"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1242 Esas, 2025/491 Karar
HÜKÜM : Kısmen kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ: Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/178 E., 2023/172 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369/2 hükmü gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
1.Davacı-karşı davalı vekili asıl dava dilekçesinde; müvekkilinin 1999 yılından itibaren ... adresinde "... HAMBURGER" adı ile faaliyet gösterip 2020/119639 tescil numaralı "by ... 2002" ibareli, 2011/29121 tescil numaralı "... ..." ibareli markaların sahibi olduğunu, davalının aynı isim, konsept, tabela ve sektörde davalı adresinde ve franchise yoluyla açılan yaklaşık 24 şubede "..." adı altında faaliyet gösterdiğini, işbu durumun marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğini, bu nedenle davalı tarafa Kartal 23. Noterliğinin 11.05.2021 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile ihlalin düzeltilmesinin ihtar edildiğini, karşı tarafın Beyoğlu 57. Noterliğinin 04.06.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile dava konusu durumu kabul etmediklerini cevabi ihtarname ile beyan ettiklerini, davalı yanın müvekkili adına tescilli markalar ile ayniyet derecesinde benzer tescilsiz işaretleri müvekkilinin hizmet verdiği sektörde kullandığını, bu kullanımların karıştırılmaya sebebiyet verdiğini iddia ederek davalı eylemlerinin haksız rekabet ve marka hakkına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, fiillerin durdurulmasına ve önlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
2. Davalılar-karşı davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin "..." ibaresi üzerindeki tanıtım faaliyetlerinin akabinde, karşı davalı yanın 2010 yılında faaliyette bulunmasına karşın 10 yıl sonra –bu tanıtım faaliyetlerinden sonra- "..." isimli marka tescili için 4 adet marka başvurusu yapıp 3’üne müvekkili tarafından itiraz edildiğini, müvekkili tarafından karşı davalı yan tarafından müracaatı gerçekleştirilen bir markanın gözden kaçırıldığını, "by ... 2002" ibareli 2020/119639 tescil numaralı markanın tescil ediğini, "by ... 2002" ibareli 2020/119639 tescil numaralı marka başvurusunun müvekkilinin tanıtım faaliyetlerinin akabinde kötüniyetli olarak gerçekleştirildiğini, öte yandan müvekkili adına tescilli 2019/92986 tescil numaralı "Burger 200 By ... Steakhause" ve 2019/92997 tescil numaralı "Burger 220 By ... Steakhause" markaları ile iltibas yarattığını, asıl davacı/karşı davalı yanın tüm bu marka başvurularından önce 2020 yılının Mart ayında müvekkili ile görüşüp "... ..." markasını astronomik bir bedel ile satmayı teklif ettiğini, müvekkili tarafından bunun kabul edilmemesi üzerine karşı davalı yan tarafından tescil başvurularının yapıldığını iddia ederek karşı dava bakımından 2020/119639 tescil numaralı markanın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalılar-karşı davacılar vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; davalı müvekkilinin 2016 yılında kurulup "... STEAKHAUSE" markası ile üretim ve satışa başladığını, markasının 2017/97358 tescil numarası "... STEAKHAUSE" ibaresi ile tescilli olduğunu, 2019 yılında BURGER alanında da hizmet vermeye başlayıp 2019/929 86... /92997 tescil numaralı markaları tescil ettirdiğini, davalının 2019 yılında üretim yapmaya başladığını, 46 şube ile hizmet vermekte olup, aylık ortalama davacının 9000 katı olacak şekilde 35 milyon TL civarında cirosu olduğunu, markanın tanıtımı için milyonlarca lira harcandığını, davacının dava dilekçesinde belirttiğinin aksine, davacının "... HAMBURGER" ismini 2020 yılından sonra kullanmaya başladığını, davacı tarafından "..." markasının adlarına tescilli oldukları beyan edilse de "by ... 2002" ibareli markanın sahibi olduğunu, davacının hiçbir şekilde "by ... 2002" ismini kullanmadığını, ayrıca bu markayı 2020 yılında tescil ettirdiğini, davacı yan tarafından "... HAMBURGER" isminin tüm Türkiye’de tanıtıldığı iddia edilse dahi, işbu markanın marka haline getirilip tanıtılmasının müvekkili tarafından yapıldığını, davacının kötüniyetli olduğunu, davacı markaları ile müvekkilinin kullanımlarının benzer olmadığını beyan ederek asıl dava bakımından davanın reddini istemiştir.
2. Asıl davacı-karşı davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin 1999 yılından beri faaliyette olup karşı yandan 20 yıl önce kurulan bir işletme olduğunu, kötüniyet iddialarının mesnetsiz ve yersiz olduğunu, karşı davacı yanın yazılı, görsel mecralarda kullanılan tescilsiz işaretler ve tanıtımı yapılan ürünler ile ilgili sektörde herkes tarafından bilinen müvekkilinin "... HAMBURGER" ibareli tescilli markası ile müvekkili ile özdeşleşen ürünlerine kullanımlarını yaklaştırdığını ve kötü niyetli olarak müvekkilinin markalarından haksız faydalandığını, müvekkilinin işletme ve markasının Trabzon’da doğmuş olsa da, çok daha geniş bir çevrede tanınır ve bilinir olduğunu beyan ederek karşı davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davada davacının tescilli markası ile davalının fiili kullanımı bir bütün olarak tüketicide bıraktığı genel intiba gözetildiğinde, keza davacının dosyada görseli bulunan fiili kullanımının tescilinden farklı olması da gözetildiğinde iltibas veya ilişkilendirme dahil karıştırma ihtimali bulunmadığı ve böylece davalıların davacı taraf markasından doğan haklarına tecavüz veya buna bağlı olarak haksız rekabetinin olmadığı gerekçesiyle asıl davanın reddine; davacı/karşı davalının "..." ibaresini 43. sınıfta yer alan hizmetlerde 2011 yılından itibaren tescil ettirerek kullanmaya başlamakla, davalı/karşı davacıya göre söz konusu ibare üzerinde öncelikli hak sahibi olduğu, bu bakımdan sonrasında aynı esas unsurlu marka tescil başvurularını seri marka oluşturma amacıyla yaptığı ve bu şekildeki tescilinin kötüniyet teşkil etmediği, ayrıca hükümsüzlüğü talep edilen ve erkek kafası, hamburger ekmeği şekli ile "by ... 2002" ibaresini ihtiva eden markanın davalı/karşı davacı markalarından farklı olması, dolayısıyla yanaşma suretiyle bu markalara benzeşmek suretiyle haksız bir fayda elde etme amacı da taşımadığı ve böylece davacı/karşı davalıya ait 2020/119639 tescil nolu markanın 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6/9 hükmü anlamında hükümsüzlük şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle karşı davanın reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı-karşı davacının karşı davaya ilişkin istinaf taleplerinin reddine, davacı-karşı davalının asıl davaya ilişkin istinaf talebinin kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılması gerekmediğinden kazanılmış haklar korunarak yeniden hüküm kurulmasına, davalının "..." markasını 43. sınıfta "yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri" için merkez ve şubelerinin tabelalarında, internet alan adında ve internet sitesinde kullanmasının davacının marka haklarına tecavüz teşkil ettiğinin kabulü gerektiği gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulüne, davacı adına tescilli 2011 29121 tescil numaralı "... ..." markası ile benzerlik arz eden ve davalı tarafça işletmelerinde kullanılan "..." markasının yer aldığı tabelalarının, broşürlerin ve her türlü materyalin, bunlara bağlı olarak www....burger.com web sitesinin alan adının ve site içeriğindeki kullanımlarının davacının 2011/29121 tescil numaralı markasından kaynaklanan haklarına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, markaya tecavüzün önlenmesine ve durdurulmasına, www....burger.com alan adına erişimin engellenmesine, haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve durdurulması taleplerinin reddine, bu aşamada ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebinin reddine, karşı davanın reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Asıl dava, marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve kaldırılması, karşı dava ise marka hükümsüzlüğü taleplerine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI.SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı/karşı davacılara yükletilmesine, davacı/karşı davalıdan temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 03.02.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.