"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/328 Esas, 2025/953 Karar
HÜKÜM : Davanın kabulü
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/12 E., 2022/197 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde 2019/... sayı ile tescilli "Motosiklet İçin ..." başlıklı tasarımın sahibi olduğunu, davalı şirket tarafından müvekkili şirkete gönderilen ihtarnamede TÜRKPATENT tarafından müvekkiline ait 2019/... tescil numaralı "..." başlıklı tasarıma konu ürünleri kapsayan müvekkili şirketin faaliyetlerinin sona erdirilmesinin istendiğini, kendilerine ait olan tasarıma konu ürünün müvekkili şirket tarafından kullanıldığı ifade edilerek davalı tarafından kilitlerin aynı olduğunun da ikrar edildiğini, söz konusu tasarımın müvekkili şirketin tescilinden daha sonraki bir tarihte yine davalı tarafından tescil edildiğinin öğrenildiğini, bunun üzerine müvekkili tarafından davalıya cevabi ihtarname ile "davalının müvekkili şirketin tescilli tasarımına konu ürünü kapsayan faaliyetlerini durdurmasını, aksi halde kanuni yollara başvurulacağı" hususlarının ihtarname ile tebliğ edildiğini, müvekkili tarafından gönderilen bu ihtarnamenin cevapsız bırakıldığını, davalının söz konusu eyleminin, müvekkilinin tescilli tasarımdan doğan haklarını ihlal ettiğini ileri sürerek davalı adına 2019/... sayı ile tescilli "..." başlıklı tasarımın hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde, müvekkili şirketin TÜRKPATENT nezdinde 2019/... sayı ile tescilli "..." başlıklı tasarımın sahibi olduğunu, davacı adına tescilli olan tasarımın motosiklet için ... ürününü içerdiğini, müvekkili şirket tarafından tescil edilen ürün ile davacı tarafından tescil edilen ürünlerinin birbirlerinden tamamen farklılık taşıdığını, müvekkiline ait kilit tasarımında, kilidin çantanın dışında görünmeyecek şekilde içeride gizlenmiş teknik detaylara sahip olduğunu, davacı tasarımında ise kilide ilişkin herhangi bir ibare bulunmadığını, müvekkili şirkete ait kilidin spesifik ayırt edici niteliklere sahip bir kilit olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hükümsüzlüğü istenilen 2019/... tescil no.lu tasarımın tescil başvuru tarihi olan 17.12.2019 tarihinden daha önce 23.02.20 19... .12.2019 tarihlerinde kamuya sunulmuş olduğu ve böylece yenilik kriterini taşımadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, 2019/... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmiş, hüküm davalı tarafça istinaf edilmiştir.
IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı adına kayıtlı 2019/... tescil numaralı "motorsiklet çanta kilidi"nin 17.12.2019 tarihinde başvurusunun yapıldığı, bu tasarım tescilinin ayırt edilemeyecek kadar benzerinin 23.02.2019 tarihinde kamuya sunulmuş olduğu, yenilik ve ayırt edicilik özelliklerinin bulunmadığının bilirkişi raporu ile tespit edildiği, davalı vekilinin istinaf dilekçesinde tasarımı tescil tarihinden önce makul bir süre tescilsiz kullandığını ve 09.03.2018 tarihinde davacıya satıldığını beyan ettiği, 09.03.2018 tarihli faturanın başvuru tarihi olan 06.12.2019 tarihinden ve 12 aylık rüçhan süresinden de önce olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, tasarımın hükümsüzlüğü talebine ilişkindir.
B.Değerlendirme ve Gerekçe
1.İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre davalı tarafın temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2.6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 57. maddesinin ikinci fıkrasına göre; koruma talep edilen bir tasarımın, başvuru tarihinden veya rüçhan talebi varsa rüçhan tarihinden önceki on iki ay içinde tasarımcı veya halefi ya da bu kişilerin izni ile üçüncü bir kişi tarafından veya tasarımcı ya da halefleri ile olan ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması hâlinde tasarımın yeniliği ve ayırt edici niteliği etkilemez. Somut olayda ise nihai hükmü veren Bölge Adliye Mahkemesince, yukarıda yazılı hüküm dikkate alınarak ve İlk Derece Mahkemesi gerekçesinden farklı olarak, dava konusu tasarımı taşıyan ürünün 09.03.2018 tarihinde davacıya satıldığını gösterir 09.03.2018 tarihli faturanın dosyaya sunulduğu, bu tarihin tasarım başvuru tarihi olan 06.12.2019 tarihinden önce ve 12 aylık rüçhan süresinden de önce olduğu hususu gerekçeye dahil edilmiştir. Ancak anılan gerekçe kurulmadan önce davacının, davalı taraf istinaf dilekçesinde de beyan ile itiraz ettiği faturanın sıhhatinin tespiti gerekmektedir. Bu durumda Bölge Adliye Mahkemesince, davacının bu faturayı kabul etmediği de gözetilerek, faturanın taraf defter kayıtları üzerinde tespiti yahut yetkili vergi dairesi kanalı ile sorgulanması ve faturadaki ürün ile dava konusu ürünün aynı olup olmadığının tespiti neticesinde varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
VI. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, HMK'nın 373/2 hükmü uyarınca dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine, 25.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.