"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2024/37 E., 2025/99 K.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı Kurum vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, yasadan kaynaklanan sigortalı hizmet süresine denk 05.07.2008 -07.12.2008 tarihleri arası ve 08.03.2010-30.01.2012 tarihleri arası çalıştığının tespiti için iş bu davayı açtığını beyan etmiştir.
II.CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesi özetle; davacının açtığı davanın tamamen haksız ve kötü niyetli olduğunu, iş yeri kurallarına uymadığı gibi iş ahlakına da aykırı davrandığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesi özetle; davanın Kurum aleyhine açılmasının haksız olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından 25.07.2017 tarih ve 2014/613 E. 2017/416 K. sayılı karar ile dinlenen tüm tanık beyanlarından ve ... hizmet döküm cetvelinden; davacının, davalıya ait ... sicil numaralı işyerinde 25.05.2011 - 20.07.20 11... .10.2011 - 01.12.2011 tarihleri arasında toplam 107 gün kesintili çalıştığı, sürekli bir çalışmasının bulunmadığının tanık beyanlarıyla sabit olduğu ve davacının eksik bildirilen bir çalışmasının olmadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
Bölge Adliye Mahkemesinin 31.05.2018 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "...Taraf tanıklarının sözleri değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işveren ve işçiyle, işyeriyle ilişkileri, bazen uzun yılları kapsayan bilgilerin insan hafızasında yıllarca eksiksiz nasıl taşınabileceği düşünülmeli ve tanıklar buna göre dinlenilmeli, re’sen araştırma kapsamında sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip mümkün oldukça işyerinin müdür, amir, şef, ustabaşı ve postabaşı gibi görevlileri ve o işyerinde çalışan öteki kişiler ile o işyerine komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar dahi dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli ve çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir. Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; 05/07/2008 - 07.12.2008 tarihleri arası talep bakımından işverenliğin mevcut olup olmadığı araştırılmadan hüküm kurulduğu görülmektedir. Kamu düzenine ilişkin eldeki davada re'sen araştırma ilkesi uygulandığı gözetilerek, 05.07.2008 - 07.12.2008 tarihleri arası talep döneminde işverenliğin mevcut olup olmadığı ruhsat ve çalışma izinleri ve abonelik durumları merciinden araştırılmalı, varlığı halinde komşu işyeri işverenleri ve bunların bordroda kayıtlı tanıkları dinlenmeli, böylece gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir..." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
Bozma sonrası İlk Derece Mahkemesinin 28.05.2021 tarih ve 2020/269 E, 2021/563 K sayılı kararı ilgili Belediyeden davalı ... adına ruhsat ve çalışma izin belgelerinin sorulması yazılan müzekkere cevabında; ... adına ''... ... ve ...'' unvanlı işyeri bulunduğu, iş yeri açma ve çalıştırma ruhsat tarihinin ise 18.01.2010 tarih olduğu, işverenin abonelik durum sorgulaması için Aras elektrik, Eski, Palen doğalgaza müzekkere yazıldığı, belirtilen tarih aralığında abonelik durumuna rastlanmadığı yönünde cevaplar verildiği anlaşılmakla, araştırılacak başkaca bir husus kalmadığından, davacının eksik bildirilen çalışmasının olmadığı kanaatiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin 28.05.2021 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "...Mahkemece, davalı adına tescilli birden fazla işyeri olup olmadığı, varsa kapsama alınış tarihleri, işyerlerinin ve davalı işverenin vergi kayıtları araştırılmalı, dava konusu işyerinin merkez ve şube işyeri olarak kaç tane olduğu, ne zaman faaliyete geçtiği belirlenmeli, bir kısım tanıkların beyanlarında bahsi geçen ... .../... Şubesinin ayrıca Kurumda tescilli olup olmadığı araştırılmalı, davacıdan, hangi şubede ne kadar süre ne olarak çalıştığı sorularak iddiası somutlaştırılmalı, bu kapsamda belirlenen işyerlerindeki bordro tanıkları ile komşu işyeri işverenleri ve bunların bordroda kayıtlı çalışanlarından kanaat getirmeye yeter sayıda belirlenip tanık sıfatıyla dinlenmeli, dava konusu dönemde dava dışı işyerlerinden yapılan bildirimlerin gerçek olup olmadığı davacıdan sorularak, davacı tarafça bu bildirimlerin iptalinin istenip istenmediği belirlenip, iptali isteniyorsa dava dışı işverenlerin de hak alanını ilgilendirmesi nedeniyle dava dışı işverenlere de husumet yöneltilmesi sağlanmalı, böylece gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir..." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Bozma sonrası İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; dosyanın evveliyatında dinlenen tüm tanık ve toplanan delillerden davanın reddinden tam kabule kanaat getirilecek herhangi bir delil bulunmadığını, gerekli ve yeterli araştırma yapılmadığını, eksiklikler giderilmediğini, yeterli araştırma ve inceleme yapılmadan davacı iddiaları ve soyut tanık anlatımları dayanak alınarak hüküm kurulduğunu, bu nedenle verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesinin gerekçeli kararda davanın tarafları olmayan ve kendilerine husumet yöneltilmemiş olan .... Şti. ve .... Şti. "davalı" gösterilmek suretiyle hüküm kurulmuş olup, bu tüzel kişilerin davada taraf sıfatları bulunmadığından verilen kararın usule ve yasaya aykırı olduğunu, İlk Derece Mahkemesince müvekkil Kurum aleyhine “Yargılama Harçlarına” hükmedilmiş olmasının açıkça yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... vekili ve davalı Kurum vekili aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2.Eldeki davada; İlk Derece Mahkemesince 05.07.2008 - 07.12.2008 tarihleri arasındaki döneme ilişkin verilen kabul kararı yerinde ise de; askerlik sonrası 11.03.2010 - 30.01.2012 tarihleri arasındaki döneme yönelik istemin reddine karar verilmesi gerekir. Zira ilk hüküm, Dairemizin ilamıyla, 11.03.2010 -30.01.2012 tarihleri arasına ilişkin İlk Derece Mahkemesince verilen ret kararı sair ret suretiyle onanmasıyla kesinleşmiştir.
Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik inceleme neticesinde yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
02.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.