştur.
III. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, 02.10.2007 tarihli sözleşmenin 4. ve 10. maddelerinin projelerin devri ve satış bedelini belirledikten sonra ödemenin nasıl yapılacağına ve sözleşmenin sona ermesi hükümlerine ilişkin olduğu, asıl davada davalıların ediminin tek seferde, alıcının ediminin ise sözleşmenin 10. maddesinde iki aşamada ifa edileceğinin kararlaştırıldığı, bu hususun alıcının ödeme takvimine ilişkin olduğu, sözleşme tarihinde ilgili alt mevzuatın yürütmesinin durdurulmasına karar verilip sözleşmede de yarışma usulüne ilişkin her hangi bir belirleme olmadığı, somut olayda davacı-birleşen davalının ihale katılma yeterlilik şartlarına haiz olmakla ihaleye katıldığı, fakat düşük teklif vermesi nedeniyle elendiği, bu durumda işin tamamlanmasında davalı-birleşen davacılara atfedilecek her hangi bir kusur bulunmadığı gerekçesiyle davacı-birleşen davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı-birleşen davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasıyla yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle, asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulü ile 3.118.562,00 TL'nin birleşen davada davacı ... Tur. Tek. İnş. Tic. Yatırım A.Ş.’ye faiziyle birlikte verilmesine, 3.118.562,00 TL'nin birleşen davada davacı ... Mobilya İmalat Ener. Ür. San. A.Ş.'ye faiziyle birlikte verilmesine, sözleşme kapsamında verilen senetlerin birleşen dosya davacılarına iadesine karar verilmiş, hüküm, asıl davada davacı-birleşen davada davalı .... vekili ve birleşen davada davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, rüzgar elektrik santrali projesi satışına ilişkin sözleşmedeki şartın gerçekleşmemesi nedeniyle avans olarak ödenen tutarların iadesi; birleşen dava ise edimlerin yerine getirilmiş olması nedeniyle bakiye bedelin tahsili ve teminat olarak verilen senetlerin iadesi istemine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosyadaki yazılara, Bölge Adliye Mahkemesince 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 373/3 hükmü uyarınca uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre, asıl davada davacı-birleşen davada davalı .... vekilinin ve birleşen davada davacılar vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.
V. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, asıl davada davacı-birleşen davada davalı .... vekilinin ve birleşen davada davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine, takdir olunan 40.000,00 TL duruşma vekâlet ücretinin taraflardan alınarak yek diğerine verilmesine, 02.04.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.