"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla)
SAYISI : 2024/199 Esas, 2025/72 Karar
HÜKÜM : Kısmen kabul
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, Yargıtayca duruşma istemli olarak taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 13.01.2026 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı ... mirasçıları vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında yapılan sözleşme ile davalı şirketin patlayıcı madde satış ve temin işlerinde ... illeri ve sınırları içinde yapacağı faaliyetlerin müvekkili acenteliğinde yapılması konusunda anlaştıklarını, davalının müvekkilinin komisyon ücretini ödemediğini, sözleşmeye aykırı davrandığını, müvekkilinin komisyon alacağının yanı sıra cezai şart alacağının da doğduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 190.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini 835.911,96 TL'ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığını, sözleşmenin asli tarafının ... olduğunu, sözleşmenin 22.04.2013 tarihinde feshedildiğini, komisyon bedelinin ödendiğini savunarak davanın reddini istemiş, ıslah dilekçesine karşı zamanaşımı def'inde bulunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, acentelik sözleşmesinde sözleşmenin tarafının davacı ... olduğu, bu kapsamda aktif dava ehliyetinin bulunduğu, bilirkişi kurulu tarafından davacının davalıdan 668.012,35 TL komisyon alacağı bulunduğunun tespit edildiği, davacı vekili dava dilekçesini açıklayarak dava dilekçesindeki komisyon alacağı talebinin 189.999,00 TL olduğunu beyan etttiği, davanın kısmi alacak davası olduğu, bu itibarla ıslahla arttırılan miktar yönünden zamanaşımı def'inin değerlendirilmesi gerektiği, acentelik sözleşmesinden doğan tüm davaların 5 yıllık zamanaşımı süresine tabi bulunduğu, fesih tarihinin 2013, ıslah dilekçesinin tarihinin ise 2020 olduğu dikkate alındığında 5 yıllık sürenin dolduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, 189.999,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
IV. TEMYİZ
A.Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, acentelik sözleşmesinden kaynaklı komisyon alacağı talebine ilişkindir.
B.Değerlendirme ve Gerekçe
1.Dosyadaki yazılara, İlk Derece Mahkemesince 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 373/4 hükmü uyarınca uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. İlk Derece Mahkemesince dava kısmen kabul edildiğinden davacı tarafın yaptığı yargılama masrafları kabul-ret oranına göre oranlama yapılarak taraflara tahmil edilmesi gerekirken davacı tarafından yapılan tüm yargılama masraflarının davalıdan tahsiline karar verilmiş olması bozmayı gerektirir. Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK'nın 370/2 hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.
V.SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bent uyarınca davalı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (3) numaralı bendinde yer alan “Davacı tarafça karşılanan 25,20 TL başvurma, 12.978,83 TL peşin harç, 6.753,05-TL tebligat-posta ve bilirkişi masrafından ibaret toplam 19.757,08 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,” ibaresinin çıkartılarak yerine “Davacı tarafça ödenen 25,20 TL başvurma harcı ile 12.978,83 TL peşin harç olmak üzere toplam 13.004,03 TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, davacılar tarafından yapılan diğer yargılama masraflarından kabul-ret oranına göre hesaplanan 1.534,93 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine” ibaresinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacı mirasçılarına yükletilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davalıya iadesine, 15.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.