"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/3071 E., 2025/1300 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Karşıyaka 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/109 E., 2022/702 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili asıl ve birleşen davaların dava dilekçelerinde özetle; ... İzmir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Karşıyaka Sosyal Güvenlik Merkezi 20.10.2021 tarihli, E- 10088497- 202.01.01.-33692253 sayılı Belge İstemi konulu yazısı ile davalı ...'ın İzmir İl Emniyet Müdürlüğü tarafından ticari araç sürücülerine karşı tanzim edilen 2020/Aralık dönemine ilişkin Trafik İdari Para Cezası Listesine istinaden 2020/ Aralık döneminde 29.12.2020 tarihinde davacı şirkette çalışmış olmasına rağmen çalışmalarının davalı Kuruma bildirilmediğinin tespit edildiğini beyan ederek 29.12.2020 tarihli işe giriş-işten ayrılış bildirgesi ile 2020/12. ay için aylık prim hizmet belgesinin 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesi gereği Kuruma verilmesini ve primlerinin ödenmesini talep ettiği, yine 29.12.2020 tarihli işe giriş, işten ayrılış ve aylık beyannamenin verilmediğinden bahisle davacı aleyhine 9.820,00 TL idari para cezası tahakkuk ettirildiğinin bildirildiği, ilaveten, T.C. ... İzmir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Karşıyaka Sosyal Güvenlik Merkezinin 20.10.2021 tarihli E-10088497-202.01.01-33692264 sayılı yazısında -2020 yılı için çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği tespit edilen işverenlerin 2020/Ocak ila 2020/Aralık ayları için asgari ücret destek indiriminden yaralanamayacağı gibi 2020 yılında yararlanılmış destek tutarı olması halinde ise yararlandırılan tutarların gecikme zammı ve gecikme cezası ile birlikte geri alınacağı hükmünü amirdir gerekçesiyle 2020/01-02-03-04-07-08-09-10-11-12. dönemlerde davacının yersiz yararlandığı beyan edilen asgari ücret destek indiriminden dolayı davacı aleyhinde 940,00 TL sigorta prim borcu tahakkuk ettirildiği, davalı Kurumun söz konusu tespitleri, işlemleri ve davacının 2020 yılı içerisinde yararlanmış olduğu asgari ücret destek indirimine istinaden prim borcu tahakkuk ettirilmesinin hukuka aykırı olduğu, söz konusu işlemlerin ve 940,00 TL sigorta prim borcu tahakkukunun iptal edilmesi gerektiği, iptali için davacı tarafından yasal süresi içerisinde -13.12.2021 tarihinde davalı Kuruma itiraz edildiği, ancak davalı Kurum tarafından reddedildiği, davalı Kurumun idari para cezası ve sigorta primi tahkkukuna dayanak gösterilen davalı ...'ın hiçbir zaman şirket çalışanı olmadığı, davalı ...'ın, 2020 yılı Aralık ayında dava dışı ... Yapı Denetim Limited Şirketi personeli olduğu ve ... Yapı Denetim firmasından verilen bilgiye göre söz konusu firma bünyesinde tam zamanlı sigortalı olduğu, başka bir şirketin çalışanı olan davalı ...’ın sırf şirketin aracını bir gün içerisinde kısa bir süre kullanması sebebiyle- şirket personeli olduğunun kabul edilmesi ve bu kabule istinaden yapılan sigortalılık hali tescili gerçek duruma ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla davalı Kurumun 20.10.2021 tarihli E-10088479-202.01.01.33692264 sayılı ve 14.01.2022 tarihli E-10088497-202.01.01-38584659 sayılı yazılarına konu işlemlerinin hukuka aykırı olduğunun ve davalı ...’ın 29.12.2020 tarihinde şirketin işçisi olmadığının tespitine, davalı Kurumun hukuka aykırı, haksız ve yersiz 20.10.2021 tarihli E-10088479-202.01.01.33692264 sayılı yazısına konu işlemlerinin (5510 sayılı Kanunun 81. maddesinin (ı) bendi uyarınca işverenlere sağlanan prim teşviklerinden şirketin yararlanmaması yönünde sistem üzerinden yapılan tanımlama ile şirket aleyhinde 940,00 TL prim borcu tahakkuku başta olmak üzere) iptaline, davalı Kurumun 20.10.2021 tarihli E-10088479-202.01.01.33692264 sayılı yazısı hakkında şirketçe yapılmış olan itirazın reddine yönelik 14.01.2022 tarihli Esas- 10088497 -202 .01 .01 -38584659 sayılı işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II.CEVAP
1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum tarafından yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğu, Kurum tarafından gerekli tahkikatların yapıldığını ve ...'ın davacı şirkette çalışmış olduğunun Kurum tarafından tespit edildiği, işçinin işe giriş ve işten ayrılış beyannamelerinin 5510 sayılı Kanunun 102. maddesi uyarınca Kuruma verilmediğinin tespit edildiği ve hukuka uygun olarak da hakkında idari para cezası uygulandığı, davacı tarafın yersiz yararlandığı asgari ücret destek indiriminden dolayı davacı aleyhine hükmedilen sigorta pirim borcunun da usul ve yasaya uygun olduğu, ...'ın davacı nezdinde çalışmış olduğunun Kurumca tespit edildiği, bununla birlikte kabul anlamına gelmemekle birlikte ...'ın dava dışı ... Yapı Denetim Ltd. Şti. nezdinde çalışmış olmasının davacı şirket nezdinde fiilen çalışmış olduğu gerçeğini değiştirmediği, bu şirket ile davacı şirket arasında organik bağ bulunduğu, Kurumunun işleminin usul ve yasaya uygun olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; hakkında açılan davalara itirazının olmadığı, hiçbir zaman davacı şirkette çalışmadığı, 29.12.2020 tarihinde ... Yapı Denetim Limited Şirketinde çalıştığı, 29.12.2020 tarihinde çalıştığı şirkete komşu olan davacı şirkete ait aracı acil bir ihtiyacı sebebiyle rica ederek kullandığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararla; asıl davanın kabulü ile davalı ... Işıkların davacı şirketin çalışanı olmadığının tespiti ile, 20.10.2021 tarihli 33692264 sayılı asgari ücret destek indiriminden dolayı 940 TL sigorta borcuna yönelik (gecikme cezası ve gecikme zammı dahil) işlemin iptaline, birleşen davanın kabulü ile Kurumun 20.10.2021 tarih ve 33692253 sayılı işleminin iptali ile 2020/12 dönemine ait 1 gün için 98,10 TL kazancın davacı şirket tarafından ödenmemesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A.Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Kurum denetmenlerince yapılan tespitler neticesinde davalı ...’ın, davacı şirkete ait aracı kullandığının saptanması üzerine fiilen sigortasız çalıştırıldığının anlaşıldığı, 5510 sayılı Kanun’un 59. maddesi gereğince aksini ispat yükü davacıda olan kurum tutanaklarının geçerli olduğu, davacının söz konusu şahsın komşu şirket çalışanı olduğu ve aracın emaneten verildiği yönündeki iddialarının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, davacı şirket ile dava dışı şirket arasında organik bağ bulunduğunun araştırılmadığı, tanık beyanlarının birbiriyle ve davalı asilin beyanlarıyla çeliştiği, ayrıca sosyal güvenlik sisteminin birden fazla işyerinde çalışmaya engel teşkil etmediği iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, asıl ve birleşen prim teşvik hükümlerinden yararlandırılmamasına dair Kurum işleminin iptali ile prim borcu bulunmadığının tespitine ilişkindir.
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
05.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.