"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI:2023/1878 Esas, 2025/915 Karar
HÜKÜM:Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ:Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI:2019/334 E., 2023/242 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve
Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; Türkiye'nin en büyük holdinglerinden biri olan müvekkili şirketin “...” markası altında denim kumaşları ürettiğini, tescilli patent dokümanının, bir elastik performans filamanı ve bir elastik
olmayan kontrol filamanından oluşan bir çekirdek ile bu çekirdeği çevreleyen eğrilmiş kesik
pamuk elyafından bir lifli kılıftan oluşan karma ipliği içeren denim kumaşları açıkladığını, müvekkili şirketin tescil edilmiş dava konusu patente konu ürünlerin satışı
hususunda münhasır lisans hakkı sahibi olduğunu, davalı ... ... San. .... A.Ş. tarafından üretildiği ve diğer davalı ...
... A.Ş. tarafından satışa sunulduğu tespit edilen
ürünlerin müvekkili şirketin patentini ihlal ettiği, davanın konusu ..., ..., ..., ... ve ... kodlu kumaşların tamamının
davalı tarafından üretilip, satışa sunulduğunu, bu kumaşların her birinin aynı temel özellikleri
taşıdığını, müvekkili şirketin patent korumasına konu iplikler kullanılarak elde edildiğini,
dolayısıyla tamamının davacı şirketin üzerinde lisans hakkına sahip olduğu 2017 ... sayılı
patenti ihlal ettiğini ileri sürerek müvekkilinin patentten doğan haklarına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitini, ...'ini, ref'ini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davacı şirketin, dava dilekçesinde belirtilen aksine kesinlikle çekişmeli 2017/... sayılı
patentin mutlak lisansı olmayıp adi lisans sahibi olduğunu, dava dilekçesinde sunulan tüm ürünler yönünden yapılan yorumlarda, hiçbir şekilde dava
konusu patentin 1. istemindeki unsurların değerlendirilmediğini, 1. istemdeki unsurlar ile
dava konusu ürünlerdeki bu unsurların varlığının tartışılmadığını, istem/ürün analizi
yapılmadığını, dava konusu ürünlerin çekişmeli patentin koruma kapsamı
dışında kaldığını, dava konusu patentin aynen ve/veya eşdeğer unsurlar kullanılmak suretiyle
ihlalinin söz konusu olmadığını, müvekkillerinin eylemlerinin patent ihlali olmadığı için haksız rekabet de oluşturmayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının dayanak patentin lisans hakkı sahibi olduğu, davalıların herhangi bir lisansa dayalı olmaksızın ve dava konusu kumaş ürünlerinin başkaca hangi yöntem ile üretildiklerini iddia ve ispatlayamadıkları, üniversite ortamında yaptırılan test ve aldırılan uzman bilirkişi raporuna göre, davalı tarafça üretilip piyasaya arz edilen ..., ..., ..., ..., ... kodlu kumaşların davacı
tarafın lisans sahibi olduğu 2017/... tescil numaralı patent belgesindeki istem ve
korunacak unsurlar kapsamında yer alan tanımlama özelliklerini kapsadığı, böylece davacının patentten doğan haklarının ihlal edildiği, patentten doğan haklara tecavüz yönünden davanın kabulü gerektiği, artık kümülatif koruma ilkesinden vazgeçildiği, davacının haksız rekabet iddiası patent hakkına dayandığından aynı zamanda haksız rekabetin oluştuğundan söz edilemeyeceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalıların davacının lisans yoluyla hak sahibi olduğu 2017/... tescil numaralı patentten doğan haklarına tecavüzünün tespitine, önlenmesine, bu cümleden olmak üzere tecavüz teşkil eden davalı tarafa ait ..., ..., ... ve ... kodlu ürünlerin üretilmesinin ithali, ihracı, stoklanması, dağıtımı, satış ve tanıtımı veya herhangi bir şekilde ... mevkine konulmasının, ticari amaçla elde bulundurulmasının önlenmesine, patent tecavüzünün durumunun sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, bu cümleden olmak üzere ihlal teşkil eden üretilmiş, stoklanmış, depolanmış, satışa sunulmuş olan ürünlerin toplanmasına ve imhasına, haksız rekabete ilişkin talep yönünden davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davalılar vekilince istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalılar vekilinin usule ilişkin istinaf taleplerinin incelenmesinde davacının lisans sözleşmesi ile davaya konu edilen patentin korunması için patent sahibine yapacağı bildirimden itibaren 30 gün içinde patent sahibi tarafından önlem alınmaması halinde davacının koruma için gerekli işlemleri yapması için yetkili kılındığı, davacı tarafından patent sahibine bildirim yapıldığı, buna rağmen patent sahibi harekete geçmediğinden, lisans sözleşmesi inhisari lisans sözleşmesi olmasa bile işbu davayı açabileceği, Yargıtay kararları ile bu bildirimin dava şartı değil, ispat şartı olduğunun kabul edilmesi nedeniyle, patent sahibi şirketin yargılama sırasında bu konuda başka dava da açmadığı anlaşıldığından, usule ilişkin istinaf talepleri kabul edilmediği, esasa ilişkin istinaf taleplerinin incelenmesinde; davaya konu kumaşların davalı ... .... San. ve .... A.Ş. tarafından üretildiği ve diğer davalı tarafından satıldığına dair taraflar arasında bir ihtilaf bulunmadığı, davacı tarafından davalı ... .... San. ve .... A.Ş.'ye karşı açılan ve takip edilmediği için açılmamış sayılan 2017/542 E. sayılı davanın konusunun da aynı ürün kodlu kumaşlar oldukları, davalı ... .... San. ve .... A.Ş. vekilinin bu dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde açıkça bu kumaşları 2017/... tescil numaralı patent kapsamında ürettiklerini beyan ettiği, kumaşın üretiminde kullanılan ipliklerin patent sahibi dava dışı şirketten satın alındığına dair iddiasını ispatlayacak bir delil sunmadığı, tamamı tekstil konusunda uzman bilirkişilerden oluşan heyetten alınan 21.12.2022 tarihli kök ve 28.05.2023 tarihli ek bilirkişi raporunda laboratuvarda yapılan analizler incelenerek davalılara ait kumaşların davacının hak sahibi olduğu patentin koruma kapsamında olduğuna dair görüş bildirildiğinden patente tecavüzün tespiti ve önlenmesi davasının kabulüne karar verilmesinin yerinde olduğu gerekçesiyle davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalılar vekilince temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacının lisans yoluyla hak sahibi olduğu patente tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, meni ve refi istemlerine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine, 25.03.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.