"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1916 Esas, 2025/504 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2018/1082 E., 2019/513 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 24.12.2015 tarihli bir ön protokol imzalandığını, protokolün, dava dışı borçlu şirketin kredi borçlarının geri ödenmesine yönelik olarak başlatılan icra takip dosyası kapsamında 17.12.2015 tarihinde yapılan icra ihalesinde, banka adına satın alınan ve yine bankaya ipotekli ... Köyü 5 parselde kayıtlı arsa, fabrika binası, makine ve tesisatların, protokole konu gayrımenkulde 2. dereceden ipotek alacaklısı olan davacıya alım hakkı tanınması ve bu hakkın kullanmasına ilişkin şartların belirlenmesi amacıyla taraflar arasında tanzim ve imza edildiğini, davacının, ihalenin kesinleşmesi ve banka adına tapu tescili için müvekkil üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, ancak protokolün 3. maddesindeki "... İş bu alım hakkına ilişkin bir yıllık süre boyunca, protokole konu taşınmaz ve makine/tesisatların kullanımı 2. Derece ipotek alacaklısı /... İnşaaat Ltd.Şti. bırakılacağı ..." açık hükmüne rağmen, davalı banka tarafından taşınmaz ve makine/tesisatların kullanımının bırakılmadığını, tesliminin yapılmadığını, bankanın edimini yerine getirmesi adına son çare olarak taksitlerin ödenmesinin dondurulmak zorunda kalındığını, kusurlu ve haksız davalının, taksitlerin ödenmediği tezi ile 21.10.2016 tarihli ihtarı ile protokolü sona erdirdiğini, bankanın toplamda 754.266,01 TL haksız kazanç elde edip sebepsiz zenginleştiğini ileri sürerek İstanbul 1. İcra Müdürlüğü'nün 2017/38228 E. sayılı dosyasına davalı tarafın yaptığı itirazının iptali ile icra takibinin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava dışı şirketin borçların ödenmemesi nedeni ile kredilerin kat edildiğini, ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi yapılarak satışa çıkarıldığını, taşınmazın bankaya ihale edildiğini, davacının 8.500.000,00 TL bedelle taşınmazı satın almak istediğini bildirdiğini, davacı ile davalı arasında, 24.12.2015 tarihli protokol imzalanıp 12 eşit taksitle toplam 9.254.432,98 TL'nin müvekkiline ödeneceği kararlaştırılarak taşınmaz ve eklentilerinin davacıya teslim edildiğini, davacının protokol gereği taksit ve kira bedellerinden ilki olan 29.01.2016 tarihli 771.147,28 TL'yi dahi yatırmayarak protokolü ihlal ettiğini, müvekkilinin yaklaşık 9 ay daha ödemelerin yapılmaması ve taşınmazın davacı yanca kullanılmaya devam etmesi üzerine 21.10.2016 tarihli ihtarnameyi keşide edip taşınmazın tahliyesini istediğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasındaki sözleşmenin 2. maddesinin "Konu" başlıklı bölümünün 5. fıkrasının 2. paragrafında açıkça sözleşmenin imzalanması ile protokole ek 2. tabloda gösterilen makina ve techizatların eksiksiz ve çalışır olarak protokolün imzalanması ile teslim alındığının belirtildiği, teslimin gerçekleştirildiği, davacının, davalı tarafça kendisine çekilen ihtarname anına kadar ve ihtarnameye cevabında da teslimin gerçekleşmediğine dair bir itiraz ve ihtarının olmadığı, keza taraflar arasındaki protokol kapsamında davacının düzenlenen ödeme taahhütlerine uymadığı, protokolün 2. maddesinin 3. fıkrasının 5. paragrafında açıkça; " 2. Derece ipotek alacaklısı/... İnşaat Ltd.Şti., işbu ön protokol maddelerinde düzenlenen ve protokolün ayrılmaz bir parçası olan Ödeme Planında yer alan ödeme ve taahhütlerini her ne sebepten olursa olsun yerine getirememesi halinde, o ana kadar ödemiş olduğu meblağlar hiçbir şekilde kendisine iade edilmeyeceğini ve taşınmazın ... firmasına bırakılan kullanım hakkı bedeli olarak Bankaya ait olacağını gayri kabili rücu kabul, beyan ve taahhüt etmiştir," hükmünün düzenlendiği, davacının protokol gereği ödemeleri yapmadığı ve protokolü ihlal ettiği gözetildiğinde protokolün 2. maddesinin 3. fıkrasının 5. paragrafında düzenlenen davacı ödemelerinin kullanım bedeli olarak kabul edileceğine dair hüküm uyarınca davacının, davalıya ödenen kısmı da talep edemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, tüm istinaf sebeplerinin gerekçeli kararda tartışılıp değerlendirildiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, itirazın iptali ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 14.01.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.