"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Van Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/2045 E., 2025/194 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Muş İş Mahkemesi
SAYISI : 2024/159 E., 2024/344 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı .............. A.Ş.’de çalışırken iş sözleşmesi feshedilen davacının açtığı işe iade davasının kabulü ile tazminata hükmedildiğini, iş sözleşmesinin haksız şekilde feshedilmesi üzerine bağlanmış olan iş kaybı tazminatının da kesilmesi üzerine açılan davada kabul kararı verildiğini, iş kaybı tazminatı alması nedeni ile Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından bu dönemde ödenen yaşlılık aylıklarının yersiz olduğu belirtilerek borç çıkartıldığı, oysa davacının bu dönemde fiili bir çalışması bulunmadığını belirterek menfi tespit, Kurum işleminin iptali ile yaşlılık aylığından yapılan kesintilerin Kurumdan tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacının borcu olmadığının tespitine, kesinti yapılmasına yönelik Kurum işleminin iptaline ve yapılan kesintilerin iadesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, Kurum işleminin yerinde olduğunu, eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulduğunu, vekalet ücretinde hata yapıldığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, iş akdi özelleştirme nedeni ile feshedildikten sonra kendisine yaşlılık aylığı bağlanan davacının, Türkiye İş Kurumundan iş kaybı tazminatı alması ve prim kesintilerinin Kuruma bildirilmesi nedeniyle 5535 sayılı Kanun'un 30. maddesi kapsamında ödenen yaşlılık aylıklarının Kurumca kesilerek borç çıkarma işleminin yerinde olup olmadığına ilişkindir.
1-Dosya kapsamı incelendiğinde, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle, Türkiye İş Kurumunca ödenen iş kaybı tazminatının, 4046 sayılı Kanun'un 21. maddesi kapsamında bir ödeme olması, davacının fiili çalışması olmadığı halde çalıştığı işten ayrılmadığı gerekçesiyle 5535 sayılı Kanun'un 30. maddesinin 2. fıkrası kapsamında ilgili dönem yönünden yaşlılık aylığının kesilmesi ve bu dönemde yapılan ödemelerin borç çıkarılması işleminin yerinde olmamasına göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bentler dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-İlk Derece Mahkemesi hükmü incelendiğinde, dava konusu işlemlerden birinin 45025115 sayılı işlem olduğu halde sehven 4525115 yazılması yerinde görülmemiştir.
3-2-HMK'nın 304. maddesi; "(1) Hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir. Hüküm tebliğ edilmişse hâkim, tarafları dinlemeden hatayı düzeltemez. Davet üzerine taraflar gelmezse, dosya üzerinde inceleme yapılarak karar verilebilir.
(2) Tashih kararı verildiği takdirde, düzeltilen hususlarla ilgili karar, mahkemede bulunan nüshalar ile verilmiş olan suretlerin altına veya bunlara eklenecek ayrı bir kâğıda yazılır, imzalanır ve mühürlenir." hükmüne amir olup, İlk Derece Mahkemesi kararında her ne kadar gerekçenin son kısmında tashih şerhi var ise de şerhin belirtilen yasa maddesinin 2. bendine uygun olmadığının gözetilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun’un 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,
2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davalı Kurum vekilinin itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün (1) no.lu bendindeki "4525115" ibaresinin silinerek yerine "45025115" ibaresinin yazılmasına,
3. İlk Derece Mahkemesi hükmünün gerekçesinin son kısmındaki "Tashih Şerhi: Hükmün 2 no.lu bendinde davacıdan yapılan kesintilerin ifadesi yerine davalıdan ifadesi kullanılması sebebiyle harf hatası yapıldığı farkedilmiş re'sen düzeltme yapılmıştır. Buna göre;
"2-)Davalı Kurumun dava açılana kadar 06.05.2022 tarihli 4525115 sayılı 19.995,88 TL ve 06.05.2022 tarihli 45025800 sayılı 2.000,00 TL kurum borç bildirim işlemleri ile davalıdan yapılan kesintiler ile davacı tarafça açılan işe iade davasını kazanmasından ve davacıya iş kaybı tazminatının ödenmesinden bahisle dava açıldıktan sonra davalı kurum tarafından yapılan kesintilerin kesinti tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya iadesine," denilmiş ise de doğrusu:
"2-)Davalı Kurumun dava açılana kadar 06.05.2022 tarihli 4525115 sayılı 19.995,88 TL ve 06.05.2022 tarihli 45025800 sayılı 2.000,00 TL kurum borç bildirim işlemleri ile davacıdan yapılan kesintiler ile davacı tarafça açılan işe iade davasını kazanmasından ve davacıya iş kaybı tazminatının ödenmesinden bahisle dava açıldıktan sonra davalı Kurum tarafından yapılan kesintilerin kesinti tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya iadesine," şeklinde düzeltilmesi gereklidir." ibarelerinin tamamının silinerek gerekçeden çıkarılmasına,
4.İlk Derece Mahkemesi hükmünün (2) no.lu bendinin tamamı silinerek yerine, "2-)Davalı kurumun dava açılana kadar 06.05.2022 tarihli 4525115 sayılı 19.995,88 TL ve 06.05.2022 tarihli 45025800 sayılı 2.000,00 TL Kurum borç bildirim işlemleri ile davacıdan yapılan kesintiler ile davacı tarafça açılan işe iade davasını kazanmasından ve davacıya iş kaybı tazminatının ödenmesinden bahisle dava açıldıktan sonra davalı Kurum tarafından yapılan kesintilerin kesinti tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya İADESİNE," ibaresinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
06.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.