"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/3713 E., 2025/3780 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Muğla 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/304 E., 2023/100 K.
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı işverene ait iş yerinde müvekkilinin 01.01.2000´den 2006 yılı Haziran ayına kadar olan dönemdeki çalışmalarının tüm sigorta kolları kapsamında kabul edilmesi gerektiğinin tespitini talep ve etmiştir.
II. CEVAP
1-Davalı vekili, davacının yabancı uyruklu sözleşmeli öğretim görevlisi olarak her yıl yeniden düzenlenen Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan 1 (bir) yıllık Tip Sözleşmelerle Fen Fakültesinde çalıştığını, uzun vadeli (emeklilik) sigorta primlerinin 2001 - 2002 yıllarında sözleşmede hastalık primi olarak geçmekte ve bu primlerin kesilmesinin de kişinin isteğine bağlı olduğunu, ancak davacının uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmayacağına dair bir talebi olduğu için 08.10.2003 tarihine kadar maaşından malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta primlerinin kesilmediğini, davacının sözleşme gereğince brüt ücretinde kesinti olmasını istemediği için böyle bir talepte bulunduğunu, söz konusu dilekçesinde davacının maaşından herhangi bir sigorta priminin kesilmesini istemediğinin açıkça anlaşıldığını beyan ederek, davanın reddini talep etmiştir.
2-Fer’i müdahil ... Başkanlığı vekili, davacının 15.01.2000 – 14.09.2003 tarihleri arasında bildirimleri yapıldığından anılan dönemler yönünden hukuki yararının bulunmadığını, 14.09.2003 - 01.06.2006 tarihleri arasında kısa ve uzun vadeli kollardan bildirimin bulunmadığını, davacının çalışmaları kesintiye uğradığından hak düşürücü sürenin 14.09.2003 tarihinden sonrası dönem yönünden geçtiğini, re’sen araştırma ilkesinin uygulanması gerektiğini, eylemli ve gerçek çalışmanın ispat edilemediğini, davanın tümden reddinin gerektiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin, 16.03.2023 tarihli kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunmuş olup Bölge Adliye Mahkemesinin 04.07.2024 tarihli kararı ile yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraflar temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Dairemiz kararında; "... Somut olayda Bölge Adliye Mahkemesi tarafından 506 sayılı Kanun'un 3/II-A maddesi kapsamında değerlendirme yapılmış olup eldeki davada davacı Azerbaycan vatandaşı olup 15.01.2000 tarihinden uzun vadeli sigorta kollarından bildirimi olmakla 15.02.2002'de Kuruma verdiği dilekçe ile kısa vadeli sigortalılık kollarından talebe uygun bildirim yapıldığı anlaşılmakla Mahkemece kısa vadeli sigortalığının 30.04.2003 tarihine kadar kabul edilmesi yerinde görülmemiş olup talep üzerine kısa vadeli sigortalılık kollarından bildirilen dönemlerinin kısa vadeli sigortalılık kolundan sayılması gerektiği değerlendirildikten sonra karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile karar verilmesi hatalı olup bozma nedenidir... " gerekçesiyle karar bozulmuştur.
B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozma Sonrası Verilen Karar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabul kısmen reddine dair karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı ve fer'i müdahil Kurum temyiz dilekçesinde; davanın reddine dair hüküm kurulması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, tüm sigorta kollarına tabi çalışmanın tespiti istemine ilişkindir.
Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
04.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.