"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1166 Esas, 2025/521 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/156 E., 2022/169 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı-karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava konusu meblağ 816.000,00 TL'nin altında bulunduğundan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369/2 hükmü gereğince duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacı- karşı davalı vekili asıl dava dilekçesinde; müvekkilinin 30 yıldan uzun süredir ayakkabı imalatı ve malzeme temini ile iştigal ettiğini, dava konusu davalıya ait ayakkabı taban pompası ve ayakkabı taban pompası kapağı olup nihai kullanıcının normal kullanımı esnasında görmesi mümkün olmayan, görünen yerleri ile koruma elde edemeyen ve tasarım hukuku kapsamında tescile konu edilmesi mümkün olmayan ürünler olduğunu, davalının tasarımının yenilik ve ayırt edicilik özelliğinin bulunmadığını belirterek ... numara ile tescilli tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiş, karşı davaya cevabında; karşı davanın reddini istemiştir.
II. CEVAP
Davalı-karşı davacı vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; müvekkili şirket adına tescil edilen tasarım ve faydalı model olarak bilinen sistemin davacı-karşı davalının belirttiği sistemden tamamen farklı olarak yay sisteminin kaldırılması ve bilye valfler ile çalışan bir sistem olduğunu, tescili sağlanan sisteminin 2012 yılından önce müracat edildiği şeklindeki iddiaların gerçek olmadığını, davacı-karşı davalının müvekkili adına tescilli faydalı model ve tasarımı haksız ve onay almadan kullandığını, müvekkilini zarara uğrattığını belirterek asıl davanın reddini istemiş, karşı dava dilekçesinde; tasarıma tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, meni, refi ve maddi tazminat talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu ... numaralı tasarımın, ayakkabı pompası ve ayakkabı taban pompası kapağının kullanım sırasında görünme durumunun söz konusu olmaması nedeni ile tasarım korumasından yararlanamayacağı, ancak şartları oluşması halinde faydalı model korumasından faydalanabileceği, somut olayda 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 56. maddesine göre hükümsüzlük koşullarının oluştuğu, bir ayakkabı dava konusu tasarımdan bağımsız olarak kullanılabilir ise de dava konusu tasarımın ayakkabı ile birleşik ürün oluşturmak durumunda kalacağı, dolayısı ile dava konusu tasarımın ayakkabı ile birleşik ürün olduğu, itirazların bu bakımdan yerinde olmadığı, karşı davaya ilişkin tazminat isteminde bulunulmuş ise de, bu hususta deliller sunulmadığı, ayrıca davalı/ karşı davacıya ait ... numaralı tasarımın ayakkabı pompası ve ayakkabı taban pompası kapağının kullanım sırasında görünme durumunun söz konusu olmaması nedeni ile tasarım korumasından yararlanamayacağı, SMK'nın 56/1-a hükmü uyarınca hükümsüzlük koşullarının oluştuğuna dair yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler ışığında hükümsüzlük kararının tescil başvuru anından itibaren sonuç doğuracağı ve tasarım tescilinin hiç doğmamış gibi kabul edileceği, bu nedenle tasarım hakkına tecavüz ve buna bağlı tazminat talepleri koşullarının da somut olay bakımından oluşmadığı gerekçesiyle asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davalı-karşı davacı vekilince istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı-karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı-karşı davacı vekilince temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Asıl dava, endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü; karşı dava ise endüstriyel tasarıma tecavüz ve haksız rekabetin tespiti meni refi, tazminat istemlerine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı-karşı davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda belirtilen temyiz giderinin temyiz edenden tahsiline, 13.01.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.