"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/21 E., 2023/432 K.
Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar; davacı vekili, davalı ..., ... Soğutma Mak. ... Baskı Mad.ve Mrn. ve Tic. A. Ş.,...Medikal Kozmetik Tekstil Tıbbi Sarf Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekilleri, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili davalı ... Soğutma Mak. ... Baskı Mad. ve Mrn. ve Tic. A.Ş. aleyhine başlattığı dava dilekçesinde; davacının 2000 tarihi ile 13.08.2009 tarihleri arasında davalının işletmesinde işci sıfatıyla çalıştığını ancak işveren olarak ... adlı kişinin göründüğünü, davalı tarafından müvekkilinin bu kişinin yanında çalışıyor gibi gösterildiğini, oysa bu kişinin herhangi bir faal işyeri olmadığını, bu şahsın mesleğinin inşaat ustalığı olduğunu ileri sürerek, müvekkilinin davalı işletmede 2000 tarihi ile 13.08.2009 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep etmiş, bozma ilamı gereğince davacının hizmetlerinin geçtiği diğer işverenler davaya dahil edilmiştir.
II. CEVAP
1- Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; davacının müvekkili şirket sigortalısı olmadığını, ... isimli şahsın çalışanı olduğunu, davacının davalı şirkette 05.11.2002 tarihinde çalışmaya başladığını bir süre sonra tekrar ayrıldığını, daha sonra tekrar 18.10.2005 tarihinde yeniden çalışmaya başladığını 25.02.2006 tarihinde kendi isteği ile işten ayrıldığını beyanla davanını reddini istemiştir.
2- Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; Kurum kayıtlarında yapılan araştırmalarda hizmet cetveline göre davacının diğer davalı ... Soğutma unvanı ile başlayan değişik şirket işyerlerinde tespit istenilen süre içerisinde kalacak şekilde 526 gün çalışması olduğunu, değişik işyerlerinde ve kesintili çalışmalarının bulunduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.
3- Dahili davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının hizmet cetvelinde görünmekte olan ... iş yeri ile davalı ... Soğutma Şirketi ve diğer ... şirketleri arasında herhangi bir bağ olmadığını, davacının müvekkili nezdinde geçen çalışmasının gerçek bir çalışma olduğunu beyan etmiştir.
4- Dahili davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının müvekkili nezdinde geçen çalışmasının gerçek bir çalışma olduğunu, davalı ... şirketleri ile müvekkilinin herhangi bir ticari bağı olmadığını beyan etmiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 17.04.2014 tarihli kararı ile davacının davalı işverenlikte çalışmasının kesintisiz olmadığı, davacıya ait sigorta hizmet cetvelinde davalı işverenlikte kesintisiz çalıştığını iddia ettiği dönemde davalı dışında farklı sicil numaralı şirkette sigortalı hizmetinin göründüğü, dinlenen tanık beyanlarından da anlaşılacağı üzere serbest inşaatçı olarak çalıştığı görevinin demirci olduğu kanatine varılarak davanın reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Mahkemenin 17.04.2014 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin (kapatılan) 09.06.2015 tarihli kararında, "... Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı işveren adına iki adet ihtilaflı dönemden önce 506 sayılı Kanun kapsamından çıkartılmış işyeri kaydı bulunduğu, vergi kaydının getirtildiği, emniyet araştırmasında Zümret Evler inşaatının davalı işveren tarafından yapıldığının belirtildiği, davacının ihtilaflı dönemde 01.03.2003 - 30.05.2003 tarihleri arasında ... sicil nolu işyerinde çalışmasının bulunduğu anlaşılmıştır.
Somut olayda; davacının 15.06.2000 tarihinden 13.07.2009 tarihine kadar farklı inşaat işyerlerinden kısmi süreli sigortalı bildirimleri olup bunların bir kısmının davalı işyerinde geçtiği, davalı işveren tarafından sunulan belgelerde davacının 18.10.2005 - 25.02.2006 tarihlerinde ... Soğutma Mak. ... Baskı Mad. Ve Mrn. Ve Tic. A.Ş.' de, 21.11.2006 - 12.03.2008 tarihlerinde ... Harfiyat Nakliyat İnş. Tur. Ve Tic. Ltd. Şti. de çalıştığı belirtilmesine rağmen davacının ihtilaflı dönemde sigorta bildirimi yapılan işyerleri ile davalı işyeri arasında bağlantı olup olmadığı, davacının çalışmasının kesintisiz olup olmadığı, kesintili ise hangi tarihlerde çalışmaya ara verdiği araştırılmadan, ... Harfiyat Nakliyat İnş. Tur. Ve Tic. Ltd. Şti.' ne usulünce husumet yükletilmeden yetersiz ve çelişkili tanık beyanlarına dayanılarak eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olmuştur.
Yapılacak iş; ... Harfiyat Nakliyat İnş. Tur. Ve Tic. Ltd. Şti.' ni usulünce davaya dahil etmek, davacının çalışmalarının hangi inşaat işyerlerinde hangi tarihler arasında geçtiğini davacıya açıklattırmak, buna göre bildirimi yapılan işyerlerinin ihtilaflı dönem bordro tanıklarını dinlemek, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek bu işyerlerinin davalı şirkete ait olup muvazalı olarak başka şahıslar adına kayıtlı olup olmadığını, davacının bu inşaatlarda işe başlama ve işten ayrılma tarihlerini, davacının çalışmalarının kesintisiz olup olmadığını somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde tespit ettikten sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir..."gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabul kısmen reddi ile
A-) Davacının, davalı ... Soğutma Makinaları Sanayi ve Ticaret A.Ş. adına tescilli olan ... sicil numaralı işyerinde, 05.11.2002 - 06.03.2006 tarihleri arasında, aralıksız olarak, dönemin asgari ücreti ile hizmet akdine bağlı olarak çalıştığının tespitine,
- 0...3 3 sigorta sicil numaralı davacı ...’un ... sicil numaralı ... işyerindeki, 10.12.2002 - 05.01.2003 tarihleri arasındaki, 2002/12. ayında 22 gün, 2002/1. Ayında 5 gün olmak üzere toplam 27 gün çakışan sigortalılık süresinin iptaline,
- 0...3 3 sigorta sicil numaralı davacı ...’un ... sicil numaralı...Kutsallar Tekstil Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi işyerindeki, 30.01.2003-11.10.2005 tarihleri arasındaki, 20 03... . dönemde 92 gün, 20 03... . dönemde 120 gün, 20 03... . dönemde 120 gün, 20 04... ila 12. aylara ilişkin 30’ar günden 360 gün, 20 05... -2-3-4-5-6-7-8-9. aylara ilişkin 30’ar günden 270 gün ve 20 05... . aya ilişkin 11 gün olmak üzere toplam 973 gün çakışan sigortalılık süresinin iptaline,
B-) Davacının, davalı ... Hafriyat Nakliyat İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. adına tescilli olan ... sicil numaralı işyerinde, 07.03.2006 - 16.09.2008 tarihleri arasında, aralıksız olarak, dönemin asgari ücreti ile hizmet akdine bağlı olarak çalıştığının tespitine,
- 0...3 3 sigorta sicil numaralı davacı ...’un ... sicil numaralı Çevik Mimarlık Mühendislik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi işyerindeki, 29.08.2006 - 05.10.2006 tarihleri arasındaki, 2006/8. ayında 2 gün, 2006/9. ayında 18 gün, 2006/10. ayında 5 gün olmak üzere toplam 25 gün çakışan sigortalılık süresinin iptaline,
- 0...3 3 sigorta sicil numaralı davacı ...’un ... sicil numaralı ...-... işyerindeki, 17.02.2007 - 15.03.2007 tarihleri arasındaki, 2007/2. ayında 12 gün, 2007/3. ayında 15 gün olmak üzere toplam 27 gün çakışan sigortalılık süresinin iptaline,
- 0...3 3 sigorta sicil numaralı davacı ...’un ... sicil numaralı ...-... işyerindeki, 01.06.2007 - 01.11.2007 tarihleri arasındaki, 2007/6-8-9-10 aylarında 30’ar günden 120 gün, 2007/7 ayında 0 gün, 2007/11. ayında 1 gün olmak üzere toplam 121 gün çakışan sigortalılık süresinin iptaline,
- 0...3 3 sigorta sicil numaralı davacı ...’un ... sicil numaralı ... işyerindeki, 20.04.2008 - 16.09.2008 tarihleri arasındaki, 2008/4. ayında 11 gün, 2008/5-6-8 aylarında 30’ar günden 90 gün, 2008/7. ayında 0 gün, 2008/9. ayında 16 gün olmak üzere toplam 117 gün çakışan sigortalılık süresinin iptaline,
C-) Davacının, davalı ... Soğutma Makinaları Sanayi ve Ticaret A.Ş. adına tescilli olan 1097733 işyeri sicil numaralı işyerinde, 17.09.2008 - 13.07.2009 tarihleri arasında, aralıksız olarak, dönemin asgari ücreti ile hizmet akdine bağlı olarak, çalıştığının tespitine,
- 0...3 3 sigorta sicil numaralı davacı ...’un ... sicil numaralı işyerinin 1 nolu aracısı olarak bildirilen ... işyerindeki, 20.09.2008 - 20.01.2009 tarihleri arasındaki, 2008/9. ayında 11 gün, 2008/10-11-12 aylarında 30’ar günden 90 gün, 2009/1. ayında 20 gün olmak üzere toplam 121 gün çakışan sigortalılık süresinin iptaline,
- 0...3 3 sigorta sicil numaralı davacı ...’un ... sicil numaralı sicil numaralı işyerinin 1 nolu aracısı olarak bildirilen ... işyerindeki, 20.04.2009 - 31.10.2009 tarihleri arasındaki, 2009/4. ayında 11 gün, 2009/5-6-7-8-9-10 aylarında 0 gün olmak üzere toplam 11 gün çakışan sigortalılık süresinin iptaline,
D-) Fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; taleplerinin 15.06.20 00... .08.2009 tarihleri arasında davalı iş yerindeki hizmetinin tespit ve tesciline ilişkin olduğunu, ancak Mahkemece 05.11.2002-06.03.20 06... .09.2008-13.07.2009 tarihleri arasındaki hizmetinin tespit ve tesciline karar verildiğini, dosya kapsamında dinlenen tanık beyanları ile toplanan delillere göre yerel Mahkemenin, davacının hizmetini eksik değerlendirdiğini, davanın kabulüne karar vermesi gerekir iken kısmen kabulüne karar vermesinin hatalı olduğunu beyan etmektedir.
2. Davalılar ... Soğutma Makinaları Sanayi ve Ticaret A.Ş.,... Hafriyat Nakliyat İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.,...Medikal Kozmetik Tekstil Tıbbi Sarf Malz. Sanayi ve Ticaret A.Ş vekilleri temyiz dilekçesinde; davacının müvekkili şirketler nezdinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmeyen veya eksik bildirilen çalışmasının bulunmadığını, aksi yöndeki iddialarının kabulünün hukuken ve fiziken mümkün olmadığını, davacı müvekkil şirkette inşaat ustası olarak görev yaptığını, inşaat süresi ile sınırlı olmak suretiyle ve aralıklı olarak çalıştığını, bu hususun da SGK kayıtlarıyla sabit olduğunu, davacının bunun aksini iddia eden herhangi bir belge sunamadığını, işin niteliği gereği davacının müvekkil şirketlerde devamlı surette ve aralıksız çalışmasının fiilen mümkün bulunmadığını, yerel Mahkemenin kararının eksik ve hatalı değerlendirmeler neticesinde ortaya çıktığını, dahili davalı ...'in taşeron olarak müvekkili şirketin işlerini yaptığını, davacının da ...'in işçisi olarak çalıştığını, ayrıca işe giriş belgelerinin resmi belgeler olduğunu, davacının da imzalarının yer aldığını, ... ile müvekkili şirket arasındaki ilişkinin asıl işveren- alt işveren ilişkisi olduğunu, yerel Mahkeme tarafından 17.09.2008-13.07.2009 tarihleri arasında geçen sürenin ... Soğutma bünyesinde geçtiğinin kabul edilmesinin hatalı olduğunu beyan etmektedir.
3- Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; Mahkemece verilen iptal kararlarına itiraz ettiklerini, hükmün eksik inceleme sonucu verildiğini, davanın tümden reddi gerektiğini, Kurumun davalı olması sebebiyle lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının 15.06.20 00... .08.2009 tarihleri arasında davalılar ... Soğutma Makinaları Sanayi ve Ticaret A.Ş.,... Hafriyat Nakliyat İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.,...Medikal Kozmetik Tekstil Tıbbi Sarf Malz. Sanayi ve Ticaret A.Ş. yanında kesintisiz olarak çalışmalarına ilişkin hizmet tespiti istemine ilişkindir.
Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekili, davalı ..., ... Soğutma Mak. ... Baskı Mad. ve Mrn. ve Tic. A.Ş.,...Medikal Kozmetik Tekstil Tıbbi Sarf Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekilleri, davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgililere yükletilmesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
21.01.2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.